Szafarzyk napisał epokowe dzieło pt Starożytnosci Słowiańskie 1500 stron w 2 częściach, u nas nie wiem czemu niedoceniane, a może i wiem czemu ….bo o scytyjskim  psie napisał garść prawdy powołując się na żródła haha, nomad i brudas lubiący pić z czaszki zamiast z kubka nie był, nie jest i nie będzie Sławianinem a wszyscy którzy mówią że był Sławianinem są idiotami których trzeba tępić z całą mocą i obnażać to że gadają głupoty, paru głąbów brylujących na facebooku tym że znają numerki haplogrup chce zmieniać literką i cyferką R1a historię, ośmieszają się i tyle, to że Frankeinstein ze stepu miewał czasem R1a świadczy tylko o tym że tysiące lat temu on i Sławianin z R1a mieli wspólnego przodka,ta cyferka i literka nie robi z żadnego Scyty Sławianina. Scyci ze skóry zabitych wrogów robili np. rękawiczki a gdy umarł król zabijali 50 sług i zażynali 50 koni które wypatroszali, mam kontakt z kilkoma Rosjanami, Serbami i Litwinami z Google + mimo likwidacji tej platformy  i oni zawsze się mnie pytali – Kamil co Wy widzicie w tych Scytach? Ja nic nie widzę poza tym że Scyci swoimi najazdami zniszczyli prasławiańską kulturę łużycką bo spalili kilkadziesiąt grodzisk około 500 roku p.ne, porywali kobiety naszych przodków i ciągnęli na łańcuchu nad Morze Czarne a wszystkich swoich niewolników oślepiali.

Czesław Białczyński sympatyzujący ze Scytami niech pozostanie sobie ich entuzjastą, dałem mu słowo publicznie że nie będzie żadnych ataków ad persona już i słowa dotrzymam bo jego dorobek w całokształcie jest bardzo znaczący jak również rola w propagowaniu Słowiańszczyzny czy zainteresowaniu nią świeżego sławiańskiego narybka, wszyscy pozostali lansujący Scytów jako Sławian są na moim celowniku i będę obnażał ich bełkot argumentami – przecież są źródła wystarczy je cytować np Herodota, który był w Scytii, znał Scytów i wiedział co to za ludzie.

Sławianie jako Windy/ Venedi rozwijali sie i rośli niezależnie od Scytów, mieli zupełnie inne obyczaje i język, podobnie Goci czy Ostrogoci żadnymi Sławianami nie byli ale zostali stąd przepędzeni prawdopodobnie przez Venedi, Narbutt podał 161 rok jako początek wyjścia Gotów do Scytii, nikt nie chodzi całym plemieniem na 1500 kilometrowe spacery, poprostu wynocha ze sławiańskiej ziemi, a ponad 200 lat później w 375 roku inni Sławianie czyli Hunowie wygnali ich również ze Scytii wiec Gotom / Scytom pozostało przytulić się do Rzymian, czekam na badania Ostrogotów i niech im wyjdzie magiczna cyferka i literka R1a…. odrazu będzie można wyśmiać paru debili który zaczną głosić że Ostrogoci byli Sławianami bo mieli R1a….w takim razie miliony Hindusów z Kalkuty i Bengalu Zachodniego też są Sławianami jeśli haplo decyduje o byciu Slawianinem….

Pozdrawiam normalnych Vandali, Lechitów i nasze sławiańskie Księżniczki i Wiedźmy i zapraszam do czytania Szafarzyka, na zachete cytat z Szafarzyka o Scytach (do szkółki scytyjskiej również) : 🙂

O innych powiększej części gnuśnych, że nie powiem bydlęcych zwyczajach i obrzędach Scytów jak np. zabijanie ludzi przy pogrzebie królów, picie kwaśnego kobylego mleka (kumisu narodów mongolskich), oślepianie sług i niewolników, których do polnych i domowych robót używali, chłeptanie krwi zabitych nieprzyjaciół, odzieranie z nich skóry i wyrabianie jej na rozliczne potrzeby domowe, używanie czaszek zabitych nieprzyjaciół zamiast czarek lub kubków itd. umyślnie tu mimochodem spominam, niech o nich czyta komu się podoba u innych pisarzów i po nich niechaj uznaje Scytów bąć z Pinkerton’em za Gotów, bąć z Halling’em za Germanów, bąć z Mannert’em za kirgizkich kozaków jeno Słowian niech nikt więcéj ze Scytami nie łączy i nie miesza. Wiemy wprawdzie, że niektórzy pożniejsi pisarze greccy obyczaje Scytów wychwalali, ale zaprawdę niesłusznie.

KV.

 

PAWEŁ JÓZEF SZAFARZYK –  SŁOWIAŃSKIE STAROŻYTNOŚCI

NARODY SZCZEPU SCYTYCKIEGO.
O Scytach, narodzie niegdy w Azyi a poźniej w Europie nad morzem czarnem między Donem i Dnieprem potężnym i głośnym tak wiele dziejopisarze ostatnich trzech wieków szperali, śledzili i pisali; że tego, który chce w krótkości podać dojrzałe owoce tych tak usilnych i mnogich prac, ogarniać poczyna tęsknota, ze strachu, aby jako Tantal i Danaj śród największej okwitości nie musiał cierpiéć niedostatku i próżno odejść z godów.
Albowiem tak różne są uczonych mężów o tym narodzie zdania, iż nie masz zapewne dwóch pism, w których by o tym narodzie jednakowe przedstawiono wypadki.
W takich okolicznościach skwapliwa śmiałość częstokroć więcéj warta niż igraszkowe ogródki i marzenia, któremi się łatwo smak kazi a siły giętczeją.
Dlatego też i my tu nie wachamy się, pominąwszy wszystkie te w nowszych czasach nagromadzone stósy ksiągi pism o Scytach i Scytyi, za przewodnictwem wybornego Niebuhr’a, ruszyć odważnym krokiem aż do samych czystych źródeł, do świadectwa spółczesnych pisarzów Herodota i Hippokratesa, dla zasiągnienia od nich wiadomości, kto i gdzie byli właściwi, pierwotni Scytowie?
Herodot zwiedził osobiście osady greckie nad morzem czarnem mianowicie Olbią (aczkolwiek się do północnego wschodu nie przedarł) poznał Scytów i mówił z urzędnikiem domu króla ich Ariapita, zbierając umyślnie wiarogodne wiadomości tak o nich jak i o innych pogranicznych narodach.
Świadectwo takiego męża, choć tylko samego jednego, więcéj warto, niż tysiąc głosów późniejszych greckich i rzymskich pismaków, którzy Scytów nigdy nie widzieli, ale tylko z dosłuchu ladaco o nich bajali. Herodot znał naród Scytów z własnego doświadczenia; późniejsi Grecy i Rzymianie, zwłaszcza począwszy od 2 do 6 stólecia, znali tylko imie Scytów, a siedząc w domu w Grecyi i w Italii, nazwisko to, po wyginieniu właściwych Scytów, według upodobania raz temu drugi raz innemu północnemu przyczepiali narodowi, choć go zkądinąd całkiem nie znali.
Z ich to niewiadomości w kolei czasu powstało z imienia Scytów równie jak z imienia Sarmatów i Celtów, prawdziwe pomięszanie babelskie.

2. Herodot opisując krainy około Olbii, rozprawia jak najdokładniej i o siedliskach ówczesnych Scytów i dość je ściśle oznacza, idąc przy tem za ustnemi wiadomościami mięszkańców Oblii i innych greckich osadników.
Mięszkańcy Olbii niewątpliwie znali dobrze krainy leżące nad Dnieprem, Bohem i Dniestrem, po których to rzekach przychodziły do nich na targ ze środkowych ziem towary kupieckie, choćby im nawet i dalsze krainy zachodnie tudzież północne nic były znane.
Podobnież podróżowali na wschod niewątpliwie aż do głównej ordy nad Donem, a nawet zapewne aż do złotonośnego kraju w dzisiejszym Orenburgu, choć Jak się zdaje, z tamecznym narodem zwyklej Bosporanie kupczyli.
Podług Herodota rzesza Scytów ciągnęła się w owym czasie przez krainy leżące nad morzem czarnem od ujścia Donu aż do ujścia Dniestru, na północ zaś aż ku rzece Psole a ztąd aż ku źrodłom Bohu i Dniestru. Narody przestrzeń tę zamięszkujące były dwóch plemion: własciwie tak zwani Scytowie i Scytowie rolnicy czyli oracze.
Własciwie tak zwani Scytowie przebywali między Donem a Dnieprem na równinach czarnemu morzu przyległych, podzieleni będąc na dwie główne ordy czyli oddziały, których Herodot oznacza imionami koczowników i królewskich Scytów.
Koczowni Scytowie tłukli się w téj części nogajsko-tauryckich stepów, która się rozpościera między niższym Dnieprem i półwyspem Tauryckim, prowadząc żywot prawdziwych koczowników i nie trudniąc się zupełnie rolnictwem.
Scytowie królewscy czyli złota orda, uważający innych Scytów za niższych i jakby swoich poddanych, obozowali daléj od Koczownych ku wschodowi w pustyniach między Dońcem i Donem aż ku zatoce azowskiéj i pod sam półwysep Taurycki.
Na północ nie można wprawdzie oznaczyć z dokładnością granic ich ojczyzny, jednakowoż zdaje się iż granice te nie sięgały poza źródło Dońca.
Między Dońcem i Donem była stolica krolów scytyckich, dla tego też ta ich ziemia zwała się mięszkaniem królewskiem, groby zaś krolów najdowały się w stronie zwanej Gerrhus (Téçõog),na po graniczu Scytów koczowników t. j. podług badań Potockiego niżéj ostatniego porogu (wodospadu) Dnieprowego, gdzie się do dziś jeszcze widzieć dają.
Podług tego, dzisiejsze nogajsko-tauryckie wielkie stepy ciągnące się od dolnego Donu aż do niższego Dniepru przez wybrzeża azowskie i czarnomorskie, były siedliskiem tych własciwie tak zwanych, pierwobytnych czyli prawdziwych Scytów.
Niewłaściwie tak zwani Scytowie, czyli Scytowie rolnicy i oracze, mięszkali głębiej w ziemi na północ od tamtych, w okolicy Dniepru aż ku źródłom Bohu i Dniestru i dalej jeszcze. Herodot na różnych miejscach dzieła swojego dwa im nadaje imiona, t. j. Scytów rolników i Scytów oraczów.
Podług niego Scytowie rolnicy (Skóðu ysogyoi) mięszkali w stronie północnozachodniej od Scytów koczownych, poczynając przy ujściu rzeczki Pantikapes czyli dzisiejszych Końskich wód obok Dniepru idąc w górę w szerz 3 a wzdłuż 10 dni drogi.
Podług tego wymiaru domyslać się można, iż siedliska ich rozciągały się na północ prawie ku dzisiejszej rzecze Psole.
Pobratymcy ich Scytowie oracze (Skóòm âgorięsg) zajmowali przestrzeń krain środkowych od dolnego Dniepru ku źródłom Bohu i Dniestru.
Ludzie ci trudniąc się rolnictwem i wywożeniem zboża w takiej obfitości, iż niem z ościennemi narodami znakomity handel prowadzili, byli niewątpliwie innego, nie scytyckiego, lecz według wszelkiego podobieństwa słowiańskiego szczepu.
Przynajmniej siedliska ich przypadają z pewnością do ziem któreśmy w wyżéj wyłożonych członkach za praojczyznę Słowian uznali.
Podobna jest do wiary, że właściwi Scytowie, podbiwszy ich sobie i zagarnąwszy w służebność, uważali się między nimi za szlachtę i panów.
Szkoda że Herodot nie zachował nam właściwego i ojczystego ich imienia.
Grecy olbio-politańscy nazywali ich Borystenestami (Bogvgösysta), co dla nas jest nowym dowodem słowiańskości tych ludzi, albowiem imie rzeki Borysthenes (t. j. Berestyna) uważamy za czysto słowiańskie Południowy oddział tych Scytów oraczów, rozsiedlony około środkowego Bohu, zwał się Alazoni (‚AŻagórsg).
Na samem pomorzu najdowały się miasta greckiemi osadnikami zaludnione, zaś około nich były greckie miasteczka zwane Kallipidae (Każżuttöa)
W Budziaku czyli w dzisiejszej Bessarabii nie było żadnych Scytów, choć im się może i tameczny naród (getycko-trackiego szczepu?) opłacał.

3. O pochodzeniu Scytów z pewnością wiadomo, że przywędrowali z Azyi do Europy. Grecy pontyccy opowia dali o nich, że parci będąc od Massagetów przez Araxes uderzyli na Cymmeryanów sam zaś Herodot zaprawdę uznał, że oni z wyższej Azyi do Europy wtargnęli.
Podług tego zdaje nam się, że Aristeas [żył około r. 540 pr. Chr.], który niewątpliwie sam był u Greków czarnomorskich, zachował nam najprawdziwszą wiadomość o ich dawnych siedliskach, mowiąc, że z północno-wschodniej strony, z dzisiejszego Orenburga, jeden naród pędził daléj drugi przed sobą, jak to Arymaspowie Issedonów, Issedonowie Scytów, a ci ostatni Cymmerianów.
Czasu przyjścia ich do Europy nie można dokładnie oznaczyć, Grecy osadzili się dopiero później nad morzem czarnem; Istrus po upadku państwa assyryjskiego [ok. 610. prz. Chr.] a Odessus za Astyagesa [ok. 558] i t. d. były założone, niemogli tedy nic pewnego dowiedzieć się o przyjściu Scytów, i dla tego między wygnaniem Cymmerianów przez tych że a ich wpadem do Medyi nie robili żadnéj różnicy co do czasu.
W wierszu przez Eratostenesa [196 przed Chr.] przypisywanym Hezyodowi [ok. 900 prz. Chr]:, zmianka jest najpierwej o Scytach klaczodoicielach między innemi narodomi po kończynach ziemi mięszkającemi.
Od tego czasu Grecy uważali Scytów za naród najpółnocniejszy.
Czyli Scytowie Homera znani byli, o tem już starożytni Grecy nie jednakowego byli zdania.
Ale Pindor i Eschyl przytaczają ich imiennie w poezyach swoich. Nowsi badacze kładą przybycie Scytów do Europy zwykle między 700–650 prz. Chr., co przecięż wielce jest niepewną rzeczą.
Herodot opowiada, że, Cymmeryanie wypędzeni przez Scytów, brzegiem morza czarnego do Kolchidy, a ztąd się przez rzekę Halys do Azyi mniejszéj przenieśli.
A przecięż Niebuhr i inni mniemają, że Herodot był w błędzie, uwiedziony będąc szczątkami,cymmeryckich miast i grodów nad Bosporem i późniejszemi ich siedliskami w Synopie, i że pochod ten szedł na zachód przez Dunaj i Tracyą.
Czego dowodem, że to są groby krolów cymmeryańskich poległych w ostatniej wojnie ze Scytami, które się najdują podług Herodota nad rzeką Tyrras.
Cymmeryanie ci byli również klaczodoicielami i koczownikami, a wozy te, z któremi u Kajstru leżeli były niewątpliwie ich mięszkaniem na pustyniach.
Niektórzy z nowszych badaczów, jak Mannert ogłosili ich nader nie dowodnie za jednoszczepowych z Cymbrami i za przodków Germanów, gdy przeciwnie tak oni, jak Scytowie, wszelkiem prawem do wielkiego plemienia siewierskiego policzeni być mogą.
Zdaje się, że w Iliadzie Homera pod wyrazem Glaktophagi (IŻaxtop6yot, mlekojedcy) rozumieć należy tych Cymmeryanów. Wyciągnienie Cymmeryanów do Azyi było niewątpliwie powodem dla niektórych narodów trackich do przejścia z Europy do Azyi, a mianowicie Mysom, Bitynom,Trerom i t. d. IIomer nie zna jeszcze żadnych Mysów w Azyi. – Ważne jest, co czcigodny ojciec dziejownictwa o imieniu Scytów zauważał, Scytowie, mowi on, nazywali się Skoloty i li tylko sąsiedni Grecy nadpontyccy nazywali ich Scytami.
Przeciwnie Persowie zwali ich Sakami (Söxot).
Między pojedynczemi scytyckiemi narodami Herodot spomina wyraźnie tylko Katiarów, Traspiów, Parałatów i Auchatów.
A. Herodot zmiankuje dwa szczególne zdarzenia z dziejów Scytów: ich wpad do Medyi i podbicie Azyi aż do Egiptu, wreście wyprawę Dariusza przeciw nim.
Wiadomość jego o wpadzie ich do południowej Azyi potwierdzają ogólne podania w Azyi, imiona niektórych miast np. Skythopolis w Syryi i świadectwa późniejszych pisarzów, chociaż w niektórych mniej ważnych okolicznościach oddalają się od Herodota.
Podług tych wiadomości król scytycki Madyes, syn Prototya, przedarłszy się przez wąwozy gór kaukazkich do środkowej Azyi, opanował i zniszczył Azyą mniejszą, obrócił w pustynią i złupił Syryą tudzież Palestynę aż do Egiptu, nadto przymusił króla Medyi i Frygii do opłacania sobie daniny.
Stało się to podług rachuby nowszych około 633. przed Chrystusem, a panowanie Scytów nad tą częścią Azyi trwało przeszło lat 28. Nakoniec podbici Medowie nie mogąc dłużej znosić grabieztwa i okrucieństwa Scytów, na wzór narodów wschodnich, którego przykład tylko w Niemczech (Geror-939) w Sycylii i w Paryżu nasze europejskie dzieje podają, ich się pozbyli, t. j. zaprosiwszy przedniejszych do siebie na ucztę, upojonych pozabijali, resztę zaś za Kaukaz wygnali.
W czasie swojego pobytu w Medyi, przejęli Scytowie wiele słów medyjskich, co dobrze objasnić może sąsiedztwo ich tudzież zmięszanie się z Sarmatami, narodem medyjsko-perskim, jak to niżej okażemy.
O wyprawie Daryusza przeciw Scytom bajecznie poniekąd rozprawia Herodot, czemu się dziwić ani można, jeżeli zważymy, że on dopiero prawie w sześćdziesiąt lat po tej wyprawie zbierał ustne wiadomości, które wtenczas już nie były ani czyste ani wierne.
Podług Ktezydsza, któremu w tem wiary odmówić nie można, Scytowie niszczyli okropnie częstemi wpadami, jak później Goci za czasów cesarzów rzymskich, północne zabrzeże Azyi mniejszéj.-
Namiestnik Kapadocyi z rozkazu Daryusza natarłszy na Scytów, mnóztwo ich pojmał i zajął, poczem król scytycki wyzwał obelżywym listem Daryusza do walki.
Daryusz chcąc się zemscić na tych poganach i czci swojéj powetować, wyprawił się przez Tracyą i Dunaj do Scytyi r. 513, przed Chryst., lecz nic szczególnego nie dokazał.
Jak daleko się do wnętrza Scytyi przedarł, oznaczyć nie można. Herodot powiada, iż się dostał aż za Don, co wszakże po prostu do wiary nie jest podobne, poźniejsi pisarze np. Strabo i inni mniemali, iż ledwie do Dniestru zaszedł, co przecież zbyt małą jest rzeczą. Zgoła daremną jest dziś rzeczą z usilnością szukać prawdy w powieści bajecznej, którą u Herodota czytamy.

5. Zdaje się iż, w czasie przebywania Herodota nad brzegiem euxińskim, wszyscy Scytowie zależeli od ordy królewskiéj między Dońcem i Donem.
A przecięż takowe spółkowanie i zjednoczenie rozlicznych zastępów pod sprawą jednego naczelnika nigdy nie bywało trwałe u narodów mongolskiego szczepu, jak o tem skądinąd dobrze wiadomo bywało. Za czasów Tucydydesa (424 pr. Chr.) państwo Scytów było już rozbite i rozszarpane.
Tym sposobem osady greckie mogły się utrzymywać długo przy jakiejś niepodległości za pomocą licznych darów i opłacając hojną daninę, pod zasłoną udzielnych chanów scytyckich i w domowych sprawach rządzić się własnemi swojemi ustawami.
Wszakże niedługo potem nowe niespodziane niebezpieczeństwo zagroziło Scytom od zachodu, i zupełny ich upadek przyspieszyło. Celtowie, przedarłszy się między 350–336 prz. Chr. do IlliWyku, Mezyi i Tracyi i dopuściwszy się tam w mnogoletnich wojnach niesłychanych okrucieństw, stali się przyczyną iż nie tylko narody słowiańskie z Podunaju za Tatry, ale i Tryballowie do Mezyi a Geci do Dacyi wyciągnęli.
O przemianach, które według wszelkiego podobieństwa z rozmnożenia się Słowian przed Tatrami w rządowości i panowaniu Scytów wyniknęły, milczą dawne dzieje; je dnakże o wyruszeniu się Getów przeciw Scytom, jako o rzeczy bliższéj i dostępnéj pisarze greccy więcéj opowiedzieć umieją.
W Dacyi już i przed tem mięszkały narody getyckie, które, po części jak się zdaje, w okolicach Prutu opłacały się Scytom.
Po przyciągnieniu jednoszczepców swoich z Mezyi, rozmnożywszy się i nabrawszy sił, poczęli zbrojnie na padać na Scytów, już wtenczas na małe pułki rozdrobnionych i podupadłych.
Około r. 340 prz. Chryst jest zmianka o małym i słabym króliku scytyckim nazwiskiem Ateas.
Nieco później r. 313. czytamy o niepodległych Scytach sprzymierzonych z Trakami i wspierających lstrianów przeciw Lizymachowi.
Były to niewątpliwie szczątki dawnych Scytów naddnieprzańskich, które się tłukły gdzieś w puszczach dzisiejszego Budziaku czyli Bessarabii.
Po dwudziestu latach r. 293’prz. Chr., Lizymach król macedoński dostał się do niewoli wraz z wojskiem swojem między Istrem a Tyrasem w puszczy zwanej już getycką a nie scytycką.
Podobna jest do wiary, że wówczas Getowie znacznie i daleko na wschód rozszerzyli państwo swoje, choć nie można dostatecznie wyjaśnić, aby tak zwane królestwo trackie na pomorzu Hylas było właściwie getyckiem.
Tym sposobem, jeśli panowanie Scytów zachodnich nie ustało zupełnie między Dnieprem i Dniestrem, to przynajmniéj wielce się osłabiło i zmniejszyło.
Około r. 218–201pojawili się w wyższych okolicach Dniestru i Bohu Galatowie czyli Celtowie, niewątpliwie pobratymcy celtyckich Bastarnów albo stanowiący z tymi ostatnimi jeden, tenże sam naród, niszcząc okoliczne krainy i grożąc zagubą osadom greckim nad Euxinem równie jak Scytom wschodnim.
Ci to wschodni Scytowie są niewątpliwieowi spomnieni na czestnym kamieniu Protogenesa około 218–201 prz. Chryst., którzy zagrażali Olbii. Oni a znimi spólnie Tizamatowie (Thisamatae) i Saudaratowie (Saudaratae) chcieli zająć twierdzę olbicką jedynie dlatego, aby się w niéj przeciw Galatom bronili, z czego się pokazuje, jak już w ówczas słabi byli.
Tymczasem w dalszych okolicach w stronie północno-wschodniej ciągle jeszcze trwało panowanie Scytów, gdzie jest zmianka o ich króliku Agarusie (ok. 325 prz. Chr.) do któ rego się schronił bosporański król Perisades I, brat Satyra (podług Niebuhra syn). Wszakże i ich zniszczyła w krótce przewaga Sauromatów czyli Sarmatów cisnących się co raz daléj a daléj z Azyi przez Don do Europy.
Niemożna dokładnie oznaczyć czasu, w którym Sarmaci wytępili Scytów.
Herodot znał jeszcze Sarmatów za Donem w Azyi; lecz Skylax i Ephorus już tylko na prawym czyli zachodnim brzegu Donu.
Z wojny synów Perisadesa I pokazuje się, że w ten czas r 311 przed Chryst. siedliska Getów i Sarmatów, Scytami tu i ówdzie przedzielonych, jeszcze się z sobą nie stykały.
Między 218–201 w okolicy królewskich Scytów panował Setafarnes, jak się zdaje król Sajów, którzy byli według wszelkiego podobieństwa gałęzią Sarmatów, i temu to królowi mięszkańcy Olbii dary i podatki odwozil.
Podobnież i później około r. 94 prz. Chr. najdujemy Roxolanów, naród sarmacki, między Dnieprem i Donem, pomagający Scylurowiczom królikom scytyckim przeciw Mitrydatesowi VI. i Eupatorowi królowi Pontu.
Palakus i pięćdziesięciu braci jego, synowie Scylura wprawdzie ciągle jeszcze zowią się Scytami u Strabona, ale to zapewne przez omyłkę, albowiem w ówczas i Taurowie zwali się Scytami.
Tylko Agarowie byli zapewne prawdziwymi Scytami umiejącymi leczyć ukąszenie gadów.
Około r. 60–55 prz. Chr. spustoszyli Getowie Olbią i inne osady greckie nad morzem czarnem; wkrótce potem wystąpili Sarmaci na równinach między Dnieprem i Dunajem.

Owidyusz (ok. r. 1–17 po Chr.) będąc na wygnaniu w Tomi (w dzisiejszem. Mankale nad morzem czarnem) nie znał za Dunajem żadnych innych narodów krom Sarmatów Jazygów:
Strabon, choć nieco później, czerpając ze źródeł zastarza łych jeszcze ciągle kładzie Tyregetów nad Dniestrem a Sarmatów Jazygów za Bohem (Hypanis), aczkolwiek tamci już dawno przez tych ztamtąd wypędzeni byli.
Najpóźniejszym naocznym świadkiem, znającym dobrze różnicę między Scytami a Sarmatami był Dio Chryzostom, który nam podał wiarogodną wiadomość o Scytach w okolicach dolniejszego Dniepru.
W czasie jego pobytu w Olbii (81–90 prz. Chr.) koczowali Scytowie zarówno z Sarmatami nad morzem czarnem, niepokojąc osady greckie i stałych siedlisk nigdzie niemając, a nawet jedni drugich ustawicznie wypierając z tych tucznych pastwisk.
Podobne jest do wiary, że niedługo potem te szczątki Scytów Sarmaci częścią wygubili częścią napowrót do Azyi wyparli, albo wreścig Scytowie ci zupełnie się zleli z Sarmatami, których obyczaje i język już dawniéj po większej części byli przejęli.
Dlatego też prawdziwa jest wypowiedź Pliniusza:

„Imie Scytów przeszło już całkiem na Sarmatów i Germanów, ani się nigdzie indzie zastarzałe to nazwisko nie zachowało, wyjąwszy tylko u tych narodów, które, innym ludom prawie zupełnie nieznane, w najtylniejszych kończynach przemięszkują”

Naród właściwych Scytów wyginął wprawdzie w Europie, lecz imie jego dopiero później stało się ulubionem pisarzów greckich i rzymskich pobrzękadłem, które oni częścią z nieumiejętności, częścią z niedbalstwa, częścią z przewróconego smaku i źle użytéj uczoności, ku niepowetowanej szkodzie dawnych dziejów, przylepiali prawie wszystkim obcym zna nym i nieznanym narodom, które od 1go aż do 12go stolecia na północy występowały.
Inaczej postępował badawczy i rozważliwy Herodot!
On bowiem, nie tylko naród scytycki od innych należycie oddzielił, ale i właściwą Scytyą z pewnością ograniczył na wschód rzeką Tanais czyli Donem, a wyłączył z niej Melanchlenów, Tyssagetów, Issedonów, Sarmatów i innych.
Później za czasów Alexandra Wielkiego, chlubawi Grecy wymyślili sobie drugą azyatycką Scytyą.
Stało się to właściwie przez omyłkę, dlatego że wojacy Alexandra w pochodzie swoim przyśli nad rzekę Jaxartes, czyli Tanais dzisiejszy Syhuh tym sposobem wodzowie ich chełpili się z tego, że się aż do Scytyi przedarli!
Inni ich w tem naśladowali, tak że zmyślone to imie Scytyi azyatyckiéj przyjęło się u samego narodu i pisarzów jego.
Strabo zna tylko tę Scytyą azyatycką, europejska zaś zowie się już u niego Sarmacyą.
Podobnym sposobem w stóleciach bliższych wieku naszego rozszerzyło się imie Syberyi.
Skrzętny dziejobadacz pierwotnego znaczenia podobnych imion musi pilnie śledzić i od późniejszego niewłaściwego ich używania ściśle rozeznawać, jeśli chce uniknąć grubych błędów, które z niebaczności na to wynikają.

6. Właściwi i pierwotni Scytowie byli, jakieśmy powiedzieli, narodem, który z Azyi wyższej do Europy przybył, a tem samem był obcy europejskim szczepom plemienia indyckiego.
Musimy więc szukać tak początku i kolebki jak pokrewieństwa jego z innemi znanemi szczepami w onej oznaczonej części ziemi naszéj, mianowicie w ojczyznie Saków i Massagetów spółplemienników jego.

Początku i kolebki nie szukamy, nad pokrewieństwem niedługo się zastanawiać będziemy, jeśli rozważymy charakter i obyczaje dawnych Scytów, jak nam je spółczesni świadkowie Herodot i Hippokrates opisują.
W obrazie dawnych Scytów, jeśli się mu dobrze przypatrzymy, nie możemy niedostrzedz podobieństwa późniejszych Hunów, Awarów, Kozarów, Peczeńców a nade wszystko Mongołów czyli Tatarów: wszędy, choć czasy różne, zjawiska są jednakowe.
Czemu się bardzo dziwić nie należy.
Wewnętrzne dzieje koczownych i łowieckich narodów w wyższej Azyi są do siebie, zupełnie podobne, huńskie dzielny podobne są do mońgölskich, a oby dwie są massagetskie.
Dzisiejsi koczownicy są obrazem i podobieństwem tych, którzy byli przed tysiąc laty.
Podobną i jednakową postać postrzegamy też u zwierząt.
Ukształcenie płodzi niedojrzaną różność i rozmaitość form narodożywotnych.
Hippokrates zauważał, że wszyscy Scytowie postawą i obliczem byli sobie równi, prawie jak dzisiejsi Mongołowie.
Scytowie byli narodem rodu mongolskiego, plemienia siewierskiego: o czem wątpić nie możemy podług wiadomości przytoczonych przez dwóch spółczesnych pisarzów.
Hipokrates opisując ich postać, mowi, że mieli ciało tłuste i nabrzmiałe, kości w tucznem cielsku ukryte, brzuch napuchły, włosy rzadkie; twarzy zaś i postawy wszyscy byli jednakowej: co wszystko poprostu nie przypada, że niepowiem, ani ludom szczepów plemienia indoeuropejskiego np. Słowianom i Niemcom, ale nawet ani ludom szczepów zachodnich plemienia siewierskiego mianowicie
Turczynom i Czudom.
Oto jest prawdziwy i wierny obraz ojczystych szczepów w północnej Azyi, których nie można ogólnie i bez różnicy stósowniejszym nazwem oznaczyć jak imieniem szczepów rodu mongolskiego. Pokrewieństwo to poświadcza postać kamiennych obrazów najdujących się na mogiłach scytyckich w Rossyi, którą Klaproth ogłosił za czystomongolską, Zwick przeciwnie za półmongolską t. j. trzymającą środek między mongolską a turecką (Kirgisów i Nogajów).
Do tego pokrewieństwa szczepowego wiedzie nas i sposób leczenia przez wypalanie, u Scytów powszechnie używany, do niego prowadzą nas wreście i inne jawne i uderzające ich zwyczaje obrzędz i sposób życia.
Błaganie boga wojny w obrazie poświęconego miecza jest prawdziwy i właściwy zwyczaj mongolski, który potem u Atilly a jeszcze później w czasie wyniesienia Czyngischana na dostojeństwo królewskie znów się widzieć daje; pilśniowe namioty, świńska nieczystość, ciasto, którem się ich kobiety okładały, aby sobie od czasu do czasu przyschłe błoto i brud ze skory odrywały, prożniacza leniwość, i krom wojny i łupieżnictwa odrętwiałość (komu tu nie wpada na myśl charakter dawnych Madziarów?) wszystko to jest sybirskie i mongolskie, a nie tureckie ani czudzkie a najmniej słowiańskie i germańskie.
Sybirski jest zwyczaj i opajanie się dymem konopnego siemienia na rozpalonym kamieniu w szczelnie zamkniętym namiocie, tylko że Herodot podkadzanie to z kąpielą parową (łaźnią, banią parową) mięsza, któréj tameczne innojęzyczne narody, podług Nestora Słowianie, używali już za czasów apostolskich, a może niekiedy i obudwoma sposobami, ojczystym i obcym (scytyckim) ciału swojemu gody wyprawiali.
Jak męzczyzni scytyccy przepędzali cały dzień na swoich koniach tak żony i dzieci ich ciągle leżały w pilśniowych namiotach rozbitych na kołach czyli wozach. – Równie i między zwyczajami Sarmatów i Scytów walna zachodzi róźnica.
Sarmaci byli w rzeczy samej ludem bojownym, nieustraszoną jazdą,
i wielce jest do wiary podobna, że i oni, mięszkając po pustyniach około Scytów, przywykli utrzymywać zawsze w pogotowiu swoje namioty na wozach, aby ich składać i rozbijać nie musieli a jednak we wszystkiem innem obyczaje | ich widocznie się różnią od obyczajów Scytów. – O innych powiększej części gnuśnych, że nie powiem bydlęcych zwyczajach i obrzędach Scytów jak np. zabijanie ludzi przy pogrzebie królów, picie kwaśnego kobylego mleka (kumisu narodów mongolskich), oślepianie sług i niewolników, których do polnych i domowych robót używali, chłeptanie krwi zabitych nieprzyjaciół, odzieranie z nich skóry i wyrabianie jej na rozliczne potrzeby domowe, używanie czaszek zabitych nieprzyjaciół zamiast czarek lub kubków itd. umyślnie tu mimochodem spominam, niech o nich czyta komu się podoba u innych pisarzów i po nich niechaj uznaje Scytów bąć z Pinkerton’em za Gotów, bąć z Halling’em za Germanów, bąć z Mannert’em za kirgizkich kozaków jeno Słowian niech nikt więcéj ze Scytami nie łączy i nie miesza. Wiemy wprawdzie, że niektórzy pożniejsi pisarze greccy obyczaje Scytów wychwalali, ale zaprawdę niesłusznie.
Co starożytni o Abijach zmyślonym narodzie trackim i o innych bajali, że to mieli być ludzie najsprawiedliwsi to ich następcy, a szczególniej Ephorus i inni przenieśli na Scytów, poczytając uczciwość za następstwo i nierozłączną towarzyszkę ich prostego i nieoświeconego żywota.
Stało się to, jak każdy widzi, dopiero wtenczas kiedy mędrkowie greccy poczęli uważać uprawność umysłu i uczoność za źródło nieprawości i nędzy, jak to podobnie stek ludu u nas dziś uważa.
Herodot i Hippokrates znając z własnego doświadczenia Scytów
i ich zwierzęcą dzikość, byliby się z tego do rozpuku śmieli.
A przecięż i dziś wychwalają wierność Beduinów i dobroczynność Kałmuków; czyli to słusznie lub niesłusznie o to się tu sprzeczać niechcemy.
Wiadomo z Prometeusza Eschylesa, że Scytowie byli narodem łupieżnym i z Tucydydesa, że dla swojej surowości podłości i wewnętrznych zamieszek nie mogli sobie upokorzyć okolicznych na mianowicie Traków, a jak się domyślamy i Windów czyli Słowian, choć byli liczbą wyżsi i siłą potężniejsi.

7. O języku dawnych Scytów nie można nic z pewnością oznaczyć, ponieważ ledwie kilka scytyckich słów, najwięcéj imion osobnych i to jeszcze w skażonéj postaci nam się zachowało.
Do takich słów „należą np. imiona szczepu Skoloti i odnog jego Katiari, Traspies, Paralatae, Auchatae, daléj imiona mężczyzn a zwłaszcza królów Targitaus, Lipoxais, Arpoxais, Kolaxais, Sagillus (u Justyna), Panasagorus (tamże), Protothyes, Madyes, Gurus, Saulius, Anacharsis, Idanthyrsus, Skopasis, Taxacis, Ariantas, $*pithes, Skyles, Opoee (kobieta), Oktamasades, Ateas, Skolopitus (u Justyna). Sparethre (kobieta), Agarus, Scilurus, Palakus, Toxaris (u Lucyana) Abaris i t. d. imiona zaś bogów i bogiń, Tabiti podług Herodota Westa, Papaeus Jupiter czyli Jowisz, Popi (podziemne posągi bogów), Apia Gaea czyli Tellus ziemia, Oetosyros-Apollo, Artimpasa-Aphrodite, ThamimasadasNeptun, wrescie wyrazy szczególne i ogólne np. Exampaeos, imie gorzkiego źródła, Enarees –rzezańcy, mężobojczynie (dvögoxtówog), Arimaspis –jednoocy od arima jeden, a, o, i spu—oko, Groukasus–góra śniegiem pokryta (nive candidas), Silis-Jaxartes (u Pliniusza),Temerinda-matka morza i t. d.
Rzecz podziwienia godna, że przy powierzchownej biegłości w języku zendyckim medyjskim i perskim w słowach tych wykazuje się oczywiste i dobitne pokrewieństwo z językiem zendyckim i medyjskim.
Tak np. scytyckie imona Ariapithes, Ariantas równają się medyjskim Ariobarzanes, Ariawarta, Arizanti, Ariamlecha, Ariana, gdzie aria ari znaczy dobry, czestny.
Końcowka acais w imionach Lipoxais, Arpoxais, Kolaxais odpowiada końcowce zendyckiéj ksxeio, staroassyr. czyli zachodnie medyjs. (pelewskiej) khszahié, nowopers. szah t. j. król, u Greków šąg (prw. Artaxerxes-magnus regum rex, Xerxes-regum rex na napisach wańskich z czasów assyryjskich i medyjskich) khszaéhié iéré–król dzielny waleczny, khszaéhiékhszaéhiémaà–król królów it. d). Końcowka pithes w Ariapithes Skolopitus jest zendycka paitis, sans. patis-pan, arm. bed–naczelnik, got. faths- wódz, pan, litew. patis pats-pan, słw. pod’ podin w słowie gospod’ gospodyn, zkąd pochodzi i ze.d. wiszpati, strprus. waispatin, litew. wieszpats, pols. waćpan, t. j. wsipan, złożone ze słowa wies, wesws–vicus i patis-pan.
Podług tegoż samego zapewne Artimpasa-Afrodita, Wenus wykładać się może przez Welepani albo Biele czyli Białapani, prw. sanskr. arthja– czysty, błyszczący, i medyjskie imiona Artebares, Artabanus i t. d. **), pasa jest zapewne żeńskie od m. pithes (prw grec. nóoug sanskr. patis podług greck. Ósonómg).
Scytyckie Enarees-rzeżańcy, ułomni, grec. dvavögtsig, szczegolny rodzaj słabowitych, najdujący się często aż podziś dzień między Tatarami (zowią się potarsku chos), jest równie czysto perskie od korzenia nar, ner–mąż mężczyzna.
Nie wiem czy w słowku Exampaeos nie tkwi indoeuropejska pani, peni-woda.
W imieniu boga Thamimasadas, i króla Oktamasades ostatnie słowko Masades jest niezawodnie zendyckie mazdão–bóg, prw.zend.Ahuró–mazdão, pers. Or-muzd.
Podług Pliniusza i Dionizyusza Periegetesa, którzy znać ze starożytnych czerpali, nazywali Scytowie zatokę meotycką Temerinda, co znaczy matka morza.
Jeżeli to przypuścimy, że tu Teme czyli Temer-Thami, będzie więc Thamimasadas–bóg morza, co z Poseidonem czyli Neptunem Herodota wybornie się zgadza.
Nakoniec w imieniu Oetosyros –Apollo, Phoebus. t. j. słońce, pokazuje się srednioazyatyckie osią syr t. j. podług Suidasa słońce.

Przeciwnie Oeorpata–mężobojczynie, t. j. Amazonki, jest podług Herodota złożone ze słowka ołóę–mąż prw. sansk. wira, łac. vir, celt ver, goc. vair mad. férj i rund– zabić prw. natioow, batuere, bić i t. d. Niewiem, czy w imieniu Idanthyrsus i czyli ono dobrze jest napisane albowiem u innych późniejszych czytamy Idanthuras Jancirus) czyli mówię w tem imieniu porównanem z narodowym nazwem Agathyrsi, końcowka thyrsus nie znaczy zwyciężcy bohatera wel Tkoluda welikana, (olbrzyma) prw. skand. thurs (gigas) grec. goog, 99aoćg i 9gqoog słw. drzj (smiały, odważny mężny, junak) itd.
Zdaje nam się, że przytoczone wyżej przykłady dostateczne i jasne wydają swiadectwo o pokrewności słów scytyckich z medoperskiemi. Dziwne to zjawisko wyjaśnia się częścią dawnem przebywaniem Scytów głęboko w Azyi, zapewne w sąsiedztwie Medów i Persów, częścią utrzymywaniem się onych w Medyi przez lat 28 [633– 605 pd Chr.] częścią nakoniec sąsiadowaniem z Sarmatami, szczepem medyjskim, z którymi wiele wieków obcowali i oddzielali się obyczajami tudzież językiem.
Zdaje się nawet, iż w ostatnich czasach bytu swojego szczątki Scytów nad Donem i nad niższym Dnieprem zupełnie się z Sarmatami zlały. Dla tego téż wiadomość Herodota, że Sarmaci mowili skażonym językiem scytyckim, jako czerpaną od chełpliwych Scytów, a zatem podejrzaną, rozumimy odwrotnie, t. j. że Scytowie mówili skażonym językiem sarmackim. Narody surowe zbogacają mowę swoję wyrazami przyswojenemi z języka wprawniejszego, wyłożone wyżej słowa ściągają się po większej części do godności i religii (nabożenstwo) i istotnie prędzej od Medo-Persów do Scytów niż od tych ostatnich do tamtych się dostały.
Zachodzi tu teraz pytanie, czyli słowiańszczyzna przejęła co z języka scytyckiego?
Domyslać się należy, że to miało miejsce, albowiem Słowianie sąsiadowali ze Scytami, ale domysłu tego przykładami i innemi dowodami poprzeć nie można, dla tego, że prawie żadnych słów nie mamy, o których byśmy z pewnością twierdzić mogli, że są prawdziwie scytyckie, i że znikądinąd do języka scytyckiego nie przeszły.
Dla téj téż przyczyny wyrazy jak kurgan, bugor, bugaj i inne wyprowadzamy raczej z języka sarmackiego niż scytyckiego.
A przecięż o imieniu Scyta (Skytha >xó9ng) przekonany jestem, że ono odpowiada słowiańskiemu Czud, którym to nazwem słowianie oznaczali pierwotnie wszelkie narody rodu uralskiego czyli finskiego. O czem dla zamknięcia jeszcze kilka słów powiemy.

8. Scytowie europejscy, jakieśmy wyżej (w czł. 3) widzieli, zwali się Skoloty (Xxożóto) i tylko Grecy pontyccy dawali im nazwę Scytów a Persowie Saków.
Imie Scytów wyprowadzano dotąd ze wszystkich prawie języków ziemi naszéj; lecz jak niestosownie i niedorzecznie, nie myślimy u dowodzić tego obszernie.
Jeśli rozważymy, iż właściwi Scytowie podług Herodota tylko krainę czarnomorską między Donem i Dnieprem siedliskami swojemi zajmowali, że odtąd ku północy i zachodowi mięszkały liczne inne szczepowe narody, które Herodot wyraźnie wymienia i za nie-scytyckie uznaje, a które częścią, jak nad dolnym Dnieprem i Dniestrem pod panowaniem Scytów, częścią zaś w niezawisłości żyły, wowczas łatwo się przekonamy, że te ościenne i nie-scytyckie narody musiały mieć dawno już przed osiedleniem się Greków nad Pontem, co dopiero ok. 655–610 pd. Chr. nastąpiło, jakieś ojczyste nazwisko obok cudzo plemiennego imienia Skolotów, które Grecy w kolei czasów od nich przejęli, a zgreczywszy je co do dźwięku, równe z nimi na Skołotów obrócili.
Sądzimy że taką ojczystą nazwą jest imie Czud, Czudyn, Czudy, Czud (vir czudicus, homines czudici, gens czudica), którego Słowianie północni używają od niepamięci o ludach rodu uralskiegoa mianowicie szczepu fińskiego.
Słowianie blizcy tych stron, gdzie Skołotowie koczowali, mianowicie Bydynowie, Neuri czyli Nurzanie (Nurjanie), Piengitae czyli Pienianie Sawari czyli Siewierzanie (Sjewerane), Tyrigetae czyli Tyrewcy (Tywercy) a może, jak się domyślamy, i tak zwani Borystheneitae, niewłaściwie nazywani Skythae Georgi i Aroteres i inaczej, przenieśli to stare i zwyczajne imie Czud od właściwych Czudów czyli Finnów na mongolskich Skołotów, bąć dla tego że Skołotowie ci przyciągnęli nad Dniepr i morze czarne z górzystych krain zauralskich z praojczyzny Czudów, bąć że ich uważali za pokrewnych i spółplemienników Finnów, jakoż wprawdzie obadwa te narody, Mongołowie i Finnowie, do jednego i tegoż samego plemienia siewierskiego należą Grecy osiedliwszy się nad morzem czarnem, przyjęli od Słowian gotowe już imie Czud i zrobili zeń >xóông (Skytha), czego dowodem jest częścią to, że wyraz >óông nie ma w greckim języku żadnego pnia ani znaczenia, częścią także, że obadawa wyrazy Czud czyli ruski Szczud i Xxóông = Skytha = Scyt podług prawideł językowych zdają się być też same.
Oprocz prostego wyrazu Czud zaprawdę najdujemy często w ruskich rękopisach i słowo złożone Szczud (gigos), szczudo (portentum)**), co właściwie nic innego nie jest, tylko toż samo słowo z przydechem czyli z przedsuwką s albo sz, bardzo używaną we wszystkich indo-europejskich językach a za tem i w słowianskim, nade wszystko zaś w rossyjskiem i polsko-ruskiem narzeczu, prw. np. ross, szcziryj (purus) i mor. słk. cziry, li tew. czyras, ross.szczupaju i serb. czupaju,ross skóra,szkura= kora, daléj słk. szturziti i serb. turziti, słk. szmarziti i czes. marziti, szlechta szlachta i lech, lach, szkopiti, skopiti i kopiti, skuditi i kuditi, skriżal i krziżalki, skot i kotiti, szklubu szkubu skubu i gluboyżópo i t. d., w grec. okuxgóg, gxsday wvpu, optiaš, opóęcyöog, >kóuavögog zamiast uzęóg, xsdów wwut, utka5, udqayöog, Kapuavögog i t. d. .
Grecy niemając w języku swoim głoski cz zamieniali ją w inne a najczęściéj w r ix; mianowicie w jednokorzennych słowach zamiast indyckiego i słowiańskiego cz stoi w greczyznic ox, ox, np. sans czhad, sczhad (tegere, obumbrare) słw, szczyt, łac.
scutum litew. skyda **); sans czhaja, sczhaja (umbra, cień), greck. oxórog, okuć, oxyń, got. skadus, skand. sky (nubes) i t. d.; sans. czhid, sczhid (scido, scindo) słk. szczjet (abietes decussae), szczep (lignum fissum, Scheite), grc. oxtön (assula), att ouvöażuóg, oxudyń ut, łac. scido scindo, got. skaidan i t. d..
Zamiast słowianskiego u najduje się w greckiem bardzo często v, np. szklubu (glubo) yżópw, sluju »àów, kuditi xvöóçao, kupka, kubek, xú*Mov i t. d., które to Eolowie i Dorowie wymawiali jak ow =u .
Tym sposobem zamiast pierwotnego Aestui, Guttones, Elusii, Lygii, Thule, pisali Grecy, Aestyi, Gythones, Elysii, Lygii, Thyle a serbskie Medjurecz napisał Konstantyn Porfirogeneta Meyvęśtovg.
Naopak rzekę Sigvatov nazywają Słowianie bulgarscy i serbscy Struma poboczną zaś rzeczkę Strumica (prw. pol. strumień) *°). Podług tego, bąć że dawni Słowianie mawiali Czud albo Szczud, obadwa te nazwiska są zaiste prawe, dawne i ojczyste, Grecy chcąc imie to wyrazić nie mogli prawidłowo i podług ustaw języka swojegonic innego zeń zrobić jak >xúông, >kóðat .
Dobrze już więc powiedział uczony Bayer.
Cóż innego jest Czud, jeśli nie imie Scytów.
Aczkolwiek on, nie będąc wcale świadom języka słowiańskiego, nie mogł wynaleśdź prawdziwej podstawy téj tożsamości imion, na oko tak do siebie niepodobnych, uważając mylnie wyraz słowiański Czud za skażony z greckiego >xúông, co prawdą jest ale na odwrót. Wszakże o imieniu Czud i pierwotnem jego znaczeniu na końcu następującego §. obszerniej mówić będziemy.

 

20.04.2019

https://play.google.com/books/reader?id=m6x5wrdxackC&pg=GBS.PA373

 

Ponad 2 miesiące temu była „część 1 czytania Szafarzyka” czyli 15 stycznia – https://vandalskaslavia.home.blog/2019/01/15/czytamy-szafarzyka-cz-1-najstarsze-swiadectwa-o-windach-z-ksiazki-starozytnosci-slowianskie/
który był jedną wielką encyklopedią wiedzy o Slavii, tutaj nie ma nawet co dyskutować czy kłócić się z tym poglądem, zresztą na dole wkleje 2 e-booki razem ponad 1500 stron jego „Sławiańskich Starozytności” więc każdy będzie mógł się z tą wiedzą zapoznać.
Fotka wyżej jako wizytówka postu jest z tego artykułu, wpadło mi to zdjęcie w oko więc je ustawiłem :
http://www.moveabroadnow.com/guide/europe/moving-to-serbia/
Dziś Szafarzyk i Serbowie czyli nasi sławiańscy bracia, z którymi zostaliśmy rozdzieleni po tym jak Madziary zniszczyły państwo wielkomorawskie w 907 roku i usiadły na dobre w Panonii, niżej mapa na której jeszcze Madziarów nie ma w środkowej Europie, dopiero koczują nad Morzem Czarnym a wcześniej siedzieli minimum 200 lat u Chazarów i gnębili razem z nimi ludność późniejszej Rusi i okolic.
Z tym pasem Słowiańszczyzny od Adriatyku do Bałtyku, Frankowie sobie nie mogli poradzić przez kilkaset lat, jak weźmiemy linijkę i przyłożymy pionowo w górę od napisu „Serbowie” na poniższej mapie to dojedziemy do naszego Pomorza, kłopoty Sławian zaczynają się od przyjścia Madziarów na początku X wieku, taki paradoks.

W części 1 o Windach było bardzo dużo treści więc wkleiłem tam skany, o Serbach Szafarzyk napisał kilka razy mniej, około 15-20 stron w pdf w zależności o wielkości formatu więc tutaj będzie treść skopiowana z e-booka, przypisy odpuściłem sobie ale można zajrzeć sobie do e-booka, na dole podam dokładnie które to są strony i link, co 5000 znaków tekst przedzieliłem planszą z motywem sławiańskim, jakąś boginią czy piękną Sławianką albo mapą żeby nie było tzw „grochu z kapustą” tylko była przejrzystość, bo lubię mieć ładne posty a nie bałagan.

CIEKAWOSTKA
Ten unikacik 21 stron nie został nigdy z łaciny przetłumaczony, a on jest bardzo ważny dla Serbów czyli dla Sławian również.
TYTUŁ
Disputationem Historicam De Serbis, Venedorum Natione vulgo dictis die Wenden.
Krüger, Georg , Jetze, Lorenz – Wittenberga, 1675

Naciskamy na pobieranie i mamy to w PDF, cała wiedza jak zwykle leży u Niemców
http://digitale.bibliothek.uni-halle.de/urn/urn:nbn:de:gbv:3:1-20760

Ta książeczka jest jeszcze w Berlinie i to chyba na tyle, nie ma jej na Google Książki w wersji pełnej
https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht?PPN=PPN595335675&PHYSID=PHYS_0004&DMDID=

Jako że jestem zalogowany chyba w 20 bibliotekach na całym świecie, to te unikaty jakoś znajduje , nie ma tu chyba opcji żeby to ogarnąć w pdf i przepuścić przez tłumacza ale ta strona jako plansza niżej jest najważniejsza.

Oddaje już „głos” Słowakowi, pisownia oryginalna, polski język wciąż ewoluuje 😉 

Kamil Vandal Bernard

 

PAWEŁ JÓZEF SZAFARZYK – NAJSTARSZE ŚWIADECTWA O SERBACH.

1. Aż dotąd trzymaliśmy się tej zasady, że wszystko to, co się najduje w źródłach starych i niepodejrzanych o Wenedach czyli Winidach, należy do dziejów praszczepu słowiańskiego i stanowi część podstawną starożytności jego, dla tego téż wszystkie tu należące świadectwa ogromadziliśmy wyżej z największą pilnością, i objaśniliśmy, o ile można, lub jak dalece potrzeba tego wymagała.
A wszakże z tego, cośmy wyżej o stósunku i ważności nazwy Wendowie i Serbowie obszerniej wyłożyli, już nam wiadomo, że pierwsze z tych dwóch imion, póki tylko ślady tego w dziejach i podaniu narodowem najdujemy, nie było u samych Słowian, w używaniu, ale jedynie nadawały je Słowianom narody szczepu niemieckiego, celtyckiego, litewskiego i czudzkiego.
Rodzinne zaiste i prastare imię Słowian bąć wszystkich w ogóle lub przynajmniej większéj liczby narodów szczep ten składających, było, jakieśmy wyżej okazali Serbi, Serbowie.
Dla téj téż przyczyny potrzeba, aby ci, którzy chcą należycie i wszechstronnie wybadać początki pranarodu slowiańskiego, przebiegli wszystkie źródła najdawniejszych dziejów Europy i pilnie obejrzeli, czyli w nich się nie zachowały jakie zmianki i pamiątki o przodkach naszych Serbach pod tém ich własném i rodzinném imieniem.
Świadectwa bowiem obudwu rodzajów ściągają się do jednego i tegoż samego narodu, prawie tak jak wszystkie owe rozmaite wiadomości u starych pisarzów o Celtach i Gallach lub o Teutonach i Germanach tyczą się jednego tylko szczepu.
Dopiero kiedy obadwa te podania porównane i w jednę całość połączone zostaną, spodziewać się można, że liczne, w tak rozmaity sposób zaciemnione strony starożytności naszych dokładniej będą wyjaśnione.
Tu jednak przede wszystkiem z boleścią narzekać musimy, że na nieszczęście i ku niepowetowanej stracie dla dawnych dziejów naszych, właśnie pod tém właściwem i rodzinnem pranarodów słowiańskich imieniem zachowało się bardzo mało wiadomości w całym tym zakresie historycznych źródeł staréj Europy aż do czasów Jornandes’a i Prokopa [552].
Przyczyny tego przeżałosnego niedostatku są rozliczne i nie łatwe do wynalezienia.
Narody słowiańskie, jak z tego, cośmy o Wendach powiedzieli, z pewnością wiemy, znane w dobie historycznej, która dla naszej Europy dopiero z Herodotem [456. przed Chryst.] się rozpoczyna, mieszkały w polnocnych jej krainach, które były innym odleglejszym narodom na południu a mianowicie Grekom i Rzymianom prawie niedostępne a tem samem i calkiem nieznane.
Od brzegów morza czarnego byli oddaleni i głębiej do górnych krain wyparci najpierwej, i to już w 6tém i 5tém stoleciu przed Chrystusem przez Scytów potém zaś w 3. i 2. stol. przed Chrystusem przez Sarmatów, nareście w 2m. i 3m. stoleciu po Chryst. przez Gotów, którym to trzem obcym niegdy bojownym i na silnym narodom nawet wielka część ludu słowiańskiego w tych okolicach służebnie podlegała.
Z téj więc strony dawni pisarze greccy i rzymscy nie mogli otrzymać żadnéj dokładnej wiadomości o szczepie serbskim, a nawet pisząc o narodach téj czéści Europy zagarniali wszystkie tameczne szczepy już to dla nieświadomości już też dla większej dogodności pod ogólne imiona, najpierwej Scytów, potém Sarmatów, nareszcie obudwóch tych narodów żadnej nie czyniąc różnicy między panującymi cudzoziemcami i podbitymi krajoweami.
Na południe ograniczeni byli Serbowie Tatrami.
Z téj więc strony były związki z Grekami i Latynami jeszcze daleko trudniejsze, albowiem wiadomo nam, że jak rzeki i morza narody wiążą i jednoczą, tak góry je rozłączają i osamotniają.
Nie wątpliwie już w 4tém stoleciu przed Chrystusem Serbowie ustąpili pobrzeża morza baltyckiego, a przynajmniej południowszej części jego, gdzie zbierano bursztyn, Gotom narodowi germańskiemu, w górniejszej zaś jego połowicy siedzialy od niepamięci narody szczepu litewskiego, a daléj ku północy przebywaly szczątki wielkiego szczepu czudzkiego czyli fińskiego.
Z téj tedy strony ani Grecy ani poźniej Rzymianie żadnej wiadomości o Serbach bezpośrednio z ust samego ludu tego otrzymać nie mogli, a nawet co tylko o nich posłyszeli, wszystko to przejęli od Niemców, którzy Serbów zwali Windami, dla tego téż wszelkie te w pismach ich dochowane stare wiadomości opiewają tylko o Windach; o Serbach zaś prawie żadnej nie masz w nich zmianki.
Prócz tego Serbowie, o czém nie tylko ze świadectw Prokopa i Maurycego, ale nawet i z najdawniejszych dziejów ruskich, polskich i czeskich z pewnością wnosić możemy, żyli od niepamięci pod rządem narodowym, podzieleni będąc na wielkie mnóstwo swobodnych gromad (obej gmin. Gemeinde); dlatego téż jest nawet podobne do wiary, że jeśli kiedy mieli, co przypuścić musimy, spólne całemu szczepowi imię, imię to przecież nie było w częstém używaniu, będąc miejscowemi imionami pojedyńczych narodów i gromad poniekąd ograniczone i niejako zaciemnione.
Ze imiona te pojedyńczych narodów i gałęzi szczepu słowiańskiego początkiem swoim do najgłębszej starodawności sięgają, tego liczne dowody niżej na swojém miejscu przywiedziemy.

Sam charakter obyczajów tudzież sposób życia narodów szczepu serbskiego były przyczyną, że dopiero później i mniej, niż pozostałe na rody pólnocne t. j. Scytowie, Sarmaci i Niemcy, dali się poznać innym odleglejszym narodom na południu.
Narody te zaiste były spokojne, łagodne, do zaborów nieskłonne, trudniące się w swojej ojczyznie po największej części rolnictwem i gospodarstwem, jeno potrzeba wlasnej obrony wymusiła na nich owe podziwienia godne męztwo i waleczność, i tylko zaraźliwe przykłady ich gnębicielów Scytów, Sarmatów i Niemców zepsuły i skaziły poniekąd ich czyste i łagodne obyczaje.
Taki naród trudniący się sztukami pokoju we wlasnej ojczyznie, nietęskniący za najazdami i napadami na cudze ziemie, nie uganiający się za podbojami i zagładą ościennych narodów, wierzę iż mały powód daje stronnéj i niewdzięcznej historyi do roztrębywania imienia swojego.
Na koniec i to rozważyć należy, że tylko nie które dzieła geograficzne i historyczne starych Greków i Rzymian doszły do naszych czasów, i że większa ich część zaginęła, tak że jest rzeczą możliwą a nawet nader podobną, że przez zaginienie tych tak licznych pism, mnogie także pomniki i wiadomości o szczepie serbskim zaginęły dla nas na wieki. Czemu nie trudno damy wiarę, jeżli pomnim na to, co Prokop w dziejopisie swoim spomniał o powszechném używaniu prastarego imienia Sporów t. j. Serbów, u Słowian i Antów.

2. Jednakże choć w tych czasach, w których teraz badania nasze się zawierają, nie tak bogate żrzódła płyną prastaremu imieniowi Serbów jak imieniowi Windów mamy przecież na to dwa wyraźne i istotne świadectwa, że imię to w swojej nieskażonej formie było już w onéj dawnej dobie na kilka wieków przed Jornandes’em i Prokopem rzeczywiście i używane i innym narodom znajome.
Swiadectwo to najduje się u sławnych pisarzów Pliniusza Rzymianina [79 po Chr.] i Ptolemeusza Greka [ok. 175.]
Pliniusz wyliczając narody mieszkające w krainach nad zatoką meotycką w te się wyraża słowa:

„Od ciaśniny Cymmeryckiej mieszkają Meotycowie, Walowie, Serbowie, Arrechowie, Zingowie, Psessłowie”

Podobnież Ptolemeusz w opisaniu Sarmacyi azyatyckiej między innemi i te wspomina narody:

„Między górami Ceraunickiemi a rzeką Rha mieszkają Orinei i Walonie i Serbowie.”

W rękopisach Ptolemeusza czytamy najczęściej Serbi a rzadziéj Sirbi, która to niepewność polega na pierwotném wymawianiu imienia tego przez Słowian.
Ze tu na wykazaniu siedlisk prawdziwego położenia tych najdawniejszych Serbów, o których dzieje zmiankują, najwięcéj zależy, każdy to czuje, a jednak poprostu jest to zagadką aż dotąd nierozwiązaną i która taką nie wątpliwie zostanie po wszystkie czasy. Zaprawdę do zupełnego jej rozstrzygnienia ani Pliniusz ani Ptolemeusz dostatecznego światła nam nie rzucają i owszem jeden z drugim w jawnéj sprzeczności zostaje.
Pliniusz poczynając od Bosporu Cymmeryjskiego t. j. od dzisiejszej cieśniny Kerczeńskiej mieści swoich Meotów Walów, Serbów, Arrechów, Zingów, Psessiów na pobrzeżu Meotu czyli na brzegach morza azowskiego, postępując jak się zdaje, ku pólnocy, albowiem ztąd ku Tanaitom przechodzi.
Wszakże na innem miejscu sam osadza Walów opodal odtąd na stronie wschodniej w północno-wschodnich odnogach Kaukazu w blizkości tak nazwanych wąwozów kaukazkich (portae Cauca siae).

Ptolemeusz zaś umieszcza wszystkie spomnione narody Orineow, Walów i Serbów w tych okolicach wschodnich między górami Cerauńskiemi a Wolgą a za tém na pobrzeżu chwaliskim (kaspijskim) Cerauńskiemi górami zwały się u starożytnych ziemiopisów północno wschodnie odnogi Kaukazu ciągnące się ku rzece Tereku, o których wszakże kierunku i położeniu mieli oni zupełnie mylne wyobrażenie, uważając Je raz za południowe odrostki Kaukazu, drugi raz za północne ciągnące się aż ku górom Ripejskim.
Podług Pliniusza należałoby więc wskazać miejsce Serbom nad brzegiem Meotu niedaleko ujścia Donu, podług Ptolemeusza zaś na brzegach morza chwaliskiego między Kaukazem i Wolgą.
Że ze względu na prawdziwe położenie narodów w ziemiach tak mało znanych, jakiemi wówczas były krainy nad Donem i Wolgą, ani na Pliniusza ani na Ptolemeusza bezpiecznie spuszczać się nie można, o tém wiedzą dobrze znawcy dawnego ziemiopisu.
Obadwa ci sławni pisarze, czerpając z tysiącznych rękopisów i mieszając wiadomości przestarzałe z nowszemi nagromadzili w Sarmacyi i Scytyi mnóstwo imion narodowych starodawnych i nowożytnych, czystych i skażonych, wskazując każdemu z nich miejsce i siedzibę po dług swojego widzi mi się, a nawet często nachybił trafił, nigdy zaś według dowiedzionéj znajomości ich położenia.
Przy takiem zawikłanem wypisywaniu i skupianiu gołych tylko imion, jeśli u Pliniusza i Ptolemeusza siedliska jakiego północnego narodu o sto lub dwieście mil z prawego miejsca są dalej posunięte i przeniosione, zawsze to przecię za małą pomyłkę pokładać musimy. Nie tylko potrzeba niepospolitych wiadomości ziemio- i dziejopisnych, ale nadto olbrzymiej siły i wytrwałości, aby ten scytycko-sarmacki zamęt tych dwóch pisarzów nabył światła i ładu, na którym mu aź do dziś zbywa.

Co do Serbów, zgadzamy się z Pliniuszem, który osadza ich bliżej Donu niż morza chwaliskiego i Kaukazu.
Na to zaś mam szczególniej następujące dowody.
Przede wszystkiem dawniejsza wiadomość zdaje się być bliższa tak źrzódła jak i prawdy.
Następnie i inne, późniejsze wprawdzie świadectwa prowadzą nas tu a nigdy na wschód.
Pamięć Orineów, jak sądzą, zachowała się w mieście Ornie niedaleko ujścia Donu, o którem Plan Carpin ok. r. 1239. zajmujące wiadomości podaje, i latopisy ruskie ok. r. 1346. i 1395. zmiankują.
Niedaleko od tego miejsca, tam gdzie Wolga po swojem zbliżeniu się do Donu nagle ku wschodowi się zakręca, wytryska rzeka Sarpa, która toczy żrodła swoje blizko jeziora zwanego po rusku Biełoje a po tatarsku Cagan, ztąd zaś wije się około gór zwanych Irgeni, w kierunku prostym ku pólnocy i wpada do Wolgi blisko Sarepty, i téj to rzeki nazwisko zdaje się przypominać imię Serbów.
Czyli ci Serbowie byli jakąś osadą, dopiero w tym wieku snać za sprawą Sarmatów, tam założoną czyli też wschodnią odnogą i że tak rzekę poboczną odroślą wielkiego szczepu Serbów, który sięgał przez całą ówczesną Sarmacyą europejską aż ku rzece Donu, któż dziś rozstrzygnąć to może?
Prokop zaiste, jakieśmy o tém wyżej spomnieli, umieszcza swoje „niezliczone narody Antów” niedaleko tych Serbów w okolicy i obwodzie Donu.
Jest więc rzeczą moźliwą a nawet bardzo do wiary podobną, że ci to Słowiańscy Antowie już wówczas, to jest w 1szém i 2giém stóleciu po Chryst. niektóremi gałęziami i latoroślami swojemi sięgali aż ku rzece Sarpie (Serbie?) któréj ujście nie więcej nad 10 mil od zakrętu Donu jest oddalone.
Jednakowoż przyjmując to wykazanie siedlisk Serbów Pliniusza i Ptolemeusza za podobne, nie zapieramy, że rzecz ta ciągle jeszcze nie jest wolna od wszelkiej wątpliwości, na mocy któréj jakieśmy wyżej powiedzieli, spomnieni pisarze mogli tylko przypadkiem i przez pomyłkę położyć tu imię Serbów, należące do narodu, który wówczas mieszkał znać daleko ztamtąd w obwodzie wyższego Donu i dalej na zachód.

Imię jest czyste i nieskażone, bytowanie narodu Serbów wówczesnéj Sarmacyi prawdziwe i rzeczywiste, o wydzielenie granic ich siedliskom według Pliniusza i Ptolemeusza daremny spór.
I otóż to są ci sami Serbowie, od których kilku badaczy starożytności, a między nimi i nasz zasłużony Dobrowski chciał wywodzić wszystkich późniejszych Słowian, zdanie to jak było próżne i jak dalece grzeszyło przeciw wszelkim wypadkom historycznym o starobyłości wielkiego szczepu Słowian w Europie, podlug tego, cośmy już dotąd o tym przedmiocie, mianowicie zaś o narodowości przedtatrańskich Wendów z niemętnych źrzódel wyłożyli i w dalszym ciągu dziela naszego jeszcze zupelniej rozwiniemy, niepotrzebujemy obszernym wykładem dowodzić.

3. Długi czas upłynął, a pozostałe źrzódła dziejów dawnej Europy nie wyjawiały nam imienia Serbów, dopiero w połowicy 6go stól. byzantyński dziejopisarz Prokop ku niemałemu zasmuceniu naszemu podaje nam skażone słowo Spori zamiast początkowego imienia Serbów z tym dokladem, że ten starożytna nazwa była niegdy wszystkim narodom szczepu słowiańskiego spólną.

” Przedtém, mówią że i Słowianie i Antowie jedno mieli imię, obadwa zaiste narody nazywały się za starodawna Sporami”

Odwołując się do tego, cośmy wyżej powiedzieli, w celu okazania, że w miejsce skażonego słowa Spori rozumieć należy Serbi, wstrzymujemy się tu od wszelkich innych uwag, do których jednak świadectwo tak ważne niejeden wprawdzie daje powód.
Tu jedynie na to wzrok nasz zwrócimy, że Prokop spominając to imię Serbów, sam je wyraźnie podaje przede wszystkiem za starożytne a następnie za powszechne.
Swiadectwo tedy Prokopa zkądkolwiek bąć czerpane, należy wszelkiem prawem do dawniejszej ciemnéj doby starożytności słowiańskich, dlatego téż kładziemy je tu w rzędzie najstarszych podań i wiadomości.
Prawdziwość wyrażenia Prokopa i starobyłość tego imienia a tém samém i czystość źrodeł, z których je czerpano, potwierdzają przede wszystkiém pisarze Pliniusz i Ptolemeusz tamten o pięćset, ten zaś o czterysta lat starszy od Prokopa pisarze, którzy nam je w pierwotnej i czystej formie zachowali.
Starobyłość tę poświadcza samo nawet zaciemniałe jego znaczenie, wykazując, że ono początkiem swoim i powstaniem sięga daleko po zakończyny znanych dziejów języka narodu naszego.
Na koniec samo nawet rozszerzenie jego i niegdyś powszechne używanie u szczepu tak ludnego, na tyle narodów podzielonego potwierdzi to, poniekąd, że ono musiało być pierwotném i prastarém ponieważby się nie mogło było tak zakorzenić i utrzymać u tych dziś, co do siedlisk, narzeczy i obyczajów najodleglejszyeh gałęzi.
Co do powszechności tego imienia, wypowiedź Prokopa nabiera także w czasach późniejszych znakomitego potwierdzenia.
Ale ponieważeśmy o tém już wyżej na swojem miejscu obszerniej mówili, a świadectwa w tym względzie przywiedzione co do czasu właściwie do późniejszego okresu należą, umyślnie więc wstrzymujemy się tu od ich obszerniejszego rozbierania. Gdyby nam czas zawistny nie był pochłonął tego piśmiennego źródła, z którego Prokop wiadomość swoję o imieniu Serbów czerpał, jak się domyślamy, że krom ustnego podania Słowian i tego rodzaju źrzódła miał pod ręką, rzeczą jest niezawodną, że dawne dzieje nasze w tym względzie, to jest co do narodów pod imieniem Serbów nie byłyby tak ubogie i niedostateczne, jakiemi je teraz widzimy.
Tak poważna dla nas wiadomość ta Prokopa zawsze przecie służy nam na to, abyśmy, przekonawszy się o starobyłości Słowian w Europie i wzajemności imion Windowie i Serbowie, mogli łatwiej ogromadzić szczątki dawnych świadectw o przodkach naszych i do powszechnego użycia dogodniéj w układną całość sporządzić.

4. Dla dopełnienia i utwierdzenia wyżej przywiedzionych świadectw, należy tu jeszcze dodać jedno pochodzące od pisarza, którego nie można wprawdzie z dokładnością oznaczyć wieku, w którym żył, ale go najpodobniej za spółczesnego Jornandesowi i Prokopowi uważać możemy, jeżeli od tych obudwóch nie był starszym.
Pisarzem tym jest Wibius Sequester powódźca skromnego wprawdzie, a jednakże dla niektórych w nim zawartych nowych wiadomości zawżdy zajmującego opisu rzek i ruczajów, o których dawni dumacze (poeci) spominają.
Niegdyś dzieło to uważane było za płód z końca 4go stólecia, nowsi wszakże nie bez istotnych dowodów utrzymują, że pismo to dopiero po upadku cesarstwa rzymskiego na zachodzie a więc najpodobniej w ciągu 6go stolecia wygotowano.
W tém więc dziele między innemi czytamy następującą wiadomość:

„Albis, rzeka w Germanii, przedziela Swewów od Serbów (w rkp. a Servitiis, Cervetiis) i wpada do Oceanu”

Pilniejsze badanie tego króciutkiego wprawdzie lecz ze względu na dzieje słowiańskie nader ważnego świadectwa prowadzi nas do zupełnego przekonania, że pod słowem Servitii (Cervetii) nie należy żadnego innego narodu rozumieć tylko Serbów załabskich. Najnowszy wydawca dziela Wibius’a Sequester’a Oberlin niezrozumiawszy imienia Cervetii, które się nie tylko we wszystkich dotychczasowych wydaniach najdawało, ale nawet najduje się tak napisane i we wszystkich do dziś porównanych rękopisach, zmienił je swawolnie i tylko z domyslu w Cherusci ale zaprawdę niedowodnie.

Albowiem naprzód jednozgodne porównanie wszystkich starych wydań i rękopisów stoi zupełnie na przeszkodzie wszelkie mu swawolnemu przeinaczaniu tego słowa bez istotnych powodów, na których w niniejszym przypadku całkowicie zbywa.
Dalej, choć już wtedy nic nie mówię o tém, że imię Cherusków acz dość rzadko przez pisarzów 1go i 2go stol. spominane, w téj późniejszej dobie nigdzie się nie pojawia, a nawet jak się zdaje, wyszło całkiem z używania, to samo już położenie obudwu narodów, Swewów i Cherusków sprzeciwia się po prostu poprawie Oberlin’a. Obadwa zaiste narody t. j. potomkowie Cherusków i Swewowie mieszkaly wtenczas kiedy dzieło to było napisane, po lewej stronie Łaby a tém samém rzeka ta nie mogła ich przedzielać.
Cheruskowie od pierwopoczątku byli mieszkańcami lewego nadbrzeża Łaby, na wschód Hessów w okolicy Harzu, ztąd poludniowo między Werrą i Salą, od tych zaś rzek może nawet i dalej na wschód i polnoco-wschód aż ku Łabie.
Część zaś Swewów zaległa prawą stronę rzeki Łaby w dawnych bardzo czasach, a przynajmniej według rozdzielenia Niemców przez Tacyta, który do Swewów policza Burgundów, Gotów, Wandałów i inne gałęzie rozsiedlone między górną Łabą i morzem bałtyckiem, a wszakże po wyciągnieniu Gotów, Burgundów, Wandalów i innych z pomienionych krain, co już w 2–4 stol. po Chr. nastąpiło, imię Swewów zostało się jedynie Niemcom między Łabą i Alpami bytującym, t. j. Durynkom (Thüringer) Bawarom i Alamannom.
Nareście mała garstka Swewów znać przez Serbów wyparta przeniosła się z krain załabskich do Anhalt w czasie pochodu Langobardów i Sasów do Włoch [568] Wi bius Sequester pisząc we Włoszech albo w Galii myśli istotnie o dwóch wielkich znanych narodach swojego wieku, rozłożonych po obudwu przeciwnych brzegach Łaby i spomina przyrodzonym biegiem rzeczy najpierwéj Swewów jako bliższych siebie, Serbów zaś jako odleglejszych.
Ze względu na prawopis tego imienia (Servitii, Cervetii) dosyć tu będzie napomknąć, że będąc prawidłom pisania w średnich wiekach zupelnie odpowiedni, nie ma nic w sobie niezrozumiałego ani podejrzanego, albowiem podług prawideł tego prawopisu, ci którzy po łacinie pisali, zamieniali w obcych imionach b na u, uu w (np. Wulgari zm. Bulgari, Zeriuani zm. Serbiani i t. d.) c zaś pisywano w miejsce si z (np. Cieruisti zm. Serbistie (Serbiszcze), Cilensii zm. Silen sii-Slezaci, Slązacy, Pruci, Prucia zm. Prusi Prussia itd.
Podług tego nie wahamy się wyrzec, iż świadectwo to rozumieć należy jako ściągające się do Serbów, którzy na końcu 5go stól w krainach przez Niemców opróżnionych między Odrą i Łabą osiedli,a w następnych czasach byli znani pod rozlicznemi cząstkowemi imionami Łużyczanów, Milczanów, Hłomaczów, Stodoranów, Zyłyców, Susielców itd.
Utrzymujemy wreście, że w owych dawnych czasach używano imienia Serbów, o wszystkich Słowianach niemieckich w ogólności a więc i o Łutycach i Bodrycach, do czego wiedzie nas okrom innych spólne pochodzenie wszystkich tych gałęzi i narodków z krainy przez Konstantyna Porfirogenetę Białoserbią, przez powódcę zaś zapisek Unichowskich Serviany nazywanej co na swojem miejscu obszerniej wyłożymy.
Nie śmiem rozstrzygnąć, czyli na deskach Peutingera słowo Crherpstini postawione najpółnocniéj w Niemczech, między imionami staroniemieckich narodów (Chauci, Chamavi, Warini itd. oznacza Serbscy czyli Serbsti t. j. Serbów czyli też jaki inny naród.
Niektórzy uważają to za skażone imię Cherusków.
Głoski słowo to składające pisane są jedną ręką i atramentem zwyczajnym (czernidłem) gdy przeciwnie imiona innych narodów atramentem czerwonym (rumielką) i pochodzą jak się zdaje od samego przepisywacza rękopisu Wiedeńskiego. Rękopis ten z 13go stólecia (1265?) przepisany znać z pierwotworu sporządzonego w pierwszej ćwiartce 5go wieku, w którym takowy przypisek mógł się już rzeczywiście znajdować.
Albowiem szerzenie się Serbów przez Odrę do Niemiec przypada w czasach nieco dawniejszych niżli dotąd powszechnie sądzono, to jest przynajmniej w początku 5go a nie i to w końcu 4go stolecia.
Jednakże jakieśmy powiedzieli, niewiele tu sobie zakładamy na tém słowie skażonem.

5. Wystawiwszy wypadek historycznego żniwa o Serbach, dla zamknięcia dotkniemy tu nieco o początku i znaczeniu imienia tego. Jak do najstarszych tak równie do najciemniejszych imion narodowych należy nie zaprzeczenie imię Serb, wyjaśnienie którego próbowało wielu pisarzy poczynając od Ces. Konstantyna Porfirogenety i Biskupa Salomona albo raczej pomocników je go aż do czasów dzisiejszych.
Najuczeńszy a razem i najumiarkowańszy między dotychczasowymi naszymi badaczami języka Dobrowski wyznał otwarcie, że po wszelkiem jakie tylko być może przetrzebieniu i porównaniu narzeczy słowiańskich nie mógł znaczenia imienia Serb żadną miarą wytropić. Co do nas mniemaliśmy przed niejakim czasem, że imię to pochodziło od sławnego korzenia oznaczającego wodę, które to zdanie dzielił poniekąd sam nawet Dobrowski, częścią dla tego, że imię to idzie według obcego przetlumaczenia od Winde, którego pochodzenie zwyczajnie (acz mylnie) od wody wyprowadzano, częścią dla tego, że znajduje się kilka rzek i miasteczek i wiosek położonych nad wodą i noszących to nazwisko, częścią na koniec, że korzeń serb, zerb(srb, zrb) w niektórych zwłaszcza wschodnich językach oznacza rzeczywiście płynienie wody.
Wszakże po powtórném i pilniejszem wybadaniu tego przedmiotu musimy od zdania tego jako niedowodliwego odstąpić, a w jego miejsce przyjąć inne, jak nam się zdaje prawdziwsze i łatwiejsze do dowiedzenia.
Przekonani, że w krytyczném badaniu słów droga historyczna jest najpewniejsza, jak wyżej przy imieniu Winde tak i tu musimy obejrzeć wszystkie dawne formy, pod któremi się imię to nam przedstawia. Czytamy zaś Serbi u Pliniusza; Serbi i Sirbi u Ptolemeusza; Spori Stógo zamiast Sorbiu Prokopa, Servetii czyli podlug innych rękopisów Cervetii u Vibius’a Sequestra, Surbii u Tredegara: Siurbi w kronice Moissiac.: Suurbi w dalszym ciągu Roczników Lauriss. przez Einharda; Surpe i Surfe u Alfreda, Surbi u ziemiopiscy Bawarskiego i Reginona, Surbiensis prov. w roczniku ślązkim u Sommerberg’a, Swurbelant w li stynie 1136, Surben (po dwakroć) w Biterolf’a poemacie niemieckim z XII. stólecia; Sorabi u Einharda, u kontynuatorów w annal. Fulden. i Bertinian. Enharda, Rudolfa i Prudencyusza Treceńskiego, u Adama Bremskiego i Helmolda, Soavi (zm. Soravi) u Piotra Bibliot.;Sarbienis prow. u Kadłubka, Sarowe prov. w akcie oko ło 873, Sarb. (n. vir.) u Boguchwała; Sirbi w glossach biskupa Salomona, zwanych mater verborum; Sirbia u Sigeberta Gemblae; Serbli (>égßào o Serbach naddu najskich) i Serbii (Ségßio o Serbach przedtatrańskich), Serbia (ta Ség6tc, miasto Serbica i okolica w Macedonii) u Cesar Konstant. Porfirogenety; Ciertvi (miasto Zerben t. j. Serben) w akcie 949., Ciervisti (żupa) w listynie założenia biskupstwa Braniborskiego 949, Cervisti w ak. 1161, Kirrusti w ak. 975, Kiruisti w Cod. S. Mauric, Zerbiste w ak. 1003, Ziruuisti (miasto stołeczne dziś Zerbst) u Ditmar’a Merseburskiego, Zevirizke (toż samo) w akcie 1147, Cherevist w ak. 1196, Cherewist 1197, Zurbici (gród burgwardium dzisiejsze Zörbig w obwodzie Lipskim) w akcie 961 (podejrzane), Zurbizi i Curbizi u Ditmar’a, Zurbike u Rocznikarza Saxon’a, Zorbwech w ak. 1144, Sorbek w kilku innych aktach, Zribenz (zamiast dzisiejszego Schrenz) u Ditmar’a i Rocznikarza Saxon’a; Zurba (żupa) w ak. 1040 (podejrzane); Serebez (gród burg vardium, dzisiejszy Schrabiz) w ak. 1064: Serbii (Ség puou) u Cedrena, Serbi u Zomara, Anny Komne nowéj i t. d., Zeriuani (zamiast Serbiani) w rkp. Mnichowskim z 11go stól., Zirbi (czytaj Serbi) w glossach Czecha Wacerada 1102, Zribia, Zribin ( czytaj Serbia, Serbin) u Kosmas’a, Sereb i Serb” (obadwa zbiorowe) u Nestora podług rkp. : 1377, Srb’, Sr’b’1′, Sr’bin, Sr’blin, Sr’bli lmnog., sr’bskyj przymiotnik (tenże z przemianą b na p i srpskyj) w piśmiennych pomnikach serbskich z 12–14 stól., np. w ak. 1195–1230 sr’b’skyje zemlje gen. w żywotopisie sw. Symeona ok. 1210 sr’b’skyje zemle, sr’bskyje zemlje i sr’b’skyje, zemlje, sr’b’scje zemli, w typiku sw. Sawy ok. 1210– 1215 sr*b’ske zemlje i sr’b’skyje zemlje, w akcie ok. 1216–1233. Sr’blin, Sr’blina, w ak. ok. 1222–1230 sr’bske zemle w innéj (napis życzański) sr’pskije zem le, w napisie życzańskim z 13. stol. na ścianie w ko ściele srbskije zemle i srpske zemle, wak. 1254sr’bske zemle, w zakończeniu Teodora 1263 sr’b’skymi zem ljemi, srbskoju zemleju, u Domecyana 1264 sr’b’skimi zem’lami, sr’b’skich zeml”, sr’b’skim zemlam, w listynie ok. r. 1275–1321 srp’skje zeml” (sic), w Szyszatowe ckiéj ewangielii z końca 13. albo z początku 14. wieku sr’bskije zemlje, w napisie klasztoru Studenice 1314. srbskych zeml’, w Szyszatow. apostole 1324 sr’b’skyich zeml (dwa razy), w ak. 1347 Srbljem, w ak. 1348. po Srbljech, po zemli srb’skoj, Sr’bljem i t. d., Srbowe u Dalimila itd.
Dziś zaś u Serbów naddunajskich imię to wyraża się Srb, Srbin, Srbljin, Srbljak itd., u Serbów zaś górno- i dolno-łużyckich Serb, Serbjo lm., serbski i serski przymiotnik serbske i serske lm. np. serska rzecz (mowa język) itd.

W Rossyi i w Polsce w średnich wiekach i teraz następujące formy imienia tego napotykamy: serebszczyzna, sierbszczyzna, serepczyzna, sierpczyzna, podlug statutu litewskiego [1529] pewna opłata roboty ludu poddanego, jak sądzę od Serbów.
Bielski w kronice swojej (1597) pisze Serbowie, Serbia (saska), Błażowski w przekładzie kroniki Kromera (1611) Serbowie, Serbia, Serby 4 p. lm. książę serbskie i t. d. dziś jeszcze najdują się w Rosyi i w Polsce wioski noszące nazwiska po starych Serbach a te są: Serben i Serbigal (t. j. Serbów koniec) w Inflantach, Serbino w gubernii Piotrogrodzkiej Sierby w województwie Mińskiem*) Serbowskij w woje. Czernigowskiem, Serbi i Serbinowka w wojew. Wołyńskiém, Serbentynie, Serbentyny, Serbentyszki w wojew. Augustowskiem (prw. ilirskie Srbenda augm. od Srb) Serbinów w Sandomirskiém, Sierbowice w Krak. Sarbice, Sarbicko, Sarbiewo, Sarbin w województwach Krakow, Płockiém, Kaliskiem w zachodniej ziemi Halickiéj.
Późniejsze pokażone formy łacińskie jak Servi, Serviani w 13–15. stól. itd. nie mogą nas tu zajmować.
Ze względu na te odcienia jednego i tegoż są mego imienia nadewszystko odróżnić należy zwyczaj i sposób pisania ojczysty od obcego.
Między Słowianami dwojaka zachodzi rożnica w wymawianiu i pisaniu.
Nestor podług najstarszego rękopisu pisał Sereb i na Bialéjrusi pewien podatek Serbów zwał się serebszczyzna, Serebez gród w listynie łaciń. 1064. wlość Sereboz w akcie w. księcia Jana Wasilewicza 1504.
Nad to z imieniem Sereb porównać należy Kasz-eb (Kaszub) Dul-eb, jar-eb czyli jereb itd.
W jednym akcie ok. r. 1390 – 1400. w Muchanowa Sborniku str. 194. zmianka jest o hojarze Pawle Sorobiczu od imienia męzkiego Sorob t. j. Sereb (prw. Wełes i Wołoś, łebeda i łoboda itd.)
W miejscowych imionach Serebrowa i Serebrjakowa itd. w guber. Twerskiéj i i. spółgło ska r wielce jest podejrzana.
W statucie litewskim pisanym w narzeczu białoruskiem (r. 1529.) często jest mowa o pewnym podatku, który Serbowie składali zwanym serebszczyzna czyli sierbszczyzna, tak jak tatarszczyzna, dań płacona Tatarom przez Moskali w ak. 1473.
Z tém, cośmy dotąd powiedzieli o wyrazie Sereb, Srb, zgadzają się i obce źródła tudzież Łużyczanie co do korzennéj głoski e, którą południowi Serbowie wykluczyli do czego i Czesi przystąpili, ale ciż Serbowie pisali i wymawiali od najdawniejszych czasów aż do dziś Srb. Srbljin.
Daleko większa różnica zachodzi w formach imienia tego podanych przez powódzców piszących w językach greckim, łacińskim i niemieckim, do których i dwaj Czesi Kosmas tudzież Wacerad na leżą: inni bowiem nazywali ich w pismach swoich Sirbi, Sirbia, albo Zirbi jak np. Ptolemeusz, (według niektórych rękopisów), czeski Wacerad i Sigebert Gemblaceński, inni Serbi Serbli, Serbii jak Pliniusz, Ptolemeusz (podlug niektórych rękopisów) i dziejopisarze bizantyńscy, inni Surbii, Surbi, Siurbi, Suurbi, Surpe, Surfe, Zurbici, Curbizi, Zurbike, Surben jak Fredegar, Regino ziemiopiszec Bawarski, Chronicon Moissiac, AnnaI. Lau riss przez Einharda, Alfred, Ditmar, Annalista Saxo, Biterolf, inni Sorabi, Sorbek jak Einhard, Enhard, Ruo dolf, Prudentius Trecensis, Adam Bremski, Helmold, li styny, inni Sarbi jak Kadłubek, inni ciertvi, Ciervist” Kirrusti, Ziruuisti, Zerbiste, Serebez, jak listyna z 949, 975, 1003, 1064 Ditmar, inni Zribenz jak Ditmar i Annalista Saxo, z którym zgadza się Zribia i Zribin naszego Kosmasa, inni nareście Zeriuani jak rękopis Mnichowski.
Ze względu na te rozmaite obce formy ogólnie uważać należy, że co do samego wymawiania przez krajowców Srb. Serb cale się nie różnią, lecz co do sposobu pisania częścią w trudności wiernego wyrażania nieznanego slowa, częścią w niepewności łacińsko-niemieckiego prawopisu swój wynik a tém samém i swoje wyjaśnienie mają.
Słowiańskie s wyrażono tu nietylko głoską z jak Zirbi, Zurbici, Zurbike, Ziruuisti, Zerbiste, Zribenz, Zeriuani ale i głoską c jak Cervetii, Ciertvi, Ciervisti, Curbizi, raz nawet Kirrusti dla tego, że je Niemcy wcześnie porównywali ze swojem ostrém • czyli tz, jakoż rzeczywiście aż do dziś ciż sami Niemcy imiona miejscowe pochodzące od Serbów wyrażają najwięcej spółgłoską x-tz: Zerbst, Zörbig, Zerben itd.

Zamiana głosek wargowych b iw jest zwyczaj na i jasna, b i p albo b i f właściwa językowi niemieckiemu, ostatnia zaś szczególniej narzeczowi anglosaskiemu.
Wkładanie głosek e, i, że, o, u, uu, iu, zwyczajne przed r np. Serbi, Zerbiste, Zeriuani, Sirbi, Sir bia, Zirbi, Ziruuisti, Ciervisti, Ciertvi, Sorabi, Sorbek, Surbi, Surpe, Surfe, Zurbizi, Curbizi, Zurbike, Zurba, Suurbi, Siurbi, niekiedy zaś nawet po r, np. Zribenz, Zribia, Zribin, albo obustronnie np. Serebez ma za powód, usiłowanie złagodzenia i zniemczenia tego bez samogłoskowego obcego imienia Srb, które dla germańskich ust jest szczególniej do wymówienia trudne.

Jednakże ja utrzymuję, że u Słowian, w krainach niemieckich osiadłych równie jak na Rusi i na Podunaju, dwa były w używaniu imiona tego samego dźwięku tj. Serb i Srb, i w tym to względzie szczególniej ważne są for my Ciervisti, Ciertvi, ile że w nich zdaje się być ukryte staropolskie, białoruskie i ruskie Serbisztie i Sierbi. 

Imie tak prastare, ojczyste, u Słowian głęboko zakorzenione u cudzoziemców nieużywane, początku i znaczenia swojego nigdzie przyrodzeniej mieć nie moźe tylko w swojej własnej ojczyznie.
I tu, że tak rzekę w samém wnętrzu Słowiaństwa i słowiańszczyzny, w narzeczu rossyjskiem, ruskiem i staropolskiem pojawia się nam spokrewnione z tém imieniem słówko rossyj. i maloruskie paserb (puer, privignus) pols. pasierb z kilku in nemi pochodzącemi od niego jak np. rossyj. i mrus. pa serbok (privignus), paserbka, paserbica (privigna), pol. pasierbica (privigna), pasierbi, pasierbiczy, pasierbowy, pasierbny, (wszystko przymiotniki rzeczownika pasierb) itd.

Późniejsze rozbieranie słowa tego prowadzi nas do tego, że ono jest a) złożone b) toż samo co wyraz pastorek (privignus) i c) pochodzące od korzenia vir (orbus.)
Złożystość słowa tego z przeimka pa i rzeczownego imienia serb sama się znawcom języka słowiańskiego nawija i potwierdza przez porównanie słów podobnie tworzonych częścią ojczystych jak np. rossyj. pasynok (privignus), padczerica (privigna) serb. posi nak, pol. pasynek? (pronepos) slk. parobok (juvenis od korzenia rob) pol. parobek (służebnik wiejski) itd. częścią cudzoziemskich, np. litew. pósunis (privignus), podukrà (privigna) itd. lecz nade wszystko ważne jest w téj mierze świadectwo języków wschodnich z naszym językiem spokrewnionych, w których jak zaraz obaczymy, najdują się obydwie formy złożona i niezłożona paser i suar.
Tożsamość słów pasierb czyli paserb i pastorek jest nieco więcej osłoniona i ukryta, a przecież jeśli ogromadzimy wszystkie formy tego ostatniego, łatwo się o niej przeświadczymy.
Brzmi bowiem kor.pā sterk (privignus), påsterka (privigna) miejscami i pāstorik, pastorka, chrw. pasztorek, pasztorkinya, serb.pa storak, pastorka, czes. pastorek, pastorkynie, sik. pastorok, pastorka i pastorkynja, z czego wynika, że o jest tylko zamianą głoski e, jak w topl. zm. tepl prw. łac. tepidus, w popel (popiół) zm. pepel, bober zm. bebr (cyr. i bulg. prw. łac. biber u Pliniusza niem. Biber), Wołyń zm. Weluń czyli Wełyń (u Nestora według rkp. 1377) itd., k tworząco zgłoskę jak pasynok od syn, parobok od rob itd. i t wkładka jak w rozptyliti zm. rozpyliti (dissipare zerstauben) od pył pył (pulvis, Staub), stjn. zm. sjen, strzjbro, straka, strzeda i t. d. zamiast srebro, sraka srjeda (środa) itd.
Podług tego påsterk czyli na części rozłożone pa-ser-k rowna się zupełnie rossyjskiemu i polskiemu pa-ser-b, oprócz końcowki, ale ta musi tu także być zgłoską tworzącą, ile że się nie najduje w sansk. paser (puer*), pers. puser (filius, puer), pelw. poser (puer) kurd. suar (puer) i afg. suari suai (puer*).
Tym sposobem nie masz wątpliwości, że w wyrazie tym pa-ser-b czyli pa-ster-k jedynie ser jest zgłoską podstawną i szczepową; inne zaś do składania tylko i tworzenia policzone być muszą i nie masz potrzeby dowodzić obszerniej, że pień ten ze słowami cyr. sir (orbus) ross, siryj. sirota, serb. chrzw. kor. słk. sirota, czes. sirotek. sirobie, siroba dłuż. siro ta, głuź. sérotoi, serotstwo, pol. sierota, sierocę sierocy sieroctwo i t. d. z jednego wyrosł korzenia.
Korzeń ten najdujemy w sans su (generare, producere, prw. prasúti progenies) w łac. sevi, satum od se rere zm. se-sere (sese reduplicatio czyli zdwojenie *), w goc. saian, skand. sóa (serere) slw. siejati i t. d. słów tych znaczenie wszędzie jest rodzić, płodzić, tak że oba dwa słowa syn i sir (sir-ota, sir-óbie, serb) pierwotnie znaczą zrodzonego, urodzonego, splodzonego czyli dziecię jak łacińskie satus, natus lub greckie 14 xvov itd.
Ztąd widoczna jest, jak bardzo naturalnie i stosownie nowożytni Rossyanie zastąpili swoje zastarzałe i ciemne paserb, paserbica, bieżniejszym a zatem i jaśniejszym wyrazem pasynok padczerica.
Znaczenie więc narodowego imienia Srbi Srbowie coll. Srb czyli pol. Serb Serbowie, jest już dla nas jawne i jasne: zaiste słowo to nie mogło pierwotnie i początkowo nic innego oznaczać tylko urodzonego splodzonogo, rodaka, rod, narod, łac. gens, natus, ja koż i spokrewnione z niem i z tegoż korzenia poszłe indyckie slowo serim (natio) toż samo oznacza.

I tento sposób nazywania siebie tak jest odpowiedni charakterowi i prostym obyczajom narodów prastarych i przyrodzie jeszcze nieobcych, że nie masz dziwu jesli go często najdujemy i u innych z nami spokrewnionych szczepów a mianowicie u Niemców, których się ojczyste nazwisko Thiutisk, Diutisk, Deutsche, najnaturalniej od goc. thiuda (natio, gens), stniem. diot, lot. tauta wywodzi i u dawnych Skandynawców, którzy krainę swoję w prastarej dobie nazywali Manaheimr t. j. mężów ojczyzna, własność itd.
Mając teraz początek i znaczenie imienia Serb jasne jak na dłoni, łatwiej już dojdziemy, dla czego czytamy nie tylko u Pliniusza Serbi, u Ptolemeusza Sirbi i Serbi w glossarzu Salomona i u Sigebert’a Gemblac. Sirbi, Sirbia a nawet i u Nestora Sereb’, w statucie litewskim screbszczyzna, w źródłach germańskich Serebez, Ciervisti (czytaj Sierbiszcze czyli Sierbistie), u Kadlubka Sarbiensis provincia itd.

Słowianie równie w prastarej dobie jak i dziś, sami według rozliczności siedlisk i narzeczy niewątpliwie imię to wymawiali rozmaicie jako to Serbi, Sierbi, Sirbi, Sarbi, Syrbii * rbi, tu z wyrażeniem pierwotnéj głoski tam zaś z wysunięciem onéj albo raczej przemienieniem w inną słabszą to jest w cyrylskie b (franc. e muet). 
Albowiem przemienianie i wysuwanie głosek w zgloskach przed r i l stojących jest w słowiańszczyznie tak zwyczajne, że byłoby zbyteczną, rzecz tę licznemi dowodami i przykładami poświadczać, pórównanie słów jak brwa, srdce, trn, wlna, plny (brew, serce, ciernie, wełna (bałwan morski) pełny) w rozlicznych narzeczach i w spokrewnionych z naszą mową językach, albo téż w czeszczyznie porównanie słów klegi i klnu (klnę), pligi i plnu (pluję) drzewo i drwo, drwosztiep itd. każdy łatwo sam sobie zrobić może.
Dlatego téż Nestora Sereb (prw. Serebez w listynie 1064), ross. Serbino, Serby, Serbinowka, polskie Serbinow, Sierbowice, Sarbin i łużyckie Serb, Serbjo nie jest gorsze niż czeskie i ilirskie Srb, Srbljin, zaś wedlug form Ciervisti, Ciertvi sądziłbyś, że w 8–10 stól. były w Niemczech rody słowiańskie, które wyrażały imię to prawie w ten sposób, w jaki dzisiejsi Polacy swoje pasierb i pasierbica wymawiają i piszą.
Lecz najdowaliż się gdzie w późniejszych czasach Słowianie, którzy imię to wyraźali Sirbi sirbski tego twierdzić nie śmiem, wszakże nie uważam ja tego wcale za rzecz niepodobną i niedorzeczną.

 

31.03.2019

źródełko – strony 236 – 257 tego e-booka

https://play.google.com/books/reader?id=m6x5wrdxackC&fbclid=IwAR2BuRVF30bhZy_5iN56JchA4vifJp9liZs4uQeJJR8nn6T_8z4SVXHwQhE&pg=GBS.PA234

„Sławiańskie Starożytności” to 1500 stron w 2 częściach :

1) https://play.google.com/books/reader?id=m6x5wrdxackC&pg=GBS.PA1

albo
https://books.google.pl/books?id=m6x5wrdxackC&hl=

2) https://play.google.com/books/reader?id=fXSArXxDCKUC&pg=GBS.PP13

albo
https://books.google.pl/books?id=fXSArXxDCKUC&hl=

 

 

 

 

 

 

Część 2 była 16 lutego a więc miesiąc temu, pisałem że co 2 tygodnie będę puszczał kolejną część ale jednak raz na miesiąc wydaje mi się lepszą opcją aby Don Mavro Orbini się poprostu „nie przejadł”, Orbini fascynuje, podaje zagadkowe źródła których nie obejmuje wyszukiwarka Google, do tej pory nie mam pojecia kim jest Karl Vagriysky na którego Don Mavro powołuje się często, a dziś duży wątek Lecha i Cecha, oraz nadbałtyckich Wendów, zapraszam do lektury 🙂

Chorwat o imieniu Čech. , szlachetny i bardzo szanowany mąż, przypadkowo lub umyślnie zabił jednego z własnych towarzyszy, również męża bardzo szanowanego. Skazany za to i wezwany na dwór, nie chciał stawić się w Sądzie, za co jego przeciwnicy poddawali go codziennym prześladowaniom. W związku z tym znaczna część Chorwatów chwyciła za broń, aby wspierać Čecha.

Ten ostatni, widząc wściekłość ludzi, nie czekał na kłopoty i za radą swoich przyjaciół, wyszedł z wyprzedzeniem, decydując się szukać w zamian za dom swego ojca – nowego, który mógłby stać się dla niego bezpieczną przystanią i wygodną rezydencją. Wraz z nim udał się jego brat Lakh (Lech) wraz z rodziną, przyjaciółmi, sługami i dużą liczbą innych osób. Wyruszyli ścieżką prowadzącą przez Valerię, położoną między Dunajem a Sawą, która w tym czasie była zdominowana przez Chorwatów, do Górnej Panonii, obok Morawian.

Doszli na Morawy i okazało się, że większość Saksonii była w mocy Sławian, więc osiedlili się tam na jakiś czas. Morawianie, poznając powód ich wędrówki, nauczyli ich, jak postępować. Powiedzieli im, że niedaleko leży kraj zwany Germanią, a jej część zwana Czechy  ale teraz jest opuszczony i wyludniony z wyjątkiem niewielkiej liczby Vandali i ich współplemieńców, którzy żyją tam w swoich chatach. Ten kraj, powiedział, może być odpowiedni dla nich do życia.

Czech chętnie przyjął tę ofertę, tym bardziej, że był w takiej sytuacji, że nie musiał wybierać. Po raz kolejny wyruszył, pokojowo, nie obrażając nikogo, przeszedł przez grzbiet Gór Hercinskich i zszedł do Czech. I dokądkolwiek się udał, był przekonany o słuszności tego, co mu powiedziano: że Czechy były nieuprawiane, opuszczone, a stado owiec i krów było bardziej odpowiedzialne niż ludzie, których było niewiele w porównaniu z obfitością bydła.

Ludzie, których spotkali, byli zwyczajni, nosili długie włosy i zajmowali się pasterstwem. Początkowo, gdy zobaczyli ludzi Cecha, przestraszyli się, ale gdy dowiedzieli się, że ci z tego samego plemienia przyszli jako przyjaciele, zaczęli ich witać, otwierając ramiona i przynosząc im prezenty, które przynosili przyjaciołom, a mianowicie mleko, ser i mięso, także dali im przewodnika, aby poprowadził ich do Dolnych Czech.

Osiągnąwszy szczyt górujący nad Łabą i Wełtawą, który miejscowi nazywają zamek (Rzip), co oznacza „widok”, otwierając widok na rozległe otoczenie, Czech wspiął się na górę i rozglądając się i podziwiając niebo i zdrowe powietrze, żyzna gleba, lasy i gaje, bardzo odpowiednie do wypasu, przejrzyste strumienie i rzeki obfitujące w ryby, nie mogły powstrzymać radości, która go porwała, podniósł ręce do nieba i zaczął dziękować bogom za okazane mu miłosierdzie.

Potem zabił wcześniej przygotowane ofiary, które było zwyczajowe dla tego ludu, aby uczynić radość swym bogom, i schodząc z góry, podzielił się swoją radością z towarzyszami, mówiąc im, że ich długie i zamglone wędrówki się skończyły i nakazując im budowanie domów i uprawianie pola, aby nie być zmuszonym do życia tylko owocami polowania i jedzą tylko mięso jak zwierzęta. Chorwaci byli uzdolnieni w budowie domów i uprawianiu pól, więc każdy z nich chętnie złożył taki ślub.

Kiedy liczba mieszkańców tych miejsc znacznie się zwiększyła z powodu napływu zarówno Vandalów, jak i Dalmatów, którzy przybyli do Czech jako odległego miejsca, w którym nie było zamieszek i nieustannych wojen, Lakh, który również chciał zostać założycielem nowych ludzi i nowego królestwa, przybył do do jego brata Cecha z prośbą o pozwolenie mu pójścia z każdym, kto chce iść za nim, w poszukiwaniu nowych ziem i miejsca zamieszkania. Jeśli ich nie znajdą nic ciekawego, obiecał wrócić do niego.

Po uzyskaniu zgody brata, przeszedł przez góry na północ i dotarł na ziemie, które obecnie posiadają Ślązacy, część Polaków. Nie osiągając w swoich intencjach nic gorszego niż jego brat Cech, zaludnił te ziemie nowymi mieszkańcami, traktując ich z całą możliwą skromnością, nie wykazując arogancji, podobnie jak jego brat Cech. Z tego powodu obydwaj byli uwieczniani przez swoich ludzi, ponieważ do dziś pamiętając o ich pochodzeniu, Czesi od Cecha nazywają się Czechami, a Polacy od Lakha są Lachami.

Narody te miały swoich sławnych pisarzy, w tym Wacława Bogemskiego, Matveya Mechhovsky’ego, Jana Dubravija i Marcina Kromera oraz wielu innych, którzy opisywali wojny i triumfy Czechów i Polaków w dużej liczbie. Ci, którzy pragną poznać historię tych królestw, mogą zwrócić się do dzieł wspomnianych autorów.

Polacy w niczym nie ustępowali Czechom ani w męstwie, ani w chwale.
Przeszedłem w milczeniu po wszystkich niezliczonych zwycięstwach, wspomnę tylko polskiego króla Zygmunta, który wielokrotnie odnosił zwycięstwa w celu całkowitej eksterminacji nad ogromnymi hordami prowadzonymi przez Tamerlana i Batu, jak donosi Vincent z Beauvais, Thomas Splitsky i Miechowita; a ten lud był w stanie zniszczyć rodzaj ludzki. Polacy zmiażdżyli potężną armię księcia moskiewskiego, eksterminując 80 tysięcy żołnierzy a dawno temu pokonali aroganckich władców Pomorza, zmuszając ich do płacenia hołdu w następnych latach.
Wołosi i Turcy, ośmielając się wypowiedzieć wojnę Polakom, zostali zmuszeni do opuszczenia granic Polski, tracąc większość swoich sił. Co więcej, najeżdżając Wołoszczyznę, Polacy spustoszyli tam wszystko ogniem i mieczem. Do zalet tego wielkiego władcy należy zaliczyć wybitną potęgę militarną Polaków, którzy zgodnie ze starożytnym męstwem przodków Sławian wolą krwawą śmierć od haniebnego poddania się.

Stając się zaciętymi z powodu ciągłych wojen, bardzo późno nawrócili się na chrześcijaństwo, upierając się przy czczeniu swoich specjalnych idoli: Jowisza, Marsa, Plutona, Cerera, Wenus i Diany. Jowisz nazywał się Isese w ich języku i uważali go za wszechmocnego. Mars mieli Lyadę (Ledę), przywódcę wojen i dawców zwycięstw. Pluton nazywał się Nya, pytając go po swojej śmierci o lepsze miejsce w swoim królestwie. Nazwali ją Venus Dhydzilelya (Dzidzilia) i zwracali się do niej z prośbami o poczęcie, zmysłowość i liczne potomstwo. Nadali Dianie imię Zievana lub Zievonia i modlili się o jej umiar i udane polowania. Nazywali Ceres Marzanną, prosząc ją o płodność pól i drzew.

Czcili wiatr, który gwizdał nad ziarnem kukurydzy i koronami drzew, nazywając je Pogoda (Dogoda) lub Pochvist. Marcin Kromer zinterpretował Weather (Pogoda) jako „czysty”, Pohvist, lub Pohuiscel, według Miechowskiego, oznacza „wyczerpanie powietrza” dla mas. Czcili także Ladę, matkę Kastora i Polluksa. Pamięć o tym przeżyła do czasów Mechhovsky’ego, który mówi, że kiedy śpiewali starożytne pieśni, mruczeli: „Lada, Lada, Ileli, Ileli, Poleli, Poleli”, nazywając Castora Ileli i Polluksa Poleli.

Jan Dlugosh pisze, że w swoim czasie w Republice Czeskiej i Polsce zwyczajem było ustawianie posągów Marzhyany i Dzevonii na matach, uroczyście je nosić, towarzyszyć śpiewaniem żałobnych pieśni, a następnie wrzucać je do jeziora lub rzeki. Stało się to w czwartą niedzielę Wielkiego Postu ku pamięci tamtego dnia, to jest 7 marca, kiedy król Mieczisław wydał dekret o zniszczeniu bożków. Polacy poświęcali tym bożkom świątynie i miejsca szczególne, ustawiali bożków i wyznaczali księży, urządzali święta na ich cześć, oddawali się tańcom, oklaskom, pieśniom i różnym zabawom.

I ten zwyczaj imprez i zabawy, pisze Dlugosh, przez kilka wieków po przyjęciu chrześcijaństwa trwał w Polsce i żył do tego czasu, ponieważ w tamtych czasach, które nazywamy Pięćdziesiątnicą, zarówno mężczyźni, jak i kobiety, starzy i młodzi, gry i tańce, nazywając je Stado. Rosjanie i Litwini, zwłaszcza w miastach, nadal przestrzegają zwyczaju klaskania i śpiewania podczas tańca, śpiewając imię „Ladona”.

Czesi, zgodnie z Wacławem Bohemianem i Janem Dubravią, opuścili te błędne koncepcje bałwochwalstwa i przybranego chrześcijaństwa dzięki staraniom morawskiego króla Suatoplugo, kiedy Czesi byli rządzeni przez króla Boriwę z żoną Ludmiłą, około 900. Jednak Polacy pozostali Poganami nieco dłużej, po przejściu na chrześcijaństwo w 965 r. Dzięki dziełom swego króla Mechislava. Następujące okoliczności skłoniły go do zrobienia tego.

Po zostaniu królem Polski po śmierci ojca (zgodnie ze zwyczajem, którego przestrzegali inni Poganie), mając 7 żon, nie mógł spłodzić syna, który byłby jego następcą i spadkobiercą. W tamtych czasach było wielu Polaków, którzy wracając do domu z Czech i Moraw przywieźli ze sobą wiarę chrześcijańską; Ponadto w Polsce było wielu chrześcijan, niektórzy w służbie suwerena, inni wśród kupców. Poza tym byli tacy, którzy poszukując spokoju, oddawali się duchowym poszukiwaniom, prowadzili samotne życie.

Ci ludzie uporczywie inspirowali Mieczyslava, by odrzucił pogańskie błędy i rozpoznał Chrystusa, dawcę dzieci i uniwersalnego pocieszyciela. Udało im się przekonać go, by przyłączył się do prawdziwego legalnego małżeństwa z samotną chrześcijanką. Dlatego wysłał posłów do Republiki Czeskiej, by poprosił o rękę córki księcia Bolesława, który zabił jego brata, a teraz jest czczony jako święty. Bolesław nie odmówił mu prośby, dopóki porzucił pogaństwo i stał się chrześcijaninem.

Co też uczynił Mieczysłav. Dlatego tego samego roku 965 r. otrzymał chrzest w Gnieźnie i poślubił dziewicę Dąbrowkę, wydając dekret, zgodnie z którym we wszystkich miastach i wioskach musieli niszczyć bożków i przyjąć chrzest. Za życia dołożył wszelkich starań, aby wprowadzić i utrzymać wiarę chrześcijańską w swoim królestwie.

Przejdę teraz do innych Sławian którzy zajęli całe wybrzeże Morza Bałtyckiego a było to sławiańskie plemie Veneds albo Venedas.

John Magnus z Gotlandii w 21. rozdziale szóstej książki pisze:

„Jeśli chodzi o tych, którzy byli tymi Venetami, Jordanes, odnosząc się do Ablavnyi, twierdzi, że byli oni częścią sławiańskiego plemienia. W tamtych czasach (jak również teraz) Sławianie, podzieleni na różne plemiona, mieli wiele różnych denominacji; a Sławianie różnią się od Vandali tylko imieniem „.

Johann Aventin (II) pisze:

„Pod panowaniem cesarza Marciana, około roku 453, Wendy, którzy nazywają siebie Sławianami, są najstarszym plemieniem Germanii (jak pisze Tacitus), dokonując najazdów na lasy i góry leżące między Peucynami a Finami, za nasze grzechy (jak pisze Jordanes) zaczęły twardnieć, rosnąć i zintensyfikować się, aby stopniowo zająć i wypełnić całą szczelinę od Łaby do Donu na całej długości i szerokości między morzami Bałtykiem i Adriatykiem „.

Przeniknęli do skrajnych granic Zachodniego Oceanu, co można zobaczyć u Pawła Diacona, który napisał w XVII księdze:

„Następnego dnia Rzymianie zatrzymali trzech Słowian, pod którymi nie było broni, Cesarz Mauritius zapytał ich, skąd pochodzą i skąd pochodzą. Odpowiedzieli, że są klanami sławiańskimi, ale żyli na końcu Zachodniego Oceanu; oraz że król Aar, Kagan, wysłał do nich poselstwo z darami dla władców ich plemienia, prosząc o pomoc przeciwko Rzymianom.”

Wtedy ich książęta wysłali wspomnianych ambasadorów, aby wyjaśnili Kaganowi, że nie mogą tego zrobić z powodu ogromnego dystansu (według nich spędzili 18 miesięcy w drodze), nie nosili broni, ponieważ nigdy nie widzieli zbrojnych współplemieńców, w ich kraju nie są obeznani z bronią. Cesarz, zdumiony ich wyglądem i chwaląc ich wielką sylwetkę, wysłał ich do Gerklei.

Nazwa Morza Wenedzkiego albo Bałtyckiego pochodzi od tych Sławian Wenedów, ponieważ, przekraczając Wisłę i docierając do Łaby, zaatakowali mieszkańców wybrzeża Morza Kodańskiego (Zatoki Gdańskiej – KVB). W tamtych czasach ziemie te były zamieszkane przez potężne i potężne plemiona Suevów, Longobardów, Rani i Szwedów (Suitoni); wszyscy zostali pokonani przez Sławian Venedi i wynieśli się nad Dunaj.

David Khitreus, opisując tę ​​sławiańską inwazję w Księdze III, pisze:

„Genates, czyli Wendy, które Niemcy nazywają Vends (Vuenden), Włosi mówią „Sławianie”(Slavi), a my ich nazywamy Vandalami (Vandali), około 500 lat od Narodziny Chrystusa zajęły całe to wybrzeże Morza Bałtyckiego po fatalnej migracji ludów, od Morza Bałtyckiego po Łabę, z jej źródeł, czyli 11 potoków, które wpływają do niej, zanim opuści ona Góry Czeskie, prawie do samego ujścia, na kilka stuleci żyli, znacznie rozszerzając swoją dominację aż do czasów Henry’ego Ptasznika i Ottona Wielkiego którzy popychali ich najpierw do Łaby i Gavoli, a następnie do czasów Heinricha Lwa, 600 lat po swoim pierwszym przybyciu do tego regionu, w wyniku ciągłych wojen, częściowo zostali zniszczeni i podbici; a wraz z religią chrześcijańską powstały w tych regionach kolonie niemieckie. W początkowym okresie osiedlania wybrzeża Morza Bałtyckiego mieli wspólne imie Venedi albo Sławianie, otrzymali później różne nazwy. Zaczęli nazywać się Pomerani, Vilta (Vvilzi), Rany (Rvgiani) lub Rany (wyspiarze żyjący przeciwko nim), Warna (Vvarnavi), Bodriči (Obotriti), Polabi (Polabi), Vagr (Vvagiri) , Glina (Lingoni).

Nazwa Pomorian, znana starożytnym, oznacza „Pomorscy”, ponieważ słowo „Pomorze” w języku słowiańskim znaczy „Pomorie”. W przeszłości granice Pomorza były znacznie szersze niż obecnie. Jak pisze Albert Kranz (1.16), oni wraz z Kaszubami mieszkali na tym wybrzeżu jeszcze przed przyjściem Chrystusa.

Viltsi (Vvilzi), Lyutichi (Lutici) lub Luzichi (Lusitij), zwane 4 imionami :  Dolenzi (Tolenzi), Ratari (Redari) lub Ryadur (Riadvri), przez Penyan (Circipani) i Khizhan (Kyzini).

Wiltsy mają swoje imię (jak pisze Helmold w 3. rozdziale) ze względu na ich wielką siłę. Helmold uważa Dolensów i Ratarów za jednego i tych samych ludzi. Te ostatnie otrzymały prawdopodobnie swoją nazwę od miasta Retra, a pierwsze – od rzeki Dolenitsa (Tolenso), wzdłuż której mieszkali. Ratari mieszkał w granicach od Szczecina między rzekami Pianą a Odrą.

Rany lub Rani są tak zwane z wyspy Rana (Rugia), podobnie jak czescy Czesi (Czechi diemia) nazywani są Bami.

Varna ma swoją nazwę od rzeki Warny (Vuarnauo), która przepływa przez terytorium Rostocku.

Bodrichi albo Obodrici posiadali ziemię Meklemburską.

Wierzę, że Polaby ma swoje imię z równin swojego kraju. Ich stolicą było miasto Riceburg, które wcześniej było znane ze swego księstwa, a później z jego biskupstwa.

Vagri mieszkał w pobliżu Aldenburg (Adelburgo), miasta znanego w przeszłości z biskupstwa, które po pewnym czasie pod biskupem Heroldem zostało przeniesione do Lubeki.

Nie rozróżniam Glinyan (Lingoni) od Glin (Lini): Helmold wspomina pierwszy w rozdziale I książki, drugi w rozdziale 38. Lune i Luneburg (Lune i Luneburgo) nadal pamiętają o nich, ponieważ, jak mówią, żyli w tych częściach.

Nazwiska innych ludów sławiańskich, które osiedliły się, jak pisze Helmold, we wschodniej Slavii lub między rzekami Łaba i Odra, czyli w Brandenburskim Znaku, to: Ljubuszan (Levbvsi), Wiliński (Vvilini), Stodorianie (Stoderani), Breżani (Brizani) ), Verla (Vverli) lub Heruli (Ervli) i wielu innych znalezionych w Helmold.

Verla, lub Heruli, czyli po sławiańsku „okrutni ludzie” mieszkali wzdłuż rzeki Gavole, a ich imię wciąż pozostaje w nazwie miasta Vourle, położonego w granicach wyspy.

Sebastian Münster w swojej „Kosmografii” (III), mówiąc o mieszkańcach tych miejsc, pisze, że pierwsi lokalni mieszkańcy nazywani byli Nosińcami, Bodricami albo Obodrici pod wspólną nazwą Vandali. Nieco dalej dodaje:

„Ten lud był wolny i odważny, nigdy nie podlegał władzy Rzymian, przyzwyczajony do wojen. Był on głównie wśród tych, którzy byli gotowi stanąć w wojnach Rzymu, Włoch, Francji, Hiszpanii, Afryki, Europy i Azji. Nawet Karol Wielki, walczący z Saksonami, nie chciał zawracać sobie głowy Verlami.”

Lubuše (Levbvsii) zostało nazwane po mieście Lebus (Leubusio), które słynie z biskupstwa.

Vilina (Vvilini) i Stodorian (Stoderani). Według wielu współczesnych autorów mieszkali oni w pobliżu Berlina i Brandenburgii.

Stodorian i Brezhan (Brizani) Helmold umieszcza na terytorium Havelburg. Miasto Briesen (Britzen & Briz) zachowało dziś nazwę bregan w swoim imieniu.

Były inne ludy sławiańskie, a mianowicie Preecencje (Predecenti), Serbowie (Sorabi), Dithmarshes (Thetmasi), Holsteens (Holsatij), Stormar (Stermarij) i Nordalbings (Nordalbingi), którzy żyli na Morzu Wenedzkim i dotknęli horrorem nie tylko sąsiadów ale także narody bardzo od nich odległe. Walczyli również z duńskim królestwem.

W tym samym czasie, jak pisze Saxo Grammatyk i Peter Suffried (II), nigdy nie walczyli z Duńczykami o półwysep, ale zawsze domagali się korony i całego królestwa. Zniszczyli także Saksonię, Turyngię, Francję i Niemcy, zaatakowali Akwitanę, Wielką Brytanię, Northumberland (Umbria), Seeland (Salandia) i Olandia. Johann Aventin (III) pisze, że wspomniani Sławianie, którzy zaczęli umacniać się w wewnętrznych Niemczech w roku 480, zaczęli okazywać okrucieństwo wobec swoich sąsiadów.

Dlatego ówczesny król Szwabów (Sueui) Alaric, nie mając dość siły, by odeprzeć, opuścił Śląsk, Alzację i inne ziemie na północy i wschodzie i wyjechał ze swoimi Bawarami na zachód, osiedlając się na Dunaju, Renie, Neckarze (Murze) i Elbie. Ziemie pozostawione przez Szwabów i Bavarów zostały później zajęte przez sławiańskich królów Cecha i Lacha, którzy nadal je posiadają.

Po dokonaniu inwazji na Saksonię, zdradzili ją brutalnie grabieżą i po zdobyciu kilku miast nadal tam mieszkają, jak pisze Beat Renan w pierwszej książce Niemiec. Aymoin Monk (IV, 23) pisze, że Sławianie przybyli do Turyngii, mieszkali w Merseburgu (Merouesburgo) i założyli wiele wiosek poza nią. Tak więc w lesie zwanym Hirsbrulis zbudowali Tunechdorff, Tugebrachtest, Nevuchenrodt, Hochdorff i wiele innych wiosek.

Winfried pisze po angielsku, który później otrzymał imię Bonifacego i został biskupem Mainz (Maguntia), w przesłaniu do angielskiego księcia Edwarda (Edoaldo), wspomniani Słowianie mieli zwyczaj, że żona po śmierci męża rzuciła się w ogień, w którym palono ciało jej męża.

Książę Saksonii w 590 roku podjął wszelkie wysiłki, aby oprzeć się tym Sławianom i zebrał przeciwko niemu armię 53 tysięcy ludzi. W bitwie o miasto Luchta w Saksonii, o czym świadczy Karl Vagriysky (III), został pokonany. To zwycięstwo Sławian zainspirowało Sasów z takim przerażeniem, że ów książę został zmuszony do odwołania się do duńskiego króla, aby w tak trudnych czasach pomagał i przyłączał się do niego.

I w tym łatwo mu się udało, bo król duński obawiał się, że po zwycięstwie nad Saksonami Sławianie odwrócą się przeciwko niemu. Po zebraniu swoich oddziałów, których całkowita liczba według Vagriysky osiągnęła około 87 tysięcy żołnierzy, spotkali się z wrogiem pod Laupen. Po upartej i krwawej bitwie, która trwała od rana do 22-ej wieczorem, zwycięstwo opierało się na stronie Sławian, która następnie poprowadziła Starfightera (Zuiesdodrago). Król duński został zabity, a książę saski, ścigany przez wroga, rzucił się na konia do rzeki i w ten sposób uratował sobie życie.

Potem Sławianie zwrócili się przeciwko Frankom i wykazali znaczną dzikość we wszystkich swoich posiadłościach. Były król Franków Hildebert wysłał przeciwko Boleslavowi (Biloslau) Adulfa, jeden z jego pierwszych dowódców wojskowych. Bolesław, będąc w kraju wroga i widząc liczebną przewagę Franków nad Sławianami, zaczął się bać o ich los. Zdając sobie z tego sprawę, Adulf odciął wszystkie swoje drogi ucieczki.

Bolesław, widząc to, wycofał się z armią i zwrócił się do żołnierzy z taką mową:

„Widzicie, moi wierni żołnierze i towarzysze, że wróg już nas otoczył i nie pozostawia nam żadnej innej nadziei na zbawienie, oprócz naszej męskości. Nie można uciec, ale gdyby było to możliwe, nie wolno nam tego robić według praw naszych przodków. A ponieważ wszystkie nasze nadzieje i zbawienie są w naszych rękach, weźmy bitwę o nasze własne zbawienie i cześć z przyjemnością. Nie bójcie się dużej liczby wrogów, pamiętając, że wielokrotnie pokonaliśmy silniejszą armię Sasów, Duńczyków i Franków. Jeśli w tej bitwie mamy umrzeć, umrzemy z chwałą i sławą, nie pozwalając wrogowi radować się, a nasze dzieci i potomkowie, i cały świat, postawimy rzadki przykład naszej odwagi i dzielności”. 

Wypowiadając te słowa, wydał polecenie zbudowania w porządku bojowym. I Adulf natychmiast zasygnalizował początek bitwy, na którą Frankowie byli gotowi, polegając na ich liczebnej przewadze. Sławianie, zawsze próbując wykorzystać teren, spotkali wroga z jednakową odwagą. Co więcej, nie mając nadziei zbawienia, wezwali się wzajemnie, by dać wrogowi odpowiednią zemstę za jego śmierć. Gniew i impulsy osiągnęły taką siłę, że Frankowie zadrżeli i zaczęli się cofać, ponosząc ciężkie straty.

Adulf, widząc to, zaczął żałować, że rozpoczął tę bitwę, a wkrótce potem znalazł swoją śmierć wraz z większością swoich żołnierzy. a było wielu Sławian, Bolesław, ich dowódca, został śmiertelnie ranny i zmarł w drodze powrotnej. Dervan, słowiański władca i brat Boleslava, chcący pomścić śmierć brata, wystąpili przeciwko królowi Dagobertowi, który był następcą Hildeberta na tronie Franków. Walcząc z Dagobertem, który miał wybraną armię franków i austrasii (austriaci), pokonał go.

Po wkroczeniu do Turyngii i ziem graniczących z Frankami, Slavy spustoszyły tam wszystko, biorąc niezliczoną ilość łupów. Sławianie, Serbowie, zainspirowani tym zwycięstwem, dokonali inwazji na Turyngię i Saksonię, a po splądrowaniu tych ziem zniszczyli wszystko ogniem i mieczem. 

Ci Serbowie (Sorabi) są częścią tych, których Laonik Chalkocondyl umieszcza w starożytnym regionie plemion w Górnej Mezji; skąd przybyli z północy i, jak donosi Aymoin (IV, 1), zajęli większość Dalmacji. Pod panowaniem cesarza Konstantyna, mieszkali w Dolnej Panonii. Kiedy żyjąc tam, chcieli buntować się przeciwko cesarzowi, on, jak pisze Aventine (II), wezwał ich do porządku w mowie wygłoszonej z kazalnicy i ostatecznie uspokoił ich.

W czasach starożytnych rezydencja Serbów, wg Pliniusza, była okolicą Morza Azowskiego. Stamtąd odeszli: część do Dunaju i Górnej Mezji, część, ciągnąca się wzdłuż nie kończących się pól Sarmacji, czyli Polski, przenikała do obszaru Niemiec, położonego obok Polski, który teraz nazywa się Łużyce; osiedlając się w najbliższych wioskach, osiedlili się między rzekami Saale i Elba.

Dlatego Dubravius ​​słusznie umieścił tam Serbów (Sirbi), z których pochodzą nazwy miast Serbeco i Zerbst (Serbesto). I nie powinniśmy się wstydzić, że zamiast litery O oznacza E lub I, ponieważ w tym słowie (jak już zauważyliśmy) zdarza się to często. Austriackie annały Thomasa Ebendorfera nazywają je „Syruiani”.

Monk Aimoin, opowiadający o wojnie cesarza ze Słowianami w 81. rozdziale IV książki, pisze:

„W Niemczech jest jedno wojujące sławiańskie plemię żyjące na wybrzeżu Oceanu. W ich własnym języku nazywane są Veletabs (Vveletabi), ale w języku Franków nazywane są Wilzas (Vviltzi) lub Vtsy (Vvltzi). To plemię zawsze było wrogie Frankom. Dlatego nieustannie walczyli ze wszystkimi swoimi sąsiadami, podległymi lub sprzymierzonymi królestwami Franków. Nie mogąc zburzyć ich śmiałości, Karl zebrał armię i osobiście wypowiadał się przeciwko nim. Zbudował dwa mosty nad Łabą i zaatakował kraj nieprzyjaciela, który, aby nie narazić na szwank swoich dóbr, zawarł pokój z cesarzem „.

Tutaj Vagriysky dodaje, że Karl tak bardzo cenił sławiański świat, że dał sławiańskiemu suwerennemu Dragovitowi sporą liczbę królewskich darów. 

Druga część z nich, to jest Serbowie, najechała na cesarskie terytorium (jak pisze Vagriysky) i bezlitośnie spustoszyła wszystko. Przeciw nim cesarz wysłał z Akwizgranu swojego syna Karola.

Wszedł w walkę z wrogiem, wygrał, a jak pisze Aymoin (IV, 92), Meledokh, władca Serbów Sławian, padł w tej bitwie. Jednak z tym wszystkim, nigdy nie było możliwe powstrzymanie Sławian przed atakiem na posiadanie Franków, co zmusiło cesarza do ciągłego uzbrajania, jak wynika z jego biografii, skompilowanej przez mnicha Eingarda.

Pisze, że przez długi czas cesarz osobiście walczył z Veletabami, którzy byli głównymi pośród Sławian. Opat Regino (II) i Suffried of Meissen mówią to samo, gdy piszą, że Sławianie często toczą wojny z Karola Wielkim, którzy wkładają wiele wysiłku w pokonanie niektórych z nich.

Ci ostatni, po zawarciu pokoju z cesarzem, zwrócili broń przeciwko duńskiemu królestwu, jak to było w zwyczaju od czasów starożytnych. Peter Krusber z Holandii, w swojej trzeciej książce o Wendach, napisał, że Sławianie nigdy nie spoczywali, a kiedy nie prowadzili wojen z cesarzami Niemiec, odwrócili broń przeciwko Duńczykom.

Dlatego po zawarciu pokoju z Karolem około 804 r. wyruszyli na wojnę przeciwko duńskiemu królowi Gottfriedowi. Z silną armią najechał kraj Sławian i zaatakował tam kilka fortec. Jednak, jak napisał Aimoin (XLIX, 94), wrócił z ciężkimi stratami.

Chociaż udało mu się wyrzucić swojego władcę, Drasko, który uciekł do woli, nie polegając na pomocy swoich poddanych, i zabił innego komandora Gotlieba (Godelaibo), jednak w tej kampanii stracił swoich żołnierzy i siostrzeńca Reginolda, syna jednego. jego braci, którzy wraz z wieloma szlachetnymi Duńczykami zginęli podczas ataku na jedną z fortec. A jeśliby Vilsi Słowianie nie pomogli mu w tej wojnie, on i wszyscy jego żołnierze prawdopodobnie by zginęli.

Drasko wkrótce pogodził się z Gottfriedem i po zebraniu armii swoich poddanych zaatakował sąsiednich Sławian, niszcąc wszystko ogniemi mieczem. Następnie zaatakował wielkie miasto Smeldingi nową armią i wieloma Saksonami. Osiągając te sukcesy, osiągnął to, że wszyscy, którzy wcześniej się od niego odsunęli, odnaleźli z nim przymierze. Jednak wkrótce potem, podczas negocjacji Rurik (mercato di Reric), został zdradziecko zamordowany przez sprzymierzeńców Gottfrieda.

Po jego śmierci Bodrichowie albo Obodriti zaatakowali twierdzę w Hamburgu (Hohbuochi) nad Łabą, gdzie mieszkał ambasador cesarza Karola i Wschodnich Sasów, a po zdobyciu go zrównali z ziemią. W dawniejszych czasach walczyli z duńskim królem Sivardem (Sirardo), który został pokonany w bitwie pod Fionią. Ponownie zebrał armię, po raz kolejny walczył z wrogiem w Jutlandii (Iutia provintia), ale tam został pokonany i uciekł. 

Sławianie po zdobyciu Jutlandii rozszerzyli swoje posiadłości. Jak pisze Albert Krantz w swojej „Vandalii” (I, 13), w tej wojnie schwytali oni Jarmerika, syna Sivarda i jego dwie siostry, z których jedna została sprzedana królowi norweskiemu, a druga została wydana Niemcom, z którymi po śmierci Karla Sławianie dużo walczyli.

Ludwik Pobożny, który został cesarzem po ojcu około roku 818, walczył ze Sławianami i, jak pisze Karl Vagriysky (VI), został pokonany, tracąc wielu swoich wojowników. Aymoin, opowiadając o tym wydarzeniu w 11. rozdziale książki V, pisze, że Słowianie, którzy przekroczyli Łabę, spustoszyli Saksonię, a Ludwik wysłał przeciwko nim znaczną armię, która zmusiła ich do zatrzymania napadu. Następnie, w 839, podnieśli broń na wspomnianego cesarza, który był zmuszony walczyć z nimi osobiście przez 2 lata z rzędu. W tej wojnie doznał ogromnych obrażeń od swoich wrogów Sławian.

Walczyli także z jego synem, cesarzem Ludwikiem II: w 869 ci Sławianie, którzy żyli przeciwko Saksonom, najechali Saksonię i spustoszyli ją do okrutnej ruiny. Ludwik sprzymierzony z Saksonami osobiście poszedł do nich i przystępując do bitwy, odniósł wątpliwe zwycięstwo. Jak pisze Aymoin (V, 23), ta bitwa była bardzo krwawa, a obie strony poniosły ogromne straty. Sławianie nie powstrzymali nieustannych ataków na jego własność: w 874 r. Syn Ludwika, Charles, walcząc z nimi w Marchii, znalazł się w tak trudnej sytuacji, że jego ojciec dowiedział się, że jeśli nie pomoże swojemu synowi tak szybko, jak to możliwe, potem go już nie zobaczy.

Następnie Louis udał się tam osobiście i, po uratowaniu syna, wysłał ambasadę (poselstwo – KVB) do Sławian, którzy byli rządzeni przez kilku władców, i, jak pisze Aymoin (V, 31), zawarł z nimi pokój na warunkach, na jakich mógł. Prowadził jednak długą i brutalną wojnę ze sławiańską suwerenną grupą zwaną Radik, lub Rastitom (jak nazywa go Abbot Regino (II)). Nie będąc w stanie ich pokonać, potajemnie spotkał się ze swoim siostrzeńcem, aby ich zdobyć, a ostatecznie zdobywając ich dzięki zdradzie, zgasił oczy i odszedł do klasztoru.

Był bardzo dumny z tego aktu i wymagał od niego większego honoru i szacunku. Jednakże, mimo że przezwyciężył wspomnianego sławiańskiego Radika, nie mógł zniechęcić Sławian do ataku i brutalnej ruiny ich posiadłości. 

Karl Vagriysky w IV książce [Historii Wendów] pisze, że ten cesarz i jego brat Karloman często walczyli ze Sławianami, a spośród wszystkich ich walk z tym plemieniem trzy były głównymi: jeden pod Goringen w Turyngii, drugi pod Rotivik w Saksonii, i trzecia znajduje się pomiędzy rzekami Fulda i Wezera.

W tych bitwach stracili wielu watażków i ponad 50 tysięcy żołnierzy, podczas gdy straty przeciwników czyli Sławian były niewielkie. Pod tymi dwoma cesarzami, niektórzy ze Sławian, czyli ci, którzy mieszkali nad Bałtykiem, wyposażyli potężną flotę, zaatakowali Królestwo Anglii i sprawili wiele kłopotów królowi Geresperowi z lokalnego imperium. W końcu jednak Geresperowi udało się wygrać bitwę morską i schwytać sławiańskiego króla Ratko (Ratcho) lub, jak nazywa go Alexander Skultetus, Rasto, i oślepić go.

Ocalali Sławianie wrócili do domu. Tam, po złożeniu floty, zaatakowali Fionię, główną wyspę na Morzu Bałtyckim, i urządzili tam spustoszenie i eksterminację miejscowych mieszkańców, Fionia, jeśliby to się powtórzyło, pozostałaby całkowicie opuszczena i pozbawiona mieszkańców, jak pisze Grosar saksoński (XIV) . Wagrian (IV) opowiada o tym samym, ale jest nieco sprzeczny z Saxonem w odniesieniu do czasu. 

Następnie Sławianie walczyli również z Heinrichem (Arrigo) z Saksonii, który według Pierfrancesco Jambulariego był pierwszym księciem w Niemczech, który otrzymał władzę królewską (libera potesta) i utrzymywał ją w pełnej pozycji.

W 934 r. (jak pisał Girolamo Bardi) Sławianie walczyli z cesarzem Heinrichem, w 957 r., z cesarzem Otgonem I, kiedy dokonując inwazji na Niemcy (jak pisali Wagriysky i Ulrich Mutsius w Kronikach), dotkneli ich okrutną ruiną i dewastacją. Następnie Otto, chcąc się za to pomścić, wyposażył silną armię piechoty i kawalerii, ale w bitwie w Turyngii został pokonany i ledwo zdołał uciec z garstką swoich wojowników. Wkrótce Sławianie wezwani przez Włochów wystąpili przeciwko wspomnianemu cesarzowi. Jego następca, Otto II, to wojownicze plemię sławiańskie zmuszone do wzięcia broni i wywołania wielkich kłopotów. W końcu jednak, poszedłszy z nim na wojnę, oni, jak Bernardo Giustiniani (I) i Sabelliko, zeznawali w trzeciej książce Trzeciej Enneady, zostali tak silnie pokonani przez nich w dwóch bitwach, w których powrócili do domu.

Potem, po zawarciu pokoju z cesarzem, wielokrotnie pomagali mu w walce z wrogami i powstańcami. Więc Vikman (Vichimanno), przez długi czas zbuntował się przeciwko Otto, został zabity przez przyjaciela cesarskiego suwerena słowiańskiego Mieszka. Marian Scott (III) mówi o tym, ale jest nieco niezgodny z Wagriyskim, twierdząc, że stało się to pod rządami Ottona I, któremu Sławianie służyli w czasie wojny. Nie opuścili samotnie cesarza Ottona III, z którym walczyli w 989 i 999 roku. A zanim je podbił, stracił wiele tysięcy swoich wojowników na Łabie.

Peter Krusber, opowiadając o ostatniej bitwie Otto III ze Sławianami, pisze w trzeciej książce:

„Otto nie mógł pogodzić się z faktem, że Sławianie podnieśli swoją broń przeciwko niemu tyle razy, ale nie mógł ich podporządkować. Dlatego ponownie dołączył do bitwy, która była bardziej krwawa i okrutna niż pierwsza, i chociaż było dużo Sławian, Otto stracił w nim cały kolor swoich żołnierzy. Jednak nie udało mu się całkowicie podbić tego plemienia. Jak pisze Pierre-Francesco Jambulari (III), Otto, wkroczywszy do Saksonii i idąc przeciwko Sławianom, zrujnował, spustoszył i spalił ich kraj. Jednak w ten sposób nie mógł podporządkować ich woli, ponieważ Sławianie cenili wolność ponad wszystko i za każdym razem woleli śmierć od służby cesarzowi lub komuś innemu „. 

A cesarz Konrad II w 4 roku swojej władzy, w 1029, został zaatakowany przez Sławian, jak pisze Sigebert z Gembloux, który w milczeniu przekazuje obrażenia, jakie Słowianie zadali Conradowi. W 1055 r. (Jak napisał Siegbert) pokonali armię cesarza Fryderyka, zabijając wielu wrogich żołnierzy

Po ponownym wyposażeniu floty 1500 okrętów, zaatakowali Holandię (Halandia), ale z powodu burzy (jak pisze Saxo Grammar (XIV)), która rozegrała się pewnej nocy, większość z nich zatonęła. Następnie duński król Sven, poszedł na wojnę ze Sławianami, został pokonany i, jak pisze Grammar (XV), został przez nich schwytany. 

Helmold (I, 24) pisze, że saksoński książę Ordulf walczył ze Sławianami przez 12 lat i nigdy nie pokonał Słowian, ale zawsze ponosił klęskę. Stało się to w roku 1066, w 8 roku panowania cesarza Henryka IV.

I nie jest to zaskakujące, skoro takie słynne plemię sławiańskie cieszyło się (jak pisze Awentyn (IV)) ze względu na wielość wielkiej władzy i honoru. W książce I pisze:

„Ludy, które Niemcy nazywają Wendy, a ich język nazywa się Sławianami, są podzielone na wiele plemion. Za cesarza Justyniana I przekroczyli Dunaj i okupowali Dalmację, Liburnię, Ilirię, Panonię i tę część Norik, która wciąż nazywa się Slawonia. Wystarczy powiedzieć o nich, że są najsilniejszym plemieniem „.

Gdyby Słowianie mieli swoich oddanych historyków, którzy pisaliby o wszystkich swoich starożytnych czynach, o ile sławniejsze będą dzisiaj! Znaczna część ich sławy, jak sądzę, przegrała z powodu nieobecności w kronikach przez długi czas tych, którzy powiedzieliby mieszkańcom przyszłych stuleci o swoich niezliczonych wyczynach.

Była jeszcze jedna okoliczność, która przyćmiła chwałę i przyczyniła się w niemałym stopniu do podważenia dominacji Sławian – niezgoda między sobą i częsta skłonność do wojny domowej. 

Gdyby nie ta okoliczność, to Sławianie, jak pisze Peter Krusber i Karl Vagriysky, niewątpliwie zdobyliby nie tylko wybrzeże Morza Bałtyckiego, ale także całe Niemcy i Francję. Dlatego, jeśli jakiś autor wspomina, że ​​pewien król lub cesarz pokonał Sławian, nie należy myśleć i rozumieć przez to, że pokonał wszystkich Sławian Morza Bałtyckiego, podzielonych na wiele potężnych narodów rządzonych przez różnych władców, tylko pokonał niektórych z nich.

Ponieważ nigdy nie zdarzyło się, że Sławianie działali jako zjednoczony front, ani nie byli pod jednym królem lub cesarzem nie mogliby walczyć razem. A jeśli nie byli tak podzieleni, mogliby sprzeciwić się nie tylko jednemu królowi ale i cesarzowi Franków. Zdając sobie z tego sprawę, sąsiedni władcy wraz ze swoimi siłami starali się osłabić ich z pomocą samych siebie: nigdy nie zdarzyło się, aby któryś król lub cesarz, który walczył ze Sławianami, nie miał po swojej stronie znacznej liczby samych Sławian.

Kamil Vandal

16.03.2019

Linki do dwóch poprzednich części :

1) https://vandalskaslavia.home.blog/2019/02/04/czytamy-krolestwo-slawian-mavro-orbiniego-czesc-1-geneza-powstania-i-wybrane-fragmenty-ksiazki/

2) https://vandalskaslavia.home.blog/2019/02/16/czytamy-mavro-orbiniego-czesc-2-o-walkach-slawian-z-bizancjum-i-frankami/

Światosław I (ros /ukr. Святослав I), (ur. 938 lub 942, zm. 972)
Książę (kniaź) Rusi Kijowskiej 945–972.
Światosław był jedynym synem kijowskiego księcia Igora syna Ruryka i jego żony Olgi.
Data urodzenia księcia jest nieznana, jest w ukraińskich źródłach rozpiętość od 919 do 938 r, ukraińska wikipedia podaje rok 938, nasza i rosyjska podają rok 942.
Światosław jest pierwszym autentycznie znanym kijowskim księciem o sławiańskim imieniu, a jego rodzice nosili imiona związane przypuszczalnie ze skandynawską etymologią.
Pierwsza wzmianka o Światosławie została zawarta jest w rosyjsko-bizantyńskim traktacie księcia Igora z 944 r.
Książę Igor Rurykovicz został zabity jesienią 945 r. przez Drewlan za narzucenie im wygórowanego hołdu.
Wdowa Olga, która została regentką z 3-letnim synkiem i wyruszyła w 946 roku z armią do Drewlan. Rosjanie napisali że 4-letni Światosław rozpoczął walkę:

… rzucił włócznią w Drewlan, a włócznia przeleciała między uszami konia i uderzyła go w nogi, bo Światosław był jeszcze dzieckiem. A Sveneld [dowódca] i Asmud [żywiciel rodziny] powiedzieli:

„Książę już zaczął, jak dorośnie podążajcie za nim”- Powieść lat minionych.

Ukraińcy podają z kolei że w 946 roku Światosław już siedział na koniu, a nawet próbował rzucić włócznią, miał wtedy prawdopodobnie 6-8 lat, pewnie chodzi o ten sam fakt.
O początkach państwowości Rusi i o pierwszych władcach dość zwięźle pisze Karol Koranyi opisując narodziny państwowości poszczególnych państw w średniowieczu.
O młodzieńczych latach księcia nie wiemy zbyt wiele, dawni kronikarze nie byli zwykli rozpisywać się o życiu prywatnym książąt i królów, a koncentrowali się właściwie na przedstawianiu barwnych historii z wypraw wojennych i zawieranych traktatów politycznych, a ponieważ w pierwszych latach swojego życia syn władcy żyje w cieniu ojca i nie dokonuje wielkich czynów ani bitewnych ani politycznych, bardzo trudno jest znaleźć coś konkretnego na jego temat.

Wiemy napewno z opisów historyka Rusi Borysa Rybakowa, że już w młodzieńczych latach Światosław otrzymał od ojca na własność miasto Nowogród.
Polityczne życie Światosława zaczyna się od 957 r. a pełnię władzy uzyskał dopiero po śmierci matki Olgi w 969 r.
Jak wspomniałem, jego ojciec zginął w roku 945 z rąk Drewlan podczas poboru daniny, przekraczającej określone wcześniej w ramach porozumienia normy.
Olga po śmierci męża wyprawiła się na Drewlan, podporządkowała Kijowowi księstwo nowogrodzkie i odnowiła traktaty z Bizancjum, zawarte przez Igora.
W 955 przyjęła w Konstantynopolu chrzest i rozpoczęła proces chrystianizacji kraju.
Sergey Kirillov . „Księżniczka Olga (chrzest)”. Pierwsza część trylogii „Święta Rosja”. 2009

Światosław pozostał Poganinem do śmierci, tłumacząc, że chrześcijanin nie będzie cieszył się autorytetem drużyny. Kronikarze ruscy cytują apostoła Pawła :

„Dla niewierzących wiara jest chrześcijańską głupotą”

W 959 roku, z inicjatywy Olgi Kijowskiej, do Kijowa przybył wysłannik Ottona I mnich klasztoru św. Maksymiliana, Adalbert z Trewiru.
Miał on przeprowadzić wstępne rozmowy w sprawie chrztu Rusi w obrządku łacińskim oraz koronacji Światosława I.
Projekt matki nie znalazł zrozumienia u młodego księcia, który jasno dał do zrozumienia niemieckiemu posłowi, że nie jest zainteresowany kontynuacją jej pomysłów.
Wraz z dorastaniem i objęciem władzy na Rusi ilość informacji o Światosławie zwiększa się, podczas pierwszych wypraw wojennych odznacza się zmysłem taktycznym, odwagą i męstwem i zaskarbia sobie serca wojowników walczących pod jego komendą.
Także wrogowie wypowiadają się o nim nadzwyczaj dobrze i pochlebnie, chyląc czoło przed jego niesamowitą umiejętnością wyjścia z każdej sytuacji z podniesioną głową i korzyściami dla swojego państwa.
Stwierdzenie „zapalony, śmiały, porywczy i czynny” jak charakteryzuje go bizantyjski historyk Leon Diakon, doskonale oddaje charakter postaci tego władcy.
Wymowna jest relacja kronikarza ruskiego opisującego Światosława, a biorącego swoje informacje od jego drużynników:

„Gdy Światosław książę wiek męski osiągnął, zebrał wielu wojów chrobrych, jako że sam był mężny. W pochodach pomykał szybko jak wilk, mnogich ziem dobywając, Szedł bez wozów bez ciężkiego taboru, Mięsiwa piekąc na węglach. Nie sypiał w namiotach ale jako inni woje siodło sobie jeno podkładał pod głowę.”

Można rzec że był wzorem pogańskiego władcy, czyli był szanowany przez podwładnych, nie wynoszący się i nie wywyższający się, ale z ogromnym autorytetem.

Dziejopisarz Leon Diakon opisał zawarcie pokoju po bitwie pod Dorostolon, kiedy to zdziesiątkowana armia Rusów uległa armii Tzimeskesa.
Światosław w białej szacie podpłynął łodzią do Greków, którzy wraz z cesarzem stali na drugim brzegu rzeki i przyglądali się z podziwem księciu Rusów. 
Tak oto przez bizantyjskich dziejopisów, opisane są te wydarzenia i postać Światosława I księcia kijowskiego:

„..średniego wzrostu, ani zbyt wysoki, ani zbyt mały, o krzaczastych brwiach, błękitnych oczach, płaskim nosie, z ogoloną brodą i z gęstymi, długimi wiszącymi na górnej wardze włosami. Głowę miał całkiem gołą; po jednej tylko stronie głowy wisiał pukiel włosów, oznaczający znakomitość rodu; szyja gruba, ramiona szerokie i cała postać dość kształtną. Wydawał się ponury i surowy. W jednym jego uchu wisiała złota zausznica, ozdobiona dwiema perłami z rubinem umieszczonym pośrodku. Odzież miał białą, niczym prócz czystości nie różniącą się on innych….”

Klavdiy Lebiediew (1852-1916). Spotkanie Światosława z cesarzem Janem , opisane przez Leona Diakona

W 964 r. Książę Światosław odbył swą pierwszą podróż do krainy sławiańskiego plemienia Wiatyczów, którzy składali hołd Chazarom.

„…Najpierw jednak ruski kniaź ruszył na wschód, też na Bułgarów, tyle że zamieszkujących ziemie nad środkową Wołgą. Bułgarzy Kamscy stanowili przeszkodę w rozszerzeniu ruskiego panowania na wschodzie, a nadto byli poważnym konkurentem w handlu z krajami arabskimi i Bizancjum. Jako poddani Chazarów stanowili doskonały cel ekspedycji poprzedzającej definitywną rozgrywkę z władcami Itilu. W tym kontekście należy rozpatrywać wyprawy z 964 roku, jakie Swiatosław podjął przeciw Wiatyczom i Bułgarom Nadwołżańskim. Krótka kampania doprowadziła do całkowitego upadku Bułgarii Kamskiej już w tym samym roku, natomiast Wiatycze trwali w oporze do czasu rozstrzygnięcia wojny rusko-chazarskiej…”
Fragment książki: W. Chrzanowski „KRONIKA SŁOWIAN” s. 206-207

Chazarowie (turecki: Hazarlar) byli ludem koczowniczym pochodzenia tureckiego, o którym pierwsze wzmianki pochodzą z VI wieku n.e. 
Należy wspomnieć o tezie sprzed kilku lat, która głosi że wszyscy Żydzi aszkenazyjscy stanowiący znaczną większość wszystkich Żydów na świecie są potomkami Chazarów, natomiast Żydzi sefardyjscy wywodzą się od starożytnych Izraelitów. 

Tereny zajmowane przez Chazarów rozciągały się na Stepie Pontyjsko-Kaspijskim między północnym Kaukazem, Krymem, Morzem Kaspijskim a rzeką Jaik i Samarą.
Trudnili się głównie pasterstwem i handlem, a bogacili na łupieskich wyprawach, przez ich ziemie prowadziły największe szlaki handlowe z Chin do Europy (jedwabny szlak) oraz szlak północ-południe (od Waregów do Greków).
Kaganat był pierwszym państwem, z którym miała do czynienia starożytna Rosja.
Losy nie tylko plemion wschodnioeuropejskich, ale także wielu plemion i ludów Europy i Azji zależały od wyniku walki tych 2 państw.
Pierwsza autentyczna wzmianka o Chazarach pochodzi z lat 60-tych VI wieku, kiedy uczestniczą jako podwładni w kampaniach Turków na Zakaukaziu.
Podobno na początku lat 90-tych VI wieku Chazarowie są wiodącą siłą we wschodnim Kaukazie, uznając jednak najwyższą moc tureckiego chanatu.
Wraz z upadkiem zachodniopomorskiego Kaganatu w latach 50. wieku VII, Chazarowie uzyskali niepodległość i odtąd można mówić o początku Chazarów.
Przywódca Chazarów ogłosił się zwierzchnikiem wszystkich tureckich i koczowniczych plemion Eurazji, czyli Kaganem.
Po zwycięstwie nad Bułgarami, Chazarowie znacznie urośli.
Cały region północnego Morza Czarnego, w większości na Krymie, w regionie Azowskim, na północnym Kaukazie, w dolnej Wołdze i w regionie Morza Kaspijskiego nad Wołgą – znalazł się pod ich władzą.

Do drugiej połowy VII wieku. Chazarowie podbijają strefę leśno-stepową przyszłej Rusi Kijowskiej.
Pamięć o tym czasie zachowała się w „Opowieści minionych lat” w opowieści o Chazarach żądających daniny z pola.
W podporządkowaniu Chazarom znajdowała się większość plemion błąkających się po basenie Morza Czarnego i kaspijskich stepach.
Około 730/731 Bulan przeszedł na judaizm.
W X wieku Chazaria podporządkowała sobie część wschodnich plemion sławiańskich i była potężnym ośrodkiem szerzenia judaizmu i jego poglądów w Europie Wschodniej.
Przygotowując atak na Chazarów, Światosław odrzucił czołowy atak przez obszar Wołga-Don i podjął wielki manewr obejścia.
Przede wszystkim, książę przeniósł się na północ i podbił ziemie zależnych od Chazarow plemion czyli głownie sławiańskich Wiatyczów, a kierunek na Okę i Wołgę (na zdjęciu niżej) był drogą pełną zwycięstw i chwały.

Przeciągnięto łodzie do Oki i orszak książęcy popłynął wzdłuż Wołgi, gdzie pokonał również inne plemiona zależne czyli Bułgarów Wołgi i Burtasów.
Kolejno padały grody warowne Chazarów: Sarkel, Itil i Samender.
Według jednej z wersji, Światosław wziął Sarkel nad Donem w 965 r. a następnie podczas drugiej kampanii w 968 / 969, podbił Itil – stolice Chazarów przy ujściu Wołgi i Samandaru.
Wg innej wersji, była jedna wielka kampania 965 r a wojska ruskie przeniesione w dół Wołgi i wzięcie stolicy Itil zostało poprzedzone podjęciem Sarkel. 
Ówczesny geograf Ibn Haukal opisuje druzgocącą porażkę Chazarów we wszystkich walkach ze Światosławem.
Chazarowie nie spodziewali się ataku z północy.
Zostali zdezorganizowani tym manewrem i nie mieli poważnej obrony.
Dotarłszy do stolicy Itil, Światosław zaatakował kaganów próbujących ocalić swoją armię i pokonał ją w zaciętej walce.
Co więcej, książę kijowski podjął kampanię na północnym Kaukazie, gdzie pokonał twierdzę Chazarów – twierdzę Semender.
Następnie oddział Światosława przeprowadził się do Donu, gdzie zaatakował i zniszczył wschodnią placówkę Chazarów – fortecę Sarkel.

Światosław nie tylko zmiażdżył chazarski Kaganat, ale także próbował skonsolidować jego podbite terytoria.
W miejsce Sarkla pojawiła się sławiańska osada Belaya Vezha.
Tak więc Światosław, dokonawszy bezprecedensowej kampanii o długości tysięcy kilometrów, zdobył główne twierdze Chazarów nad Donem, Wołgą i północnym Kaukazem.
Jednocześnie stworzył podstawy dla sławiańskich wpływów na Północnym Kaukazie – Księstwo Tmutarakańskie.
Te kampanie zmiażdżyły moc Chazarów, którzy przestali istnieć na przełomie X-XI wieku.
W wyniku kampanii Światosława, starożytne państwo rosyjskie osiągnęło bezpieczeństwo swoich południowo-wschodnich granic i stało się wówczas główną siłą w regionie Wołga-Morze Kaspijskie.
Koniec Chazarii oznaczał wolność Rusi w podróżowaniu do Morza Kaspijskiego i po Zakaukaziu, Ruś otworzyła swobodną drogę na Wschód.
Stosunki handlowe Rusi ze Wschodem umocniły się dzięki eliminacji pośredników czyli Chazarii.
Zwycięstwo księcia Światosława oznaczało także zwycięstwo ideologiczne Rosji w zakresie wyboru konkretnej ścieżki jej duchowego rozwoju.
Jak wielu badaczy zauważyło, zgniecenie Chazarów którzy wyznawali judaizm i trzymali tą religią podwładnych i okoliczne narody poprzez dystrybucję korzystnej dla ich świata – niewolnictwa i wyższości Żydów oznaczało rozbicie więzów najbardziej bolesnego ucisku – duchowego który mógłby zniszczyć fundamenty i duchowe życie Sławian i innych narodów Europy Wschodniej.
Ruś Kijowska była najpotężniejszym i najbardziej konsekwentnym wrogiem żydowskiego Kaganatu. 
Po rozbiciu głównych sił zbrojnych Kaganatu i zniszczeniu głównych węzłów pomocniczych Chazarów w środkowej i dolnej Wołdze, na Północnym Kaukazie i Dolnym Donie, książę Światosław pozbawia Chazarów pasożytniczego istnienia, wszelkiej władzy, handlu i lichwy.
Rosyjscy Sławianie twierdzą że 3 lipca jest najważniejszą datą w historii narodu rosyjskiego – To Dzień Zwycięstwa ruskiej armii księcia Światosława nad Chazarami, bo 3 lipca 964 r. Chazarowie zostali starci w pył.
Stolica Kaganatu, Itil, została zajęta przez armię Światosława i zniszczona, a następnie jak już wspomniałem odebrano i zniszczono kluczowe fortece żydowskiej Chazarii, które były podstawą jej pasożytniczej mocy.

Kaganat Chazarów czyli drapieżne państwo pasożytnicze, które przez wiele lat eksterminowało ludność sławiańskich plemion lub sprzedawało w niewolę do krajów arabskich, żydowska dzicz która spustoszyła wszystkie południowe regiony Rosji napadami i rozprzestrzeniła swoje wpływy na północ w rezultacie ataku Światosława przestała istnieć.

„…Wojna jednak nie była zakończona. Arabski podróżnik Ibn Haukal opisał kolejne klęski, na jakie kniaź ruski naraził chaganat. Siły Rusi musiały wówczas być znaczące. Lew Diakon, już podczas wyprawy na Bułgarię Naddunajską, ocenił ruskie zastępy na 60,000 żołnierzy, Nestor jedynie na 10,000 jednak w tym czasie znaczna część wojsk miała się znajdować w Kijowie i potykać z Pieczyngami. Tak czy inaczej, Chazarowie ze swoim 10-tysięcznym korpusem, bez wsparcia Madziarów, którzy, jak pamiętamy, w 895 roku odeszli nad Dunaj, i świeżo pobitych Bułgarów Kamskich, mieli marne widoki na odparcie najazdu ruskiego. I nie odparli go. Przegrana była porażająca. Opisujący wydarzenia w latach 968/969 Ibn Haukal wspomniał o 3 kolejnych klęskach poniesionych przez Chazarów, zakończonych ostatecznie wzięciem stolicy chaganatu, Itilu, i bliżej nieznanego miasta Semender. Pozostałości państwa chazarskiego w postaci tzw. państwa Saksynów przetrwały co prawda nad dolną Wołgą, jednak jako podmiot polityczny w rejonie Morza Kaspijskiego nie mogły już być poważnie brane pod uwagę. Chazarowie którym prawdopodobnie jeszcze Oleg musiał płacić trybut, zostali znacząco zredukowani. Na tym jednak Światosław nie poprzestał…”
Fragment książki: W. Chrzanowski „KRONIKA SŁOWIAN” s. 207-208

Rosyjska wikipedia napisała że publiczne oburzenie spowodował projekt pomnika księcia Światosława wykonany przez słynnego rosyjskiego rzeźbiarza VM Klykova , który pierwotnie miał być zainstalowany w Biełgorodzie.
Przeciwko rzeźbiarskiej kompozycji z 2005 roku poświęconej 1040-tej rocznicy zwycięstwa Rusi i klęski Chazarów protestowali przedstawiciele Federacji Gmin Żydowskich Rosji (FJC) i Euroazjatyckiego Kongresu Żydów (EAJC).
Chodziło o gwiazdę Dawida na tarczy upadłego chazarskiego wojownika postrzegając ją i ten upadek to jako motyw antysemicki.
Pomnik jak widać stoi i ma się dobrze.

Kolejnym wielkim przedsięwzięciem Światosława jest wyprawa na Bułgarię. 
Wyruszono w 967, już na początku działania księcia kijowskiego pokrzyżowały plany Bizancjum, które zakładało długą i wyczerpującą wojnę obu stron. 
Światosław już w pierwszych paru bitwach rozgromił armię bułgarską i dotarł aż do centrum kraju, gdzie w Perejesławcu postanowił zatrzymać się na stałe „stwierdzając, że tu całe bogactwo się schodzi”. 
W tej sytuacji kolejny cesarz bizantyjski Konstantyn Porfirogeneta podburzył przeciw Rusom Pieczyngów i wysłał ich na Kijów. 
Światosław szybko się wycofał, pokonał i przepędził spod stolicy oblegające wojska i od razu zawrócił do Perejasławca. 
W tym czasie Bizancjum zdążyło już wmieszać się w sprawy Bułgarii. 
Tym razem stanęło w jej obronie i gdy Światosław na wiosnę 969 znalazł się na ziemiach Bułgarii doszło do kolejnych walk. 
Zdezorientowani Bułgarzy, w tym momencie wrogo już nastawieni do Bizancjum, stanęli po stronie wojsk ruskich. 
W wyniku takiej polityki Greków część wrogich cesarzowi Bułgarów, Madziarów i Pieczyngów wyruszyła pod wodzą księcia Kijowa na Konstantynopol. 
Po bitwie pod Arkadiopolis Światosław przekroczył Bałkany, zdobył Filipopol i zbliżał się do greckiej stolicy. 
Wg relacji Leona Diakona, sytuacja wyglądała bardzo poważnie, ponieważ wojska Rusów niszczyły wszystko na swojej drodze i bardzo szybko zbliżały się pod mury Konstantynopola, a tam po przewrocie pałacowym władze objął Jan Tzimiskes. 
Na spotkanie Rusów nowy cesarz wysłał wojska pod dowództwem patrycjusza Piotra i magistra Sklerosa, lecz mieli oni jedynie obserwować działania Światosława, który zdążył już spustoszyć Trację, i mieli czekać na resztę wojsk, która w tym czasie była zaangażowana w tłumienie buntu Fokasa. 
Na mapie tereny opanowane przez Światosława do 970 roku otoczone pomarańczową linią.

Dopiero w 972, po zdławieniu buntu, Tzimiskes natychmiast wyruszył z resztą wojsk ku zachodniej granicy na spotkanie z Rusami, rozbijając po drodze wysunięte oddziały Bułgarów, a następnie skierował się bezpośrednio do Dorostolon, gdzie przebywał Światosław. 
Zdając sobie sprawę z przewagi militarnej Bizancjum, część możnych Bułgarii zerwała sojusz z Rusami i zaczęła się wycofywać. 
Światosław wraz ze swoim wojskiem znalazł się w bardzo poważnej sytuacji. 

Jak opisuje Leon Diakon, z 60 tysięcy wojska zostało mu już tylko 22 tysiące głodnych i rannych wojów. 
Po długich pertraktacjach między cesarzem a księciem, w których Jan Tzimiskes starał się odwieść Światosława od walki, powołując się na dawne traktaty z Igorem i na przewagę liczebną wojsk bizantyjskich, Rurykowicz odmówił wycofania wojsk i rozpoczęła się bitwa. 
Książę kijowski miał powiedzieć przed bitwą do swych wojów dla pokrzepienia ich serc i dusz: 

„Zginie SŁAWA, towarzyszka oręża Rusów, którzy bez trudu zwyciężali ludy sąsiednie i bez krwi przelewu podbijali całe kraje, jeśli teraz haniebnie ustąpimy przed Rzymianami. A więc z męstwem przodków naszych i z tą myślą, że ruska siła była do tego czasu niezwyciężona, będziemy się bić dzielnie o życie nasze. Nie mamy zwyczaju ratować się ucieczką do ojczyzny, lecz albo żyć jako zwycięzcy, albo dokonawszy znakomitych czynów, umrzeć ze SŁAWĄ…”

No tak, nic dziwnego że Światosław tak powiedział bo przecież kiedyś SŁAWA była najważniejsza dla SŁAWIAN a nie bełkotanie bez sensu SŁOWEM, jednak wyczerpane długą kampanią i wieloma ranami wojska ruskie nie były w stanie, pomimo męstwa i odwagi, stawić czoła Bizancjum i wielu Rusów poległo, a bitwa była długa i ciężka. 

„…Jan udał się z wojskiem wspieranym przez posiłki bułgarskie do twierdzy Silistria (Drystra, Dorystolon), gdzie schronił się książę ruski. Podczas trwającego trzy miesiące oblężenia armia bizantyjska użyła niemalże wszystkich dostępnych środków, mających na celu wzięcie miasta. Flota dromonów, zaopatrzona w ogień grecki, wpłynąwszy na Dunaj, odcięła odwrót siłom ruskim. Machiny oblężnicze dzień i noc ostrzeliwały mury twierdzy, a piechota niejednokrotnie powstrzymywała próby przebicia pierścienia oblężenia podejmowane przez Rusów. W końcu zmożony głodem Światosław poprosił o rozejm. Cesarz Jan Tzimiskes przystał wspaniałomyślnie na tę propozycję. Zawarto układ, którego postanowienia tak przedstawił kronikarz w cytowanej już Powieści minionych lat: 

„Ja, Światosław, kniaź ruski, jak przysięgałem, tak i utwierdzam w umowie tej przysięgę swoją: chcę mieć pokój i trwałą przyjaźń z każdym wielkim cesarzem greckim, z Bazylim i Konstantynem, natchnionymi od Boga cesarzami, i ze wszystkimi ludźmi waszymi a tymi, którzy są pode mną Rusią, bojarami i innymi – do końca świata. Nigdy nie będę zamyślał na kraj wasz ani zbierać wojska, ani narodu innego nie przywiodę na kraj wasz i na tych, którzy są pod władzą grecką, ani na kraj korsuński i ile grodów tam, ani na kraj bułgarski. I jeżeli inny ktoś zamyśli na kraj wasz, to ja i będę jego przeciwnikiem i będę walczył z nim. lako więc przysięgam cesarzom greckim, a ze mną bojarzy i Ruś wszystka, zachowamy tę sprawiedliwą umowę”. 

Postanowienia traktatu świadczą o tym, w jak trudnej sytuacji był Światosław, gdy go podpisywał…Fragment książki: Ł. Migniewicz „KLEIDION 1014” s. 53-54

Pomimo przegranej Światosław był w stanie narzucić Grekom jeszcze swoje warunki, zastrzegł sobie prawo odprowadzenia całego wojska wraz z uzbrojeniem do domu i otrzymanie prowiantu na cała tę drogę. 
Rota pogańskiej przysięgi zapisana w traktacie rusko-bizantyńskim z 971 r. brzmi :

„A jeżeli czegoś z powyższych postanowień nie dotrzymamy, ja i ci, którzy są ze mną i pode mną, niech będziemy przeklęci przez boga, w którego wierzymy, w Peruna i w Welesa, i niech będziemy złoci jak złoto (dotknięci śmiertelną żółtaczką) i własnym orężem niech zostaniemy rozsieczeni.”

Niewiarygodne musiało być męstwo oddziałów ruskich w tej bitwie skoro Leon Diakon stwierdził :

”…zwyciężeni Tauroscytowie (tak nazywa Rusów) nigdy żywi się nie poddają…naród ten odważny jest do szaleństwa, dzielny i potężny…” 

Nie tam jednak poległ Światosław książę kijowski, ale powalili go Pieczyngowie. 
Został na zimę w Białobrzeżu nad Dunajem. 
Świadczyć to mogło o jego dalszych planach politycznych związanych z Bułgarią. 
Tam właśnie zastali ich Pieczyngowie powiadomieni przez Greków i tam w 972 roku poległ Światosław syn Igora Rurykowicza. 
1836. Chorikov, Boris Artemyevich – Śmierć Światosława 

Wg legendy władca Pieczyngów kazał zrobić z czaszki Światosława puchar oprawiony w złoto.
Po śmierci Światosława doszło do walk o władzę między jego synami, z których jako jedyny cało wyszedł Włodzimierz I Wielki, póżniejszy „święty” zarówno kościoła katolickiego jak i prawosławnego, który rządził od 978 do 1015, a za czasów którego nastało wiele zmian w państwie ruskim…najważniejszą z nich było to że Włodzimierz upadł na głowę i rozpędził 800 (!) najpiękniejszych na Rusi Nałożnic i zlikwidował swój najsławniejszy charem w tej części świata na rzecz krzyża i jednej Bizantyjki, biedne kobiety….wypędzić 800 pięknych Sławianek to trzeba nie mieć serca… a Peruna kazał pociąć i utopić w Dnieprze – to już świadczy o tym że nie był zdrowy na umyśle!
Światosław I syn Igora, książę kijowski pozostawił po sobie państwo parokrotnie większe niż otrzymał w spadku po ojcu, a jego działania zarówno na polu bitwy, jak i w polityce świadczą o wybitnym talencie tego władcy, o jego inteligencji i odwadze. 
Lata jego panowania to nie tylko nieustanne wojowanie, to także poważne zabiegi dyplomatyczne, kontrakty i ugody handlowe, jak i przede wszystkim pojawienie się spójnej państwowości ruskiej. 
Za czasów tego księcia, młode państwo Kijowskie zaistniało na arenie międzynarodowej jako partner, z którym trzeba się liczyć i od którego wiele zależy.

Laila, Lajla, Leila, Lejla, Dzidzilejla także Łada, Łado, Lada, Lela, Lila – indoeuropejska bogini Sławian, Macierz Bogów. 
Matka bliźniaczych bóstw męskich Lela i Polela oraz córki Bode (Bodai). 
Jan Długosz w swoich Kronikach wspomina Lailę jako boginię Mazowsza. 
Jednym z miejsc kultu Łady była Łysa Góra, innym Jasna Góra w Częstochowie. 
Swoje święto Bogini Laila miała w okresie zaanektowanych przez katolicyzm zielonych świąt. 
Była częścią kultu macierzyństwa – patronka porodów, urody, urodzaju. 
Ceremonie Lajkonika są pozostałością kultu bogini Laili, Lajli w okolicach Krakowa. 
Laila jest matką dwóch synów o duchowych cechach, będących parą bliźniąt kapłanów. 
Imię i cechy są podobne do rosyjskiej i litewskiej wersji Bogini Lada, Łada czy libijskiej Leto. 
Oznacza kobietę, matkę, a po polsku bardziej zdrobniale, dzieweczkę lub mateczkę, oczywiście taką BOSKĄ. 
Modlili się do niej Lachy o zwycięstwa nad wrogami oraz o odwagę dla siebie, cześć jej oddając bardzo dzikimi szamańskimi obrządkami – jak opisuje boginię Jan Długosz. 
Łada to bogini ładu i porządku we wszechświecie.

Wielka Bogini Łada, Macierz Lajla stanowi pewien constans starej religii. 
Ładziła opozycje, spina harmonijnie „wysokość” z „niskością”, rodzi bliźniaków i pochłania ich w swoich trzewiach, jawiąc się jako wszechwidzące, wszechmocne Bóstwo. 
Czczono ją pod postacią Białej Pani na Łyścu (czyli Łysej Górze; nazwy te do dziś funkcjonują obocznie), Świetlistej Bogini na Łysicy i najprawdopodobniej Sławetnej Bohaterki na Witosławskiej Górze (sławiańskie vit może oznaczać zarówno „mocarza”, jak i „heroinę” ). 
Te trzy, usytuowane w jednej linii (na osi wschód – zachód) góry, symbolizowały wiecznie obecną i panującą nad światem Matkę. 
Łysa Góra obecnie…

Na Łyścu – wedle katolickiej „Powieści rzeczy Istej…”

„był Kościół trzech bałwanów, które zwano Lada, Boda, Leli do których prości ludzie schadzali się pierwszego dnia Maia, modłę im czynić y ofiarować”. 
Godami zwano niegdyś ceremonię weselną polegającą na „godzeniu” młodych małżonków. 
Ten weselny akcent uwypukla imię drugiego z łysogórskiego bóstwa, Lady (Łady). 
Pochodzi ono od „ład”, „ładzić”, bądź łado, łada, którymi to terminami określano oblubieńca, pana młodego oraz oblubienicę, pannę młodą.

Obrzęd krakowskiego LAJKONIKA pochodzi z tradycyjnych świąt i ceremonii poświęconych BOGINI LAILI, podobnie i piękne śpiewania z LAJ, LAJ, LAJ! 
Oczywiście o elementach sztuk magicznych takich jak zielarstwo, liczbowanie czy wahadlarstwo także w kontekście kultu Lajli należy wspominać.
Lel, gwarowo Lelek oznacza tyle, co „zdrowy i silny młodzieniec”, Polel oznacza „narodzony po LELU”, bo to drugi brat bliźniak w kolejności urodzin. 
Kojarzeni jako dwie gwiazdy na niebie, w gwiazdozbiorze bliźniąt, z Kastorem i Polluksem. 
Synowie Lajli, Lel i Polel, to para nierozłącznych bliźniąt, którym Polacy jeszcze w XI wieku składali ofiary z miodu pitnego, piwa i łupanej pszenicy, jako gwarantom przyjaźni. 
Prawdopodobnie na ucztach, czy też w ogóle przy posiłkach zawsze wzywano Lela i Polela.
Kwiat Lilii jak najbardziej był i jest symbolem Bogini rodzimej Wiccani, obowiązkowa to cześć wystroju na majowe gody będące zaślubinami z Boginią Laila. 
Białe suknie zwyczajowo też używano na takie inicjacyjne okazje dla dziewcząt i świece woskowe, koniecznie własnoręcznie z węzy zawinięte. 
SOWA jako ptak mądrości i wróżby też towarzyszy świętej Bogini LAILI – Matce Bożej i Królowej Niebios.

Na Litwie i Łotwie Laila odpowiednio znana była jako LAIME oraz LAJMA czy LAJME, wieszcza BOGINI SZCZĘŚCIA (DOLI), patronka porodów, urody, urodzaju owsa i patronka krów. 
Owsianka rytualnym pokarmem ofiarowanym BOGINI LAIME była, i owszem, a całe, zdrowe pierwociny z ziaren owsa wrzucano do ognia ofiarnego w ramach święta plonów, czyli zaraz po żniwach. 
Łotewskie LAUMET znaczy czarować, to wiadomo, kogo tak zwani chrześcijanie uznawali za czarownice. 
W języku bałtów mówiono ŁAUMA – pierwotna BOGINI ziemi i narodzin, patronka wiedźm i czarownic – to już w czasach późniejszych odinkwizycyjnych. 
ŁAUMA czyli Laila była małżonką PERKUNASA, czyli PERUNA, władcy grzmotów, jest zatem innym imieniem kultowym małżonki Peruna.
Imię Laila, Leila podobnie w różnych regionach wymawiane było regularnie i potajemnie czczone jeszcze w XIX wieku przez Żyrców, Żerców – kapłanów ofiarniczych. 
Istnieją nawet tradycyjne rytuały zachowane wśród ponad 50 kapłańskich rodzin żyjących w Polsce, które kult Bogini Laili przechowały i prowadzą ciągle, acz trzeba mieć bardzo sporo szczęścia by trafić na tych, co kult przechowują włącznie z nieodłączną historią męczeństwa i prześladowań jego wyznawczyń i wyznawców.
Chrześcijaństwo próbowało skierować tradycyjny kult BOGINI na Żydóweczkę MARYJĘ, ale przez kilka stuleci się to niezbyt udawało i Świątynki Bogini żyły po kniejach własnym życiem, choć każdą złapaną przerabiano na kult Maryjki, przyczyniając się do wzrostu antyżydowskich fobii w religijnym narodzie polskim, od wieków i tysiącleci cześć BOGINI LEILI składającym. 
Przymioty Bogini przepisywano na siłę do Maryjki, takie jak Królowa Niebios, ale to imię LAILA, LEILA jest prawdziwym bóstwem ukrytym pod nazwami takimi jak Matka Boska, Królowa Polski, Królowa Nieba.

Dawne słowo dziewka miało znaczenie kobiety młodej poświęconej Bogini LEILI, stąd nadano mu później pejoratywne znaczenie, choć oznaczało pierwotnie raczej zakonne kapłaństwo w kulcie Bogini. 
Podobnie imię BOŻENA pochodzi od „BOGU ŻONA” – kobiety Bogu Ślubem czasowym lub wieczystym poświęconej.
Do ognia ofiarnego Bogini Laila wrzuca się surowe polana, ręcznie zebrane i łamane bez używania toporka czy piły. 
Ogień ofiarny dla Bogini LAILI zapala się w palenisku, które jest otoczone kamiennym kręgiem z nieociosanych polnych kamieni. 
Pięknie się śpiewa w kręgach duchowe, jednoczące pieśni i ładnie tańcuje, także z Lajkonikiem.
Laila inaczej Łada urodziła jako bliźnięta duchowe, parę Lela i Polela. 
Leila oznacza tu też matkę Lela. 
Długosz w swych kronikach wspomina Ładę (Lailę) jako BOGINIE MAZOWSZA to polecać można warszawiankom i okolicznym ludom z mazowieckiego. 
Rosyjska przyśpiewka nawiązująca do kultu BOGINI tak ładnie brzmi:

LELIJ, LELIJ, LELIJ ZIELENYJ I ŁADO MOJE! 

Przy okazji jeden z misteryjnych kolorów Leili, zielony wychodzi, kolor bogini natury.

„Lelu, Lelu, Łado moja, Lelu, Łado!” – Tak śpiewały, z kleskaniem ręku niewiast stado… – pisze Maciej Stryjkowski.

„O Lili Lado Lado Lili Lado; O Lili Lado Lado Lili” – tak śpiewali zakochani, aby przywołać do siebie miłość i bliźniaczy płomień duszy.

Świętym drzewem kobiet w kultach słowiańskich jest LIPA, w odróżnieniu od świętego drzewa mężczyzn, czyli DĘBU. 
Inicjacji dziewcząt dokonywano obrzędowo pod LIPAMI, a chłopców pasowano na wojowników czy kapłanów pod DĘBAMI. 
Obrzędy pod LIPAMI sprawowano około połowy marca i połowy września, w istocie w czasie równonocy wiosennej i jesiennej. 
Naukę stosowania ziół zaczynano od wyjaśnienia znaczenia kwiatu lipowego i miodu lipowego, używania naczyń z drewna lipowego i różnych tam magicznych pałeczek czy laseczek, też lipowych, a stare miejscowości od LIPA w nazwie to miejsca kultu lub dawnych świątyń słowiańskich, także miejsc uzdrawiania i sabatów. 
W kulturze SŁAWIAN jak i u Germanów LIPA jest kobiecym Drzewem Życia, drzewem o leczniczych, uzdrawiających właściwościach, drzewem, które z czcią nabożną całowano i składano przed nim ofiary. 

Przedmioty kultowe przechowywano w naczyniach glinianych, często zakopywano w ziemi, aby nie wpadły w niepowołane ręce.
Spotkania sabatowe wiedźmy staropolskie czyli kapłanki Bogini robiły akurat w sobotnie popołudnia, to warto wznowić tradycję, bardzo artystyczną, bo i taneczną przy ogniowych kręgach i w pobliżu LIPY, najlepiej jeszcze na wzgórzu pod starą lipą. 
Świątyńkę LAILI budujemy obowiązkowo z drewna lipowego, oczywiście na wzgórzu w otoczeniu lip. 
Kapłanki oraz dziewczęta bogini poświęcone na łożu lipowym sypiać powinny!
Lada (Layla, Lado) to wedle Słowian bułgarskich i rosyjskich Matka Bogów, bogini miłości i piękna, patronka szczęśliwego małżeństwa. 
Nowożeńcom w Rosji życzy się aby żyli w Lada („żyjcie w Lada”), czyli w miłości. 
Rdzeń „Lad” oznacza pokój, jedność, ład, harmonię, stąd bogini jest matką Ładu i Porządku Natury. 
Łada często jest obrazowana jako bogini, która co roku umiera i odradza się symbolizując naturalny cykl życia w przyrodzie. 
Drzewa lipowe czczone były jako drzewa bogini Łady w całej Bułgarii jak i we wszystkich pozostałych krajach sławiańskich.

MIEJSCA KULTU BOGINI LAJLI / ŁADY

W Częstochowie, na Jasnej Górze był piękny słowiański klasztorek dla dziewic poświęconych Bogini i wielka szkoła duchowa, kapłańska dla Ofiarnic Bogini Lajli. 
Został spalony razem z załogą przez przybyłą z Węgier do Polski militarną sektę Paulinów. 
Zamordowano około 80-100 kapłanów i kapłanek, paląc ich żywcem. 
Łącznie w pogromie najazdu paulińskiego zginęło ponad 3,000 wyznawców kultu bogini Lajli. 
Obecnie to miejsce na zdjęciu…

Łysa Góra Świętokrzyska powinna być jak najbardziej odrestaurowana jako miejsce na kult BOGINI Lajli, który tam czasem jeszcze po cichu ktoś okazjonalnie sprawuje! 
Jan Długosz w swoich Kronikach wspomina Lailę jako boginię powszechnie czczoną na całym Mazowszu. 
Bogini jako Lada była czczona powszechnie w całym dorzeczu Warty. 
Słowo Ladacznica w swym pierwotnym znaczeniu wskazywało na dziewice poświęcające się świątynnej służbie Bogini Lada, nie miało żadnej konotacji seksualnej z wyjątkiem dziewictwa i świątynnej służby dla Bogini. 
Służebniczki bogini były brutalnie brane w niewolę i sprzedawane do ówczesnych burdeli chrześcijańskich, stąd późniejsze pejoratywne określenie ladacznica oznaczające kobiety zmuszane do niewolniczego seksu przez chrześcijańskich najeźdźców.
WSZYSTKIE starsze, budowane w Polsce kościoły katolickie i sanktuaria pod wezwaniem maryjnym były pierwotnie miejscami kultu sławiańskiej Bogini, a ich chrystianizacja polegała głównie na przypisaniu cech lokalnej Bogini do katolickiej Maryji, pozostawiając tytuły, jak Królowa Nieba czy Matka Boska. 
Każde znajdowane miejsce kultu słowiańskiej bogini zamieniano w kościół lub sanktuarium maryjne, a proceder ten był powszechny jeszcze w XVI-XVIII wieku, podczas gdy w XIX wieku mamy jedynie pojedyncze takie incydenty.

Lelów – wieś i gmina w woj, śląskim, w powiecie częstochowskim, nad rzeką Białką, w obszarze Progu Lelowskiego, mająca około 1200 mieszkańców. 
Do XII wieku tak zwany gród kasztelański leżący na obszarze dzisiejszej wsi Staromieście około 2 km na płn.-zach. od Lelowa stanowił centrum kultowe bogini Leili. 
Od XVIII wieku Lelów to znany ośrodek chasydów skupionych wokół cadyka Bidermana. 
Kościół parafialny św. Marcina zbudowany w XIV wieku stoi w miejscu dawnej świątyni bogini Lajla.
Sporo miejscowości nosi swoją nazwę od kultu bogini. 
Istnieje w spisie miejscowość – wieś Łada, leżąca dzisiaj w granicach Osiedla Raszyn, stołecznego miasta Warszawy. 
Miejscowość Łada położona jest także w widłach Wisły i Bzury, w ziemi ciechanowskiej. 
Znana jest wieś Lady gmina Czyże powiat hajnowski woj. podlaskim.

BOGINI LAILA jako LUNA, WENERA, ŁADA i DZIDZILEJLA

Łada (Lyada), pradawne bóstwo sławiańskie, pojawiające się w panteonie Długoszowym. 
Długosz w swoim wyliczeniu bóstw polskich umieścił Ładę na drugim miejscu, pisząc co następuje: 

„Marsa nazywali Ładą. Wyobraźnia poetów uczyniła go wodzem i bogiem wojny. Modlili się do niego o zwycięstwa nad wrogami oraz o odwagę dla siebie, cześć mu oddając bardzo dzikimi obrządkami.” – Jana Długosza Roczniki czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego, red.:J. Dąbrowski, Warszawa 1961. 

Lajla występuje także jako Dzidzileyla, Dzidzilejla, Dzidzilela – pradawna bogini sławiańska pojawiająca się w panteonie Jana Długosza jako odpowiednik Wenery. Słowianie 

„Wenerę nazywali Dzidzileylą i mieli ją za boginię małżeństwa, więc też upraszali ją o błogosławienie potomstwem i darowanie im obfitości synów i córek” – pisze Aleksander Brückner, Annales I.

Według Aleksandra Brucknera imię Dzidzileyla wywodzi się od prasławiańskiego deti-lela – „kołysząca, bawiąca dzieci” (od det’, deti – dziecko, dzieci, i lel, lelać, lulać – kołysać, usypiać)
Włodzimierz Szafrański przyjmuje z kolei, że była ona „opiekunką dziadów”, lub lepiej – „piastunką dziadów” ( ded-lela ), czyli zmarłych.
Jedno drugiego nie wyklucza, ponieważ długoszowa Dzidzileyla mogła zarówno „kołysać” dzieci, jak i tych, którzy umarli. 
Byłaby zatem boginią zaiste niezwykłą, towarzyszącą człowiekowi przy narodzinach, w dniu zaślubin i w chwili zgonu, tj. w trzech najważniejszych momentach jego egzystencji.

Bóstwo imieniem Łada wzmiankowane jest również przez Macieja Miechowitę, który w swojej Kronice Polskiej opisał kult bóstw greckich pośród Polaków, utrzymując że Łada jest w istocie Ledą, a nie Marsem, z uwagi na identyczność funkcji. 
Wśród polskich pseudobadaczy katolickich istnienie Łady jest czasem kwestionowane. 
Z kolei rzetelni rosyjscy badacze Sławiaństwa (m.in. Borys Rybakow) przyjmują autentyczność Łady jako bóstwa żeńskiego związanego z miłością i wegetacją, któremu w Polsce odpowiada imię Laila. 
Kult bogini Laila (Lajla) bywa kwestionowany jedynie przez tych pseudobadaczy, którzy służą tej samej watykańskiej firmie, która przez wieki dbała o totalne wyniszczenie starodawnych sławiańskich tradycji i kultów, a także przez pozostających na usługach tej firmy licznych w Polsce pseudowiccan i pseudoneopogan.
Łada jak i Lajla świętowana jest z Kupałą w letnim przesileniu (Sobótki). 
Podczas zimy Łada mieszka w Wyraju, razem z odlatującymi na zimę ptakami. 
Wraca w równonoc wiosenną razem ze skowronkiem i bocianami. 
Jej święte drzewo to lipa. 
Do dziś istnieją ludowe pieśni weselne i miłosne, gdzie jej imię występuje jako przyśpiewka (np. łado, łado).
Lajla to także łaciński, italijski kult LUNY – Bogini Księżyca, Światła Księżycowego oraz wszelkiej Magii, bo podobieństwo samo się nasuwa do LAILI, ŁADY.

Czerniec to katolicki ksiądz, bo Sławianie nazywali księży czerńcami, sługami Czarnego demona, sługami ciemności. 
Czerniec posługuje się w myśleniu „interpretatio-romana” polegającą na wierze w to, że każdy panteon bóstw sławiańskich opiera się na panteonie rzymskim lub odnosi do katolickich demonów. 
Czerńce nadawały i jeszcze nadają niewłaściwy kierunek interpretacyjny słowiańskiej kulturze i jej bóstwom. Czerńce i ich sługusi wszędzie gdzie mogą wypaczają kulturę sławiańską, a nawet kłamliwie twierdzą jakoby bogini Lajla, Łada nigdy nie istniała.

HERB BOGINI ŁADA 

Herb szlachecki Łada – (Ładzic, Mancz). 
Opis herbu: w polu czerwonym podkowa srebrna, barkiem do góry, na niej zaćwieczony złoty krzyż kawaleryjski. 
Po obu stronach podkowy srebrne strzały grotem na dół, gdzie strzała po lewej heraldycznie stronie, rosochato rozdarta w miejsce opierzenia. 
W klejnocie – pół lwa złotego, ukoronowanego, wspiętego sponad korony hełmowej, w prawą heraldycznie stronę, dzierżącego w prawej łapie, wzniesiony srebrny miecz.
Występują odmiany herbu, gdzie pole tarczy jest barwy niebieskiej, a strzały ustawione grotami ku górze. 
Najdawniejsze wzmianki odnoszące się do proklamy herbowej dotyczą roku 1401 – są to zapiski sądowe, natomiast herb z pieczęci znajdujemy przy dokumencie Pokoju toruńskiego z 1466.
Ładzic to herb starych sławiańskich rodów kapłańskich bogini Łada, Lajla, Dzidzileyla. 
Honorem rodu posiadającego taki herb jest od wieków sprawowanie kultu Bogini Łady, a także przechowywanie wiedzy ezoterycznej tyczącej Bogini Matki Narodu Polskiego. 
Ładzic to kapłan Lajli.

Łada jako wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Chrzanów. 
W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. 
W dawnych czasach miejsce kultu Bogini i siedziba kapłańskiego rodu herbowego.
Według legendy zawołanie herbu wywodzi się od imienia bogini, czczonej na terenie Mazowsza we wsi Łada. 
Opowieść mówi, że spadkobierca dóbr zwany Łada, napadnięty został w trakcie objazdu majątku swego, przez Jaćwingów i Litwinów. 
Bronił się dzielnie i wielu napastników trupem położył, a gdy strzał mu zabrakło, wyciągał je z zabitych. 
W końcu jednak wobec liczebnej przewagi uległ i musiał uciec do lasu, tam znalazł widły. 
W lesie spotkał księcia mazowieckiego i zawiadomił go o wrogu. 
Razem z władcą wrócili na pole bitwy i pokonał nieprzyjaciół. 
Za bohaterstwo w miejsce Jastrzębca otrzymał nowy herb zwany Łada.

RZEKI I JEZIORA BOGINI ŁADY

Łada (w górnym biegu Biała Łada) – kultowa rzeka Bogini, prawy dopływ Tanwi; płynie z Roztocza Zachodniego przez Równinę Biłgorajską w woj. lubelskim, w powiatach janowskim i biłgorajskim oraz na krótkim odcinku niżańskim (woj. podkarpackie). 
Źródła rzeki Łady to święte źródła Bogini.
Łada wypływa jako Biała Łada (dawniej Łada Polska) ze stawów Godziszewskiego i Księżego w okolicy wsi Chrzanów i Łada (powiat janowski) na wysokości 247 m n.p.m. 
W okolicy miejscowości Sól (powiat biłgorajski) rzeka przyjmuje swój największy (lewy) dopływ Czarną Ładę (dawniej Łada Ruska) i przybiera nazwę Łada. 
Długość Łady (od źródeł Białej Łady) wynosi 56,5 km. 
Płynie ona z północy na południe i przepływa m.in. przez Goraj, Wolę Radziecką i miasto Biłgoraj. 
Rzeka uchodzi do Tanwi we pobliżu wsi Łazory na wysokości 170 m n.p.m. (ładny wężyk na zdjęciu)

Czarna Łada jest rzeką krótszą; płynie ze wschodu na zachód, również przepływa przez Biłgoraj, jej źródła znajdują się w okolicy wsi Margole (powiat biłgorajski, gmina Aleksandrów).

ŁADOGA (ros. Ладожское озеро), dawniej Newo to największe jezioro Europy położone w Rosji na północny wschód od Petersburga. 
Jezioro to ma pochodzenie lodowcowo-tektoniczne, znajduje się na wysokości 5 m n.p.m. 
Na Ładodze jest około 660 wysp o łącznej powierzchni około 435 km²., spośród których największą jest Walaam w w części północnej na której w XIV wieku wybudowano klasztor w miejscu kultu bogini Łady. 
Powierzchnia jeziora to 18,4 tysiąca km2, długość 219 km, szerokość 20 km, maksymalna głębokość 225 m, średnia głębokość około 51m. 
Rzeki wpływające do Ładogi to: Swir (z jeziora Onega), Wołchow (z jeziora Ilmień), Vuoksi (z jeziora Saimaa). 
Z jeziora Ładoga wypływa rzeka Newa. 
Wzdłuż brzegów jeziora biegnie Kanał Nowoładoski. 
Jezioro Ładoga to pradawne siedliszcze kultowych świątynek Łady skrytych także na jego licznych wysepkach. 
Od XIII wieku stało się miejscem ukrywania kapłanów oraz wyznawców bogini Łady, stąd zaczęto używać nazwy Ładoga. (zdjęcie)

Leleskie jezioro morenowe na Pojezierzu Olsztyńskim w woj. warmińsko-mazurskim. 
Posiada 8 wysp o powierzchni 5,5 ha. 
Na prawym brzegu wieś Leleszki, dawne miejsce kultowe bogini Lejli.

KULTOWE NAZWISKA BOGINI

Istnieje sporo nazwisk i imion polskich związanych z boginią Ładą, Ladą, Lejlą.

Łada, Ładysz, Ładysław, Ładynin/a, Ładowski(a), Ładzic, Ładan, Ładanowski(a), Ładak; Wład;

Ladow; Ladecki(a), Lad, Lado, Leda; Leja, Lejda, Lejtes, Lejwik, Lelewel, Leliwa, Lelowski(a); Lajla, Lajlo, Leyko;

ŚWIĘTOWANIE NA ŁYSEJ GÓRZE – ŁYŚCCU

Największe rzesze ludzi przybywały na Łysiec, a potem na Górę Witosławską, by świętować „Stado” oraz uroczystość palenia Sobótek. 
W czasach chrystianizacji zbiegało się to ze znaczną intensyfikacją kultowych praktyk w łysogórskim sanktuarium zbudowanym w miejscu sanktuarium Łady. 
Fakt, że archeolodzy nie odnaleźli na Świętym Krzyżu śladów wielu ognisk, a tylko niezliczone złomki naczyń sugeruje, że zarówno w trakcie zielonoświątkowych „bachanaliów”, jak i podczas „sobótek” płonął tylko jeden ogień – na wierzchołku ziemnego ołtarza. 
sobótkowe które niektórzy badacze nazywają „kupałą” lub „kupalnocką” kończyły cykl, trwających od pierwszego maja zadusznych uczt. 
Trzeba wszelako wiedzieć w nich coś więcej niż kulminację „Stada”. 
Było to odrębne, znane wszystkim ludom Europy święto, związane – według etnografów – z wiarą, że skoro po dniu letniego przesilenia słońca „zaczyna ubywać”, palące się w najkrótszą noc roku ognie wspomagają światłość, pozwalają jej dłużej jaśnieć i zebrać siły do walki z odzyskującą moc ciemnością. 
Na Łyścu zaś obrządek ten zyskał wymiar szczególny.
Przed rozpaleniem wiejskiej sobótki dziewczęta zbierały zioła, z których najważniejszymi były ziele świętego Jana oraz bylica. 
W tej ostatniej widziano skuteczny środek magiczny broniący od złych mocy i oczyszczający z wszelkich czarów. 
Napomyka o tym legenda, wedle której dawniej ludzie w ogóle nie stawiali płotów przy obejściu, okalali je natomiast bylicą i to wystarczało dla ochrony przed demonicznymi siłami, ale i również złodziejami i rozbójnikami. 
Na sobótkę gromadzono się wieczorem, zwykle w centrum wsi, formowano pochód, na którego czele szły dziewczyny opasane wieńcami bylicy oraz chłopcy niosący naręcza chrustu. 
Wierzono, że do pochodu tego nigdy nie dołączy czarownica, gdyż boi się podejść do sobótkowego ognia. 
Ufano też, że zarówno zioła, jak i ogień oczyszczają dziewczęta ze wszelkich zmaz, a zwłaszcza ze skłonności do parania się magią.

Ognie palono na wzgórzach położonych ponad rzeką lub strumieniem, co symbolizowało unię dwóch żywiołów – wody, czyli żywiołu żeńskiego, i ognia – żywiołu męskiego, i obrazowało ich hierarchię (ogień wyżej, woda niżej). 
Ognisko rozpalały dziewczyny, czasami chłopak i dziewczyna, używając do tego krzesiwa lub ogniowego świdra. 
Drewniany trzpień tego narzędzia przystawiano do leżącej poziomo deski i, poprzez wprawienie go w obrotowy ruch sznurem opasującym nanizany nań gliniany lub kamienny krążek, niecono ogień. 
Użycie świdra świadczy o archaiczności obrzędu, był on, bowiem rekwizytem z zamierzchłej epoki i o bogatej symbolice magicznej. 
Drążek reprezentował oś kosmiczną łączącą „trzy światy” i stanowił falliczny atrybut męskiego bóstwa. 
Nasadzone nań kółko uosabiało boginię, waginę, a jednocześnie pośrednią sferę uniwersum (ziemię). 
Wspólnie trzpień i pierścień obrazowały mandalę, krąg świata w jego trzech płaszczyznach: niebiańską (górna część wrzeciona), ziemską (złączenie osi świdra z kółkiem) i chtoniczną (dolny fragment trzpienia włożony w drugi kawałek drewna). 
Rozpalanie rytualnego ognia przez dziewczynę i chłopaka dodatkowo wzmacniało treść symbolu, obrazowało akt płciowy bóstw owocujący narodzinami światła, żaru i kosmosu, i odnosiło się do ich „świętych zaślubin”. 
Do ognia dokładano tylko 3 razy. 
Intonowano wtedy różne słowiańskie pieśni duchowe.
Rozpalenie ognia poprzedzała zainscenizowana przez chłopców utarczka bądź bijatyka „wykazująca” ich jurność. 
Kończyła się ona w chwili, gdy spomiędzy chrustu zaczynały strzelać płomienie. 
Teraz następował czas wróżb, pląsów wokół ogniska, skakania przezeń (robili to chłopcy lub mające się „ku sobie” pary ), przerzucania nad ogniem wianków, itp. 
Śpiewano też pieśni o charakterze weselnym, z seksualnymi podtekstami (jak chociażby o oraniu pługiem ugoru dziewczyny ). 
Głównym tematem były zaloty, miłość, jurność, potomstwo, płodność. 
Na końcu – wspomina Henryk Bajak, mieszkaniec położonej nieopodal Góry Witosławskiej wsi Czerwona Góra :

„Kiedy już gasło ognisko kończyła się ceremonia, dziewczęta zbierały swoje wianki, a młodzieńcy kawałki dopalających się grubszych drewien i wszyscy całą grupą schodzili do rzeki (…) i tu dziewczęta przy palących się szczapach sosnowych (…), puszczały na wodę swoje wianki znów snując różne wróżby (…), a chłopcy wrzucali do wody swoje niedopalone ale z żarem kawałki drewna, wróżąc sobie najróżniejsze wróżby”.

 

03.03.2019

Około 4 miliony Polaków pochodzi od pogańskich Prusów, korzenie litewskie ma tez pewnie trochę Polaków jako że byliśmy długo złączeni Unią polityczną, tak więc idąc za chrześcijańską narracją przytarganą tutaj ze Wzgórz Golan via Roma o „Żmijowym plemieniu” to nie Żydzi są tym ludem tylko są nimi przede wszystkim Bałtowie, a z 5-6 milionów Polaków to potomkowie tego plemienia które czciło Węża czyli co czcili? Szatana zapewne? 

Radzę to przemyśleć sobie 😉

Niżej taki krótki post, był ten temat już u mnie ale dawno, 10 minut czytania, a tematyka prusko-bałtycka to ulubiony temat oprócz vandalskiego, będą posty w najbliższej przyszłości z tego tematu.

Kroniki, dzienniki podróży, korespondencja kościelna i inne historyczne zapisy wymieniały czczenie Węży wśród Starych Prusów, Żmudzinów, Litwinów i Łotyszy.
Węże były często nazywane žalčiai (od zalias-zielony) = niejadowity.
Czasami kroniki nazywały je ,,gyvatės, słowem wyraźnie powiązanym z litewskim gyvata „żywotność” i gyvas „żywy”.
Poniższe historyczne wzmianki pokazują, że Węże były powszechnie czczone.

* W XI wieku Adam z Bremy napisał, że :

„Litwini czcili smoki i latające Węże, którym ofiarowali nawet ludzi”

* Aeneas Silvius zapisał w 1390 roku co przekazał mu misjonarz Hieronim z Pragi, który powiedział :

„Pierwsi Litwini, których odwiedziłem, byli czcicielami Węży. Każdy mężczyzna i głowa Rodu trzyma Węża w domu, którego karmią, a kiedy leży na sianie, modlą się przy nim”

Nawiasem mówiąc kundel Hieronim wydał dekret, że wszystkie Węże na Litwie powinny zostać zlapane i spalone publicznie.

* Długosz pod koniec XV wieku pisał, że wśród wschodnich Litwinów istniały specjalne bóstwa – Węże i ​​wierzono, że te Węże to były Dii (posłańcy Boga). Zachodni Litwini czcili zarówno gyvas jak i žalčiai

* Simon Grunau w 1521 r. napisał, że na cześć boga Patrimpasa litewskie dziewczęta karmiły Węża mlekiem.

* Maletius zaobserwował około 1550 że …

„Litwini i Żmudzini trzymali Węże pod łóżkiem lub stołem. Czczą Węże, jakby były boskimi istotami. Zapraszają Węże do stolika, aby skosztowały trochę jedzenia, a potem one czołgają się z powrotem do swoich legowisk. Ludzie z wielką radością zjedli danie, którego pierwszego spróbowały Węże, wierząc, że następny rok będzie szczęśliwy. Jeśli Węże nie wejdą na stół, gdy zostaną zaproszone lub nie posmakują jedzenia, oznacza to, że w nadchodzącym roku spotka ich wielkie nieszczęście”

W 1557 r. Siegmund von Herberstein pisał o podróży przez Litwę :

„Prawie wszyscy czczą ogień, drzewa, słońce i księżyc. Bogami są też Węże o długości 3 stóp trzymane w domu … Mają specjalny czas, kiedy karmią swoich Bogów, dają im mleko, a potem klęczą na ławkach i modlą się do nich z wielkim szacunkiem.”

Raport misjonarza jezuitów z 1583 r donosił:

„Kiedy obaliliśmy ich święte dęby i zabiliśmy ich święte Węże, z którymi rodzice i dzieci żyli razem od kołyski, wtedy Poganie płakali, że zabiliśmy i zniszczyliśmy ich Bogów”

W 1604 r. Inny jezuicki misjonarz pisał :

„Ludzie osiągnęli taki etap szaleństwa, że ​​wierzą, że Bóg jest w Wężu, Dlatego starannie je chronią , aby nikt nie skrzywdził tych Węży. Zabobonnie wierzą, że spotka ich krzywda, jeśli ktoś skrzywdzi Węża. Zdarza się, że Węże napotykają na ssaniu mleka od krów. Niektórzy z nas czasami próbowali je odciągnąć, ale Litwin bezskutecznie błagał nas, aby dać im spokój … Gdy błaganie nie powiodło się, mężczyzna chwycił gady dłońmi i uciekł, aby je ukryć”

Andrius Cellarius w Descripto Regni Polonicae (1659) odnotował :

„Chociaż Żmudzini byli schrystianizowani w 1386 roku, do dziś są Poganami, oswajająWęże w swoich domach i okazują im wielki szacunek, nazywając ich Givoites”

Pod 1871 w „Prowansji z Delicji” Matthausa Pratorius napisał:

„Spotkanie węża jest nadal dobrą wróżbą na Litwie i Żmudzi”

Powszechnie uważano, że spotkanie Węża to szczęście, dobrobyt, małżeństwo, narodziny dziecka, czy udane plony.
Aż do XX wieku, w wielu częściach Litwy, kobiety hodowały i poiły swoje Węże mlekiem, tłumaczyły, że to zapewni dobrobyt rodzinie.

W 1924 r. H. Bertuleit napisał że :

„chłopi nawet w obecnym czasie, stanowczo utrzymują, że žaltys/gyvatė jest istotą dającą zdrowie i siłę”

Do dziś na Litwie dwuspadowe dachy są czasami zwieńczone rzeźbami w kształcie węża, aby chronić dom przed złymi mocami.

Zarówno Simon Grunau (1521), jak i Stryjkowski (1582) wspominają o czczeniu Węża w nawiązaniu do boga Patrimpasa.
To bóstwo jest powszechnie określane jako „Bóg Wody” a bliski związek między Wężem a „Bogiem Wód” skłonił E. Welsforda do sugestii że bóstwo wody Patrimpas był kiedyś czczony jako Wąż.
Wężowa boskość związana z wodą znajduje liczne podobieństwa między ludami IE – Węże Naga, Wąż Midgardu, Węże Posejdona etc.

Z historycznych zapisów trudno jest ustalić, w jakim stopniu starożytni mogli rzeczywiście posiadać zorganizowany kult Węża.

Ostały się do dziś niektóre przesądy i porzekadła związane z kultem Węży, poniżej 40 przykładów :

1. Jeśli Wąż przetnie drogę po której idziesz to będziesz miał szczęście.

2. Žaltys jest dobrym opiekunem domu, chroni go przed gromem i złością samego Gromowładnego, chorobą i morderstwem.

3. Jeśli w salonie pojawi się Žaltys, ktoś w tym domu wkrótce się ożeni.

4. W niektórych domach żyją Węże domowe; nigdy nie wolno ich zabijać bo jeśli to zrobisz, nieszczęście spadną na ciebie i potrwają przez 7 lat.

5. Jeśli spalisz Węża w ogniu i popatrzysz na niego gdy płonie, oślepniesz.

6. Jeśli znajdziesz Węża i rzucisz go na mrowisko to oślepniesz.

7. Jeśli Wąż ugryzie człowieka, a inna osoba go zabije, morderca Węża nie wyzdrowieje.

8. Jeśli zabijesz Węża, który cię ugryzł, to ty też nigdy nie wyzdrowiejesz.

9. Jeśli przychodzi do domu Wąż, a ktoś wtedy je, trzeba Wężowi też dać jedzenie, inaczej Wąż dusi się.

10. Kiedy dzieci jedzą, a Wąż pełza w ich kierunku, musi być nakarmiony; w przeciwnym razie dzieci się zadławią.

11. Jeśli zabijesz Žaltysa, twoje własne zwierzęta nigdy nie będą ci posłuszne.

12. Jeśli zabijesz Węża, Saule ❤ płacze – nigdy tego nie rób!

13. Jeśli zabijesz Węża i pozostawisz go niepogrzebanego, Saule ❤ zachoruje.

14. Kiedy jakiś Žaltys zostaje zabity, Saule ❤ płacze, a Diabeł się śmieje.

15. Jeśli zabijesz Węża i zostawisz go w lesie, słońce będzie ciemnieć przez dwa lub trzy dni.

16. Nie wolno nigdy mówić że „Wąż zdechł” wtedy Saule ❤ płacze, nigdy tak nie mów, tylko powiedz że „Wąż odszedł albo umarł”

17. Jeśli ktoś znajdzie Węża w lesie i chce pokazać go innym, musi powiedzieć: „Chodź, tutaj znalazłem paukštyte (małego ptaszka)!”, nazwij go małym ptaszkiem; to nie zaatakuje on ludzi.W przeciwnym razie, jeśli nazwiesz go gyvate, Wąż zrozumie to imię i wtedy lepiej uciekaj.

18. Jedząc, nigdy nie rozmawiaj o Wężu bo spotkasz go niezadowolonego podczas wędrówki po lesie.

19. Węże nigdy nie gryzą tych, którzy nie wymieniają ich imienia na próżno, szczególnie podczas jedzenia i w środy i niedziele.

20. Widząc Węża, powinieneś powiedzieć: „Całkiem mała jaskółka”. Lubi to imię i nie denerwuje się ani nie gryzie.

(Na zdjęciu Krivė Litwy Inija Trinkūnienė odprawia pogańskie rytuały,  Inija Trinkūnienė jest często zapraszana przez Panią Prezydent Litwy na różne uroczystości na Litwie, tak wygląda Pogaństwo litewskie czyli szacunek dla wierzeń Przodków, i ich dalsza kontynuacja, u nas tego nie ma ale każdy kolejny prezydent RP lubi raz w roku zapalać publicznie Chanuke.)
Litewski link o ROMUVA ❤
http://romuva.lt/

21. Jeśli ktoś odgadnie nazwiska dzieci Węża, Wąż i jego dzieci umrą.

22. Jeśli nie chcesz, aby Wąż gryzł cię podczas spaceru przez las, nie wymieniaj jego imienia.

23. Nigdy nie wolno bezpośrednio zwracać się do Węża jako gyvatė (wąż); zamiast tego należy użyć ilgoji (długiego) lub margoji (nakrapiany).

24. Każda krowa ma własnego Žaltysa, a gdy Wąż ginie, krowa daje mniej mleka. Kupując krowę, należy również zakupić Węża .

25. Jeśli zabijesz Węża, sprawy z mlekiem pójdą źle, bo inne Žalčiai (Węże) będą ssać całe mleko od krów.

26. Niektórzy ludzie trzymają Węża w kącie ich domu i mówią: gdybym nie miał takiego kochanego Węża, umarłbym.

27. Jeśli Wąż opuszcza dom, ktoś w tym domu umrze.

28. Kiedy widzisz Węża wpełzającego do pnia drzewa, skrzyżuj dwie gałęzie i noś je wokół pnia drzewa. Następnie umieść skrzyżowane gałęzie w otworze, przez które wleciał Wąż. Gdy słońce wstanie, znajdziesz Węża leżącego na gałęziach.

29. Kiedy zobaczysz Węża i wpełznie do pnia drzewa, weź patyk i narysuj koło wokół pnia. Następnie przełam kij i umieść go w kształcie krzyża, a Wąż będzie się czołgał i kładł na krzyżu.

30. Jeśli Wąż cię gryzie, podnieś go w ręce i pocieraj jego głowę o ranę. Wtedy poczujesz się dobrze.

31. Kiedy ktoś zostaje ugryziony przez Węża, powiedz: „Żelazny, zimny ogonek! Przebaczam (i imię osoby ugryzionej)

32. Jeśli wrzucisz martwego Węża do wody, powróci on do życia.

33. Wąż atakuje człowieka tylko wtedy, gdy widzi swój cień.

34. Gdy Wąż zostaje zabity, wraca 9-tego dnia.

35. Jeśli Wąż gryzie jesion, drzewo opadnie z liści

36. Jeśli ktoś rozumie język Węży, one będą mu posłuszne, a on może nakazać im przejście z miejsca na miejsce.

37. Jeśli jest zbyt wiele Węży i ​​chcesz, aby odeszły, zapal święty ogień na skraju pola i na jego środku; wszystkie Węże będą wtedy czołgać się w grupach przez ogień i odejdą, ale nie wolno ich dotykać.

Ostatnie 3 przykłady to już wpływ głupiego katolicyzmu i są wytworem sfrustrowanych jezuickich psychopatów którzy zabijali czczonego powszechnie Węża od XVI wieku w całej dawnej Litwie i Prusach

38. Gdy spotkasz Węża, musisz koniecznie go zabić, bo jeśli tego nie zrobisz to popełnisz wielki grzech.

39. Jeśli zabijesz Węża, wygrasz wiele odpustów.

40. Jeśli zabijesz 7 Węży, wszystkie twoje grzechy zostaną odpuszczone i zdobędziesz Królestwo Niebieskie.

Biorąc pod uwagę dowody zgromadzone zarówno z zapisów historycznych, jak i wierzeń ludowych, że Bałtowie cechują się pozytywnym i pełnym szacunku podejściem do Węża, a śmierć Węża jest postrzegana jako tragedia, bo śmierć Węża może wpłynąć na Słońce, jakie konsekwencje może mieć śmierć samego Króla Węży wśród śmiertelników?

Welsford, w pismach o kulcie Węża pośród starożytnych Sławian, stwierdza, że ​​był on prawdopodobnie podobny do tego, który przetrwał wśród Bałtów, ale ten drugi lud zachował go znacznie dłużej.
W krajach sławiańskich Wąż był zwykle postrzegany jako istota, w której martwe dusze były ucieleśnione i postrzegany był jako niebezpieczne zwierzę.
To właśnie ten aspekt Węża pojawia się najczęściej w sławiańskich opowieściach.
Wąż wydaje się być podobny lub nawet identyczny z innymi antagonistami zła.
Istnieje również wiele historii z udziałem bohatera lub bohaterki, która została przemieniona w Węża przez złe zaklęcie.
Te historie odnoszą się głównie do tego, w jaki sposób ostatecznie „przekleństwo” zostaje przezwyciężone.
Uwagi te wskazują, że szacunek dla Węża i jego związek z szczęściem były znane zarówno Germanom, jak i Sławianom.
Jednakże pogańska przeszłość jest dalej odsunięta od tych ludów niż od Łotyszy i Litwinów.

Podobne kulty Wężów istniały u Germanów i na ziemiach sławiańskich, nie były jednak praktykowane w takiej skali jak w przypadku Węży na Litwie.
Cytowane relacje z XIV do XVIII wieku dotyczące Bałtów zostały napisane przez Sławian i Germanów, a już wtedy zaskoczenie i niesmak, z jakim patrzyli na bałtycką cześć kultu Węża, dają nam dobry obraz miejsca Węża w ich własnych kulturach.
Przekonanie o współczesnych wierzeniach germańskich i słowiańskich na temat Węża wydaje się potwierdzać fakt, że w rzeczywistości Wąż jest zwykle uważany za kłamliwego i złego. Większość przekonań ludowych, wyrażeń i przysłów odzwierciedla tę ogólną negatywną postawę.
Jest tylko kilka przykładów pozytywnego szacunku dla Węża, zwykle kojarząc go z mocami uzdrawiania.
Można spekulować, że przekonania medycyny ludowej, które zalecają stosowanie węża jako skutecznego leku, można częściowo wytłumaczyć poglądem, że zło odbija zło.
Jest to jednak zwykła spekulacja, ponieważ prawdopodobne jest, że witalność Węża może być odpowiedzialna za jej specyfikację w różnych kuracjach ludowych.
Ta witalność Węża jest dobrze wspierana w wierzeniach bałtyckich ponieważ nazwa Węża czyli „gyvatė” i jego powiązanie z życiem czyli „gyvata” daje logiczną korelację.

Na koniec prezent dla wszystkich którzy mnie czytają, czyli książka którą dostałem od dwóch młodych Pań z Suwałk z korzeniami prusko – jaćwieskimi bo mój post o Jaćwingach dotarł aż tam, pozdrawiam Martę i blondynkę Anetkę i widzimy się w lipcu w Szurpiłach na Górze Zamkowej ❤

Lech Z. Niekrasz „Gdzie jesteście, Prūsai?”

http://prusowie.pl/dane/Gdzie_jestes_Prusai.pdf

 

CHWAŁA POGANOM, PRUSOM, LITWINOM, BĘDZIE NIMI NIEKOŃCZĄCY SIĘ „SPAM” 😉 

 

Kamil Vandal 

20.02.2019

Źródło jedno – litewskie, bo na „facebookowe źródla” jestem uczulony

http://www.lituanus.org/1975/75_1_01.htm

Faktem jest, że w przeszłości zarówno Hunowie, jak i Anty ze Sławianami, przekraczając Dunaj spowodowali nieodwracalne szkody dla Romów. Jakiś czas później (w VI wieku – KVB) rozpoczęła się sprzeczka między Antami i Sławianami, zakończona wojną, w której Sławianie pokonali Antów. 

Prokopiusz pisał że „plemię Antów i Sławian nie jest kontrolowane przez jedną osobę” i od czasów starożytnych żyło w wolności ludzi, dlatego wszystkie dobre i złe rzeczy które są im narzucane rozpatruje się za pomocą ogółu mężów (czyli wiecu – KVB) Pod każdym innym względem oba plemiona są równe i podobne.

Ponadto, zgodnie z nakazami prawa i przykazaniami przodków, ci Barbarzyńcy wierzą, że wśród wszystkich bogów ten, kto wytwarza błyskawicę (chwała Piorunowi – KVB) , jest jedynym panem wszystkiego i muszą poświęcać mu byki i inne zwierzęta. Nie powinni uznawać przeznaczenia w jakiejkolwiek formie, ponieważ w ich przekonaniu nie ma on władzy nad ludźmi. Dlatego grozi im śmierć w czasie choroby w domu lub w wojnie, są zobowiązani przez przykazanie, jeśli uda im się wyzdrowieć, ledwo zdali śmiertelne niebezpieczeństwo, do złożenia wotum ofiar przez wotum; i mocno wierzą, że dzięki tej ofierze zostali uzdrowieni.

Ponadto oddają cześć gajom i nimfom wraz z innymi demonami, którym składają ofiary, i często wróżą.  Podczas wojny większość z nich staje na piechotę, idąc do wroga z małą okrągłą tarczą i włócznią w ręku, ale nigdy nie wkłada pancerzy, podczas gdy niektórzy nie noszą ubrań, nowych ani starych, z wyjątkiem niektóre pokrowce schodzą na uda – więc idą do wroga.

Ich język jest barbarzyński, i nie różnią się od siebie, ponieważ wszystkie Anty i Sclavy są bardzo wysokie i silne w ciele. Jeśli chodzi o kolor skóry i włosów, nie można powiedzieć, że są one nadmiernie lub całkowicie lekkie, ale nie można ich nazwać ciemnymi – powiedzmy, bliżej światła. Ich życie jest trudne i pozbawione łaski, ale nie doceniają tego w taki sam sposób jak u dawnych Massagetów. 

Dewastacja i rabunek, które produkują na sposób Hunów to ich główne zajęcie.

W rzeczywistości, kiedyś Sclavy i Anty miały wspólny przydomek, starożytni nazywają je Sporami, co oznacza „rozproszeni”, jak sądzę, ponieważ żyli osobno i mieli dużo ziemi, jak ci, którzy żyli poza Dunajem.

Pomimo ich dzikości i okrucieństwa, mimo to otoczyli swoich kapłanów wielkim zaszczytem. Yeremey Russkii pisze o religii Antów w „rosyjskich kronikach”, że wśród innych bogów czcili bożka, pod którego stopami była ludzka głowa i inna głowa lwa; w prawej ręce trzymał strzałę, a w lewej – srebrną kulkę, a nazywał się Jakubobog, czyli „silny Bóg”.

Został odseparowany od bożków Sławian, o których Prokopiusz w książce III pisze :

„W tym czasie armia sławiańska, przekraczając Dunaj, dokonała przerażającego spustoszenia i wyrządziła wielkie szkody wszystkim Ilirom aż do Drach: niektórzy zostali rozszarpani, niektórzy bez kończyn, i wszędzie Sławianie okazali wielką dzikość. Zdobywali też wiele dobrze ufortyfikowanych fortec, które znajdowały się w tych miejscach, i dokonując najazdów, gdzie tylko chcieli, zdradzili wszystkie grabieże. Iliryjscy władcy zgromadzili 15 – tysięczną armię, i chociaż natychmiast zaczęli ścigać wroga, ale nie odważyli się do niego zbliżyć.

I dalej:

„W tym czasie armia sławiańska, licząca nie więcej niż 3000 ludzi, i z łatwością przekraczała Dunaj, ponieważ nie było nikogo, kto mógłby temu zapobiec, i została podzielona na 2 części, z których każda liczyła 1500 osób. Dowódcy rumuńskich żołnierzy, którzy weszli do bitwy, niektórzy w Ilirii, inni w Tracji, zostali pokonani i polegli w bitwie wraz ze znaczną częścią ich wojowników. Ocaleli uciekli. Kiedy więc dowódcy zostali zabici przez Barbarzyńców, znacznie mniej licznych od nich, Asbad, były giermek cesarza, ówczesny dowódca oddziałów jeździeckich, zderzył się z inną armią Barbarzyńców. Gdy jego wojownicy uciekli lub zostali zabici, został schwytany przez wroga. Sclaviny wycięli mu skórę na plecach i spalili go żywcem. Potem splądrowali wszystko na wybrzeżu, zabierając także miasto nadbrzeżne, chociaż był tam bardzo potężny garnizon i była to metropolia wszystkich miast na wybrzeżu. To było z Konstantynopola 12 dni podróży.

Został zabrany za pomocą wojskowych sztuczek. Większość Barbarzyńców ukrywała się pod murami i w odosobnionych miejscach, a tylko nieliczni, zbliżając się do Wschodniej Bramy, mocno zirytowali Romów strzegących murów. Wojownicy, którzy byli w garnizonie, nie podejrzewając, że jest więcej Barbarzyńców niż tych, których widzieli, natychmiast uzbroili się i wykonując szybki atak z miasta, zaatakowali ich.

Rzymianie, coraz bardziej zaangażowani w pościg, nie zauważyli tych którzy się ukrywali, jak opuścili miasto. Zostali otoczeni i zmasakrowani, Slavy zhackowały wszystkich mieczami. Następnie, zwracając się do miasta, poszli zaatakować mieszkańców a ci widząc, te rzeź i nie wiedząc co dalej robić, wzięli dużą ilość smoły, a mieszając ją z olejem i doprowadzając do wrzenia nad ogniem, zaczęli wylewać ją na wrogów, którzy próbowali wspiąć się po ścianach oraz obrzucili ich gradem kamieni.

Jednak Slavy ciągle strzelając strzałami, zmusili ich do wycofania się z ich bastionów i  wchodząc po ścianach zajęli miasto. Po zabiciu 15 tysięcy mężczyzn i ograbieniu miasta ze wszystkiego, zabrali całe i żywe kobiety i dzieci. Od samego początku, gdy tylko zaczęli atakować ziemie rumuńskie, bez decydowania o wieku, zabijali każdego mężczyznę, kto wszedł im w drogę, i w takiej ilości, że cała ziemia iliryjska i tracka była pokryta nie pochowanymi ciałami.

Ci, którzy wpadli w ich ręce, nie zostali zabici przy pomocy miecza, włóczni czy innego zwykłego rodzaju broni, ale poprzez wbijanie cienkich pali w ziemię, rzucali na nich nieszczęsnych śmiertelników, wystawiając ich na straszliwą agonię, oprócz tego wymyślili też inny rodzaj egzekucji.

Po wbiciu 4 długich słupów w ziemię i przywiązaniu do nich więźnia za ramiona i nogi, zaczęli bić go w głowę kijem, jakby był głową psa lub węża, i tak umierał bolesną śmiercią. Reszta, która ze względu na starość lub z innego powodu nie mogła być zabrana ze sobą, została zamknięta w stodole z bykami i owcami i bezlitośnie spalona.

W ten sposób zadawali śmierć każdemu, kto wpadł w ich ręce. W końcu między Chwałami a Antami wybuchła niezgoda i pijani z nadmiernej ilości rozlanej krwi, wrócili do domu z bogatym łupem. 

Rzymianie, przechodząc przez Dunaj, nie mogli ani zasadzić na nich zasadzek, ani prowadzić otwartej walki z nimi, ponieważ byli wspierani i chronieni przez Gepidów, ich sojuszników. Cesarz był bardzo nieszczęśliwy i zrozpaczony, że nie mógł zabronić Sławianom przekroczenia Dunaju, bo nic innego nie robili poza plądrowaniem rzymskich posiadłości.  Do tej pory Prokopiusz mówił o inwazjach i atakach Sławian przeciwko Rzymianom. 

Jest to również wspominane przez Biondo, bardziej współczesnego autora, ale gorliwego badacza starożytności. 

Po pewnym uzasadnieniu pisze (8. księga pierwszej dekady):

„Chociaż Boski Grzegorz nie pisze już nic o inwazji i najazdach Sławian na Istrii, to jednak wiemy na pewno, że ten lud, jak pokazaliśmy, przekroczył Dunaj i właśnie wtedy po raz pierwszy zamieszkał na Adriatyku po prawej stronie i zaczął tam mieszkać na stałe, więc to, co poprzednio nazywano Istrią i Dalmacją, nazywa się teraz Slawonią”

I dalej Fiavio Biondo  pisze:

„W tym czasie, kiedy Imperium Rzymskie cierpiało z powodu zaburzeń wspomnianych w Azji i Afryce, Sławianie, którzy, jak omówiliśmy wcześniej, osiedlili się na Istrii i Dalmacji, dokonali inwazji i zajęli całą rumuńską własność w sąsiednich prowincjach. Po zabiciu wszystkich wojowników pozostawionych w fortecach podbili wszystkie prowincje Dalmacji i Illyrii, graniczące z Morzem Adriatyckim. „

Girolamo Bardi wskazał czas i rok, o którym wspomniani autorzy nie wspominali, z kampanii sławiańskich w Tracji i Ilirii. 

W drugiej części pisze, że Sławianie zaatakowali Dalmację w 548 r. i dotarli do Drach w 549 r. i zrabowali całą Trację. 

W 550. roku, po raz kolejny najeżdżając Grecję, pokonali armię cesarską. 

W roku 552, po ponownym wyjściu z własnego kraju, najechali Macedonię i zadali jej nieobliczalne szkody.

Pozostając tam, przemianowali te ziemie na Slavonię (kolor żołty na mapie -KVB) 

W 554 r. pokonali dowódców i resztki Gotów, splądrowali Sycylię, skąd zostali wydaleni przez Hermana, dowódcę cesarza Justyniana. 

W 585 r. napadli na Konstantynopol, grabiąc całe Trację. 

Św. Grzegorz w swym liście do Jovi, prefekta cesarza Mauritiusa w Ilirii, pisze, że w roku 591, który był 7 rokiem panowania cesarza Mauritiusa, był rokiem gdy Sławianie przekroczyli Dunaj i zdewastowali Ilirię.

Wtedy ludzie, uciekając przed ich zaciekłością, uciekli na adriatyckie wyspy, jak mówi papież. W tym samym roku 591 cesarz Mauritius wyruszył na wojnę z Hunami, którzy od czasu sławnego króla Attyli mieszkali w Pannoni za Dunajem i wysłał przeciwko nim armię wraz z synem i teściem. Spowodował u Hunów tak wielkie zniszczenia, że ​​ci ostatni już zamierzali powrócić do swojej pierwotnej ojczyzny. Ostatecznie zdecydowali się wezwać na pomoc sąsiednich Slawów i razem wyruszyli przeciwko Rzymianom i wyrządzili im takie obrażenia, że ​​od tej pory Rzymianie bali się dalej z nimi walczyć.

w 598 roku Słowianie, w sojuszu z Hunami i Awarami, zaatakowali ziemie imperium.

Przeciwko nim Mauritius wyposażył armię i powierzył ją Galinicowi, wysyłając go na miejsce osławionego Rzymianina, ale to mu nie pomogło: Sławianie, jeszcze bardziej źli, znów zaatakowali prowincje imperium. Priscus wysłany przeciwko nim powrócił ze zwycięstwem. Jednak Sławianie, po złożeniu armii, utrzymywali Mauritiusa w takim napięciu, że (jak mówią Deacon (XVIII), Zonara i Biondo (8. księga pierwszej dekady) był zmuszony cały czas do pełnej gotowości.

W 600 r. Slavy splądrowały ziemie imperium a cesarz został zmuszony (jak donoszą Deacon i Zonara we wskazanym miejscu), oddać im Ilirię, nazwaną później Slawonią.

Jedna grupa z nich zajmowała miasta nad brzegiem morza, druga – Górną Panonię, a reszta pod dowództwem Czechów i Lächów przenikała także na Morawy, do Czech i Polski.

Ci którzy okupowali wybrzeża Dalmacji, nie porzucili prób rozszerzenia swoich posiadłości, atakując nie tylko sąsiadów, ale także odległe od nich ludy. Dlatego pod królestwem Langobard Arioald (jak pisze Pavel Deacon w The History of the Lombards (III, 46)), Sławianie, wyposażeni w potężną flotę, udali się do Apulii i rozbili obóz w pobliżu miasta Manfredonia.

Książę Beneventa Rion, który ich zaatakował, został pokonany i padł na polu bitwy. Dowiedziawszy się o tym, jego brat Rudoald przybył na miejsce i prowadząc z nimi przyjacielską rozmowę w ojczystym języku sławiańskim, uspokoił ich nieco i nie walczyli też z nim,ale wkrótce ​​cała Dalmacja zjednoczyła się przeciwko Sławianom, i po zebraniu dużej floty zaczaiła się u ujścia Narenty, aby uniemożliwić im przejazd wzdłuż tej rzeki. Słowianie, widząc to, udawali, że chcą wrócić. Dalmatyńczycy rzucili się w pogoń, ale z nadejściem nocy stracili ich z oczu.

Słowianie, wycofując się poza wyspę Korčula, stali tam potajemnie przez cały następny dzień, a wraz z nadejściem wieczoru opuścili port i ruszyli w kierunku dalmatyńskiej floty. Nieoczekiwanie zaatakowali go, walczyli przez jakiś czas, ale w końcu, pokonując Narente, przemaszerowali na ziemie, które wcześniej zajmowali. Po opanowaniu wspomnianych ziem nad Narente, zwanej starożytną Naroną, stali się bardzo potężni na morzu. 

Slavy przez długi czas dręczyli Wenecjan, którzy wraz z Dalmatianami składali im hołd jak donosi wenecki historyk Sabelico w drugiej książce 9 Enneady. Pisze on:

„Wenecjanie z innymi dalmatyńczykami oddali hołd Nrentinom, którzy przez 170 lat walczyli z Wenecjanami o dominację na morzu”. 

Pietro Giustiniani, wenecki historyk, pisze w swojej książce I:

„Narentines, wiecznie żarliwi i znienawidzeni wrogowie Wenecjan, od dawna, z różnym powodzeniem, walczyli z nimi, często krwawo”. 

To samo potwierdza Giulio Faroldi z The Venetian Chronicles:

„Narentines bez przerwy sprawiali Wenecjanom wiele trudności przez 170 lat”

Byli Sławianami, dawną Chwałą, która (jak można przeczytać od historyków Konstantynopola) przez wiele lat kłóciła się z Imperium Wschodnim i podbiła prowincje, które Rzymianie nazywali Ilirią, i w ich imieniu stała się znana jako Slawonia, na razie zostawmy tych Sławian do czasu dalszej narracji i powrotu do historii tych, którzy przeniknęli do Górnej Panonii i Dolnej Bawarii. Zajmowali Styrię, Karyntię, Carnioli i wiele innych sąsiednich krajów, które wielbiły ich imię.

Według Awentyna (III), w czasach cesarza Anastasia Dikore około 580, Slavy przeszły  przez Gifalona (Gifalone) i weszły w Dolnej Bawarii, gdzie jest miasto i góry, zwany Venedskimi.

Prefektura SłAwian Wenedów, a przechodząc Istres powyżej ujścia rzeki Isar, oni wzięli miasto Pisonium (wg Wolfganga Laziusa, Pozonia), Augustus Attilius i Mocenius (wg Abrahama Orteliusa obecnie Monzig), który leży na prawym brzegu Dunaju. Schwytali także Stare Obozy, miasto położone 15 mil na wschód od Ratyzbony, obecnie zwane Pfer, i Obozy Letnie. Wraz z Bawarami pokonali rzymską armię tzw. Riparian, utworzoną w celu ochrony Dunaju.

Po oblężeniu Regensburga wkrótce go opanowali, ponieważ Sławianie jako wykwalifikowani łucznicy i rzucający oszczepem, wysłali tak wiele strzał, że całkowicie oczyścili mury z żołnierzy broniących miasta. 

Następnie wspomniany wcześniej Awentyn pisze:

„Rzymianie, po licznych porażkach od bawarskiego króla Teodona i Sławian, rozpaczliwie pragnąc utrzymać Mezję, Pannoniosa i resztę Noric, opuścili ich i uciekli do Włoch około 515 roku.

W tym czasie Sławianie, którzy teraz nazywają siebie Chorutanami (Charioni), zajęli część Norik, która leży w Górach Taurus, są zwróceni na wschód i są ograniczone przez rzeki Mura, Murava, Drava i Sava, aż do terytorium Akwilei i nadal je posiadają, nazywają się przez kwarantany okupowane lub przez Karyntian. 

Sławni za swoje liczne zwycięstwa nad różnymi narodami, zostali powołani około roku 593 przez króla Longobardów, Agilulfa, który w tym czasie prowadził wojnę we Włoszech i bezskutecznie oblegał miasto Padwę, nie będąc w stanie zdobyć miasta, on, jak pisze Lucho Fauno (VI), zwrócił się do Sławian z prośbą o pomoc i udało mu się je wreszcie zdobyć. Potem, wraz ze wspomnianymi Sławianami, poszedł do Rzymu, w ciągu roku opanował go także. 

Po 10 latach król Agilulf pokłócił się z Rzymianami z powodu machinacji jednej z jego córek w Mediolanie i poprosił o pomoc Avarów i  Kagana knyazyu- (Re Sasapo), który wysłał mu znaczną liczbę Sławian (jak Paweł Diakon napisał w „Historie Longobardów „(III, 29)).

Z tymi żołnierzami zdobył miasto Cremona, a 21 sierpnia 603 r. zrównał je z ziemią. W drodze powrotnej do kraju Sławianie dokonywali drapieżnych najazdów na ziemie króla Franków i Niemców Hildeberta, ci ostatni wysłali przeciwko nim silną armię Tassalona, ​​władcy Bawarii, którzy na wschodzie graniczyli ze wspomnianymi Sławianami. W następnej bitwie odniósł zwycięstwo i podporządkował ich Hildebertowi. 

Jednakże, gdy tylko Tassalon wrócił do domu, oni zbuntowali się i 2 tysiące Bawarów najechało na ziemie sławiańskie a Sławianie, wraz z królem Kaganem, otoczyli Bawarów i zhackowali ich mieczami, nie pozostawiając nikogo żywego, jak pisze Awentyn (III), następnie zaatakowali Bawarię, splądrowali ją, pokonując armię Garibalda, syna Tassilona, ​​który wyszedł im naprzeciw.

Po ścięciu rzymskich żołnierzy najechali na Istarię, która (jak pisze Fauno (VIII)), a przedtem wiele razy dokonywała grabieży w czasach cesarza Teodozjusza, a w roku 617 Sławianie, nie mogąc znieść arogancji Avarów wyszli przeciwko nim i przez angażowanie się z nimi w bitwę, pokonali ich (jak można przeczytać w Aymoin Monk w The History of the Franks (IV, 9)).

W tej bitwie człowiek o imieniu Samo wykazał między innymi takim męstwem że Sławianie wybrali go na króla i w tej godności pozostał przez 36 lat, wykazując się znaczną odwagą i roztropnością we wszystkich niezliczonych wojnach i kampaniach, które podjął przeciwko wymienionym Awarom i zawsze (jak pisał Aimoin) zwyciężał.

Miał 12 żon sławiańskich, które urodziły mu 12 synów i 15 córek (nasze źródła podają 22 synów i 15 córek Samo ale są „wycięci z historii” nie mamy żadnych szczegółów ani nawet ich imion – KVB)

Miał także kilka krwawych starć z frankońskim królem Dagobertem, któremu zadał kilka porażek, pokonał (jak pisze Karl Vagriysky w The History of the Wends (VII)) wielu wspaniałych dowódców i zabił kilka tysięcy franków. Pewnego razu Frankowie, powracający z Nowego Rzymu (Neoroma) ze swoimi towarami, zostali obrabowani na środku drogi przez Sławian, którzy zabili tych, którzy stawiali opór.

Dagobert, dowiedziawszy się o tym, wysłał do samego króla posła o imieniu Sychary, prosząc o przywrócenie sprawiedliwości, poseł widząc, że sam król nie pozwala mu na audiencje, ubrany w sławiański strój, aby go  nikt nie rozpoznał i w tej formie pojawił się przed nim pewnego dnia. Opisując, co kazano mu przekazać swemu władcy, dodał, że sam nie powinien zaniedbywać Franków, pamiętając, że on i jego lud byli poddanymi królestwa Franków. Samo zły na te słowa, odpowiedział, że on i jego lud zostaną zdradzeni przez Frankom a Dagobert i jego poddani nie zawrą przyjaźni ze Sławianami. Sychary odpowiedział, że sługom Chrystusa nie wypada zawierać związku ani przyjaźni z psami.

Wtedy Samo powiedział:

„Oczywiście, deklarujesz, że jesteście sługami Chrystusa, a my jesteśmy jego psami. Za swoje niegodziwe czyny, które popełniacie wbrew jego woli, mamy prawo zemścić się na was ukąszeniami. ” 

Powiedziawszy to, rozkazał, aby posła natychmiast wypędzono. 

Dagobert był tym bardzo urażony, dlatego znów wystąpił przeciwko Sławianom, i jak pisze Aymoin (IV, 23), Sławianie pokonali frankońską armię, zabierając wielu więźniów. Wkrótce potem przybyli na pomoc swoim Sławianom, którzy zostali oblężeni przez Franków w twierdzy Vogastro. (Wogastiburg – do dziś jego lokalizacja jest nieznana – KVB) 

Potem Sławianie zwrócili się ku Włochom, i  najeżdżając ich w 640. roku, albo, według Bardi, 650, wyrządzili Italii wielką krzywdę, ale będąc pokonanymi przez Grimoalda, wrócili do domu. Ale nawet tam nie trwali długo w pokoju i znów rozpoczęli wojnę z Dagobertem. 

Dagobert po walce z Amorem, który rządził Sławianami Dunaju po Kubokarze, po raz pierwszy zwyciężył, ale został potem ponownie pokonany, jak pisze Karl Vagriysky (VII).

Sławianie wyszli przeciwko Frankom i brutalnie splądrowali ich ziemie, potem Dagobert postanowił zemścić się na Sławianach za wszystkie popełnione zbrodnie i zbierając najlepszych wojowników, którzy byli w jego królestwie wojował z nimi, po drodze przybyli sascy ambasadorzy (poselstwo -KVB) , którzy złożyli przysięgę i zaoferowali pomoc w odpowiedniej zemście na Sławianach, pod warunkiem jednak zwolnienia z hołdu w wysokości 500 krów, które płacili corocznie tym królom od czasów króla Franków Hulothary’ego I.

Dagobert zgodził się na te warunki i uwolnił ich od wspomnianego hołdu, ale nie odniósł z tego żadnej korzyści. Według Aymoina (IV, 26), w następnym roku, 11 roku panowania Dagoberta (czyli w 634 bo sterował od 623 – KVB), Sławianie zaatakowali Turyngię i spustoszyli cały obszar.

Dagobert został zmuszony do umieszczenia swojego syna Cygeberta, króla Austrii (Austria), w celu ochrony wspomnianych granic przed Sławianami. Ten ostatni jednak nie przestał niszczyć frankońskich ziem, tak że Dagobert, prawie zdesperowany, zebrał 3 oddziały, każde po 50 tysięcy i wysłał je przeciwko Sławianom króla Samo.

W bitwie pod Aguntum (Agunto) Samo został pokonany ze względu na wyższość wroga w liczbach, a nie męstwo. W tym samym czasie ci Sławianie nawrócili się na wiarę w Chrystusa. W tym czasie św. Kolumban poszedł głosić im Ewangelię. Po śmierci Borutha został jego spadkobiercą, lub, podobnie jak Wolfgang Lazius (VI), Boruth, który, według Latiusa, był pierwszym królem Sławian Karyntowskich, który otrzymał święty chrzest z rąk błogosławionego Dominika (Doningo), stał się jego następcą, uczeń św. Ruperta, biskupa Ivuana (Iuuaniense) i oświecającego carnas. Jako przysięga lojalności oddał królowi Dagobertowi syna: Gorazda (Carasto) i siostrzeńca Hotimira (Chitomira).

Następnie walczył z Hunami, którzy splądrowali jego ziemie, całkowicie ich zniszczył. Po śmierci Boruta Sławianie Karyntii, czyli Norik (Noricum – KVB) , byli rządzeni przez wspomnianego Hotimira i, według Latiusa, Gorazda.

Diakon, z jakiegokolwiek powodu, o którym pisał o Sławianach, nie wydaje się mieć dla nich wielkiej miłości, pod każdym względem poniżając ich siłę i męstwo. Przyczyna tego leży w tym, że Sławianie, jak pisze Biondo w 10. książce pierwszej Dekady, wielokrotnie walczyli z Longobardami, krewnymi Diakona.

Słowianie wielokrotnie też walczyli z Frankami. W 667 r. Frankowie z dużą armią pod dowództwem Andagiza, ojciec Pepina Młodszego, byłego burmistrza króla Franków Theodoryka, walczyli ze Sławianami i zostali pokonani, a sam Andagiz (jak pisze Aventin (IV)) padł na polu bitwy. 

Jakiś czas później Słowianie, pokłóciwszy się z Kaganem, księciem Awarów, także ludżmi sławiańskiego plemienia, którzy posiadali Bawarię, zaczęli napadać na ich dobytek, więc Kagan został zmuszony do opuszczenia ich.

Dlatego w roku 805 (jako Suffried of Meissen i Abbot Regino w drugiej książce „Kroniki”) kagan przybył do cesarza Karola Wielkiego, prosząc go o miejsce zamieszkania między Sabarią i Carantano, twierdząc, że nie może żyć w ich rodowych ziemiach z powodu ciągłych najazdów wrogów na jego kraj, z których ostatecznie wraz z Hunami zostali wydaleni przez Sławian. 

Sławianie pod władzą Primislava, Chemica (Cemica), Stomira i Ottogera weszli na pokład rzeki Drawy, zaczynając od granic Bawarii. Po pewnym czasie ci Sławianie, którzy żyli na Dunaju i w Noriku, w sojuszu z Bawarami, zaatakowali Górną Panonię, ograniczoną, zgodnie z opisem rzymskim, przez Dunaj, Savoy i Dravę, a także zaatakowali Dację, leżącą po drugiej stronie Dunaju, gdzie pokonali i zniszczyli resztki Awarów i Hunów.

 

Litera (bukwica) wygląda następująco:

Cyrylica wygląda tak:

Te dwa typy listów zostały odnalezione przez błogosławionego Hieronima i Cyryla, które pozostały niezniszczalną pamięcią Sławian, zwłaszcza Czechów i Polaków, oba te królestwa wywodziły się z tego sławiańskiego plemienia, które, chwytając Illyrię, sprowadziło ich kolonie na północ, czyli do Czech i Polski..

….c…d….n….;)

 

Kamil Vandal Bernard

16.02.2019

4 lutego była część 1 i w niej podałem wszystkie pdf-y które mam więc teraz tylko podam link do części 1, myślę że tak co 12 dni – 2 tygodnie będę wypuszczał kolejną część Don Mavro żeby temat się „nie przejadł” 😉

https://vandalskaslavia.home.blog/2019/02/04/czytamy-krolestwo-slawian-mavro-orbiniego-czesc-1-geneza-powstania-i-wybrane-fragmenty-ksiazki/

Temat niszowy o którym mało się pisze i mówi, już jakiś czas temu znalazłem artykuł pt. „Slavs of Muslim Spain”, a że akurat robię „komputerowe porządki” i działam w pisaniu postów na bloga na zasadzie spontanu i bez jakiegokolwiek planu więc zostawiłem te porządki i postanowiłem ten temat ogarnąć.

Autorem „Slavs of Muslim Spain” jest Polak ale artykuł w oryginale jest po angielsku, więc wrzuciłem go w translator i dołożyłem grafiki, uznałem ten materiał za bardzo ciekawy bo poszerza on wiedzę w tym temacie i rzuca nowe spojrzenie na Sławian w świecie arabskim którzy zdecydowanie wyróżniali się na plus takimi cechami jak inteligencja, waleczność, lojalność oraz cechami organizacyjnymi i bardzo często stawali się podporą i elitą kalifatów arabskich.

To jest bardzo duży temat którego nikt prawie w Polsce nie bada a jest to jakieś 700 lat czasu czyli lata 500 – 1200 n.e bo nikomu się nie chce studiować i tłumaczyć arabskich źródeł i kronikarzy a warto się nad tym też pochylić.

W XI wieku ludzie sprzedani jako „niewolnicy” Arabom i ich potomkowie sławiańskiego pochodzenia rozwalili w puch arabski kalifat Kordoby – głównego dilera niewolników w basenie Morza Śródziemnego który następnie podzielił się na wiele małych „księstw”i już nigdy nie wrócił do dawnej świetności, w tekście zmieniłem tylko Słowian na Sławian, tam gdzie zauważyłem, bo już mam taka manierę „poprawiacza”, piszę i mówię Sławianie tam gdzie mogę, plus w kilku miejscach zastosowałem polską gramatykę bo z angielskiego „wujek Google” czasami nie odmienia wyrazów przez przypadki albo w zdaniu  jest liczba pojedyncza zamiast mnogiej etc.

Autor artykułu nazywa się Michał Warczewski i tutaj jest jego strona i link źródłowy, na dole po jego krótkiej prezentacji –  http://michalw.narod.ru/welcome.html

Na końcu autor pozwolił sobie na „osobistą wycieczkę” w temacie swojego pochodzenia co pominąłem jako jego prywatne wyznanie, duża bibliografia pod artykułem też jest godna uwagi,  WorldPress pokazuje mi że tu jest pól godziny czytania, więc zapraszam do lektury 😉

Kamil Vandal 

 

Slavs of Muslim Spain

Najwcześniejsze kontakty arabsko-sławiańskie można prawdopodobnie prześledzić aż do około 500 roku i najprawdopodobniej miały miejsce na terytorium Imperium wschodnio-rzymskiego (bizantyjskiego) lub w jego pobliżu. 

Najwcześniejsze źródła arabskie opisują Sławian jako ludzi o bladej skórze, która zmienia kolor na „czerwony” pod słońcem i blond włosy. Arabowie odnosili się nawet do pewnego rodzaju białej fasoli jako Saqalibiya (słowiańska), czego uczymy się od Kitab al-Filahatraktat o rolnictwie napisany przez Ibn al-‚Avvam pod koniec XII wieku; kolor fasoli najwyraźniej przypominał im kolor włosów Sławian. 

Pierwsze potwierdzone wystąpienie Sławian spotykających się z Arabami zostało wspomniane przez bizantyjskiego kronikarza Teofanesa (Teofanesa), który napisał o tym na początku IX wieku; według niego w 664 r. grupa 5 000 sławiańskich ( Sklavinoi ) najemników w służbie bizantyńskiej przyłączyła się do zwycięskiej armii Omajjada (Umajjad) kalifa Mu’avyi I (rządzonego 661-680), który wracał z kampanii w Azji Mniejszej. Kalif ustanowił tych Sławian na obszarze niedaleko miasta Apamei w północnej Syrii.

Arabska nazwa dla Sławian, Saqaliba (lub as-Saqaliba z arabskim „the”), która później również nabyła co najmniej kilka dialektycznych wariacji, jest greckim bizantyńskim słowem pożyczkowym; to słowo jest regularną arabską formą liczby mnogiej słowa Saqlab, Siqlab, Saqlabi , które samo w sobie jest zepsuciem słowa Sklav- lub greckiej i środkowej łaciny w postaci liczby pojedynczej Sklavinoi wspomnianych przez Bizantyjczyków. 

Choć Sławianie byli prawdopodobnie pierwszą rasą północnoeuropejską, z którą mieli się spotkać Arabowie, którzy nazywali ich Saqaliba, a w niektórych rzadkich przypadkach jest używany również w odniesieniu do niektórych nie-sławiańskich ludów północnoeuropejskich przez późniejszych Arabów, pierwotnie był używany wyłącznie w odniesieniu do Sławian przez wczesnych Arabów, a w ogromnej większości przypadków był to również sprawa z późniejszymi Arabami. Dlatego twierdzenie często wysuwane przez wielu szowinistycznych zachodnich uczonych, że Arabowie zwykle nazywali „Sławianami” wszystkich północnych Europejczyków, nie odzwierciedla rzeczywistości. Widać to wyraźnie we wczesnośredniowiecznych opisach takich arabskich pisarzy, jak al-Ya’qubi, Ibn Hurdadbeha i wielu innych.

Pierwsza fala sławiańskiego osadnictwa wśród Arabów rozpoczęła się w 664 r., ale miało nadejść jeszcze więcej; w 692 inna grupa sławiańskich żołnierzy-osadników w służbie bizantyńskiej, pod ich księciem Nevulos, dobrowolnie udała się do Arabów; kiedy Arabowie napadli na Azję Mniejszą, miejscowi sławiańscy żołnierze-osadnicy, których Bizantyńczycy zamierzali użyć przeciwko swoim wrogom, dołączyli do Arabów. 

Większość z nich to Sławianie Macedońscy, ale także zdecydowanie obejmowali niektórych Serbów, których początkowo przesiedlono w dużej liczbie z Macedonii do Bitynii w 686 r. Przez Bizantyjczyków, za panowania cesarza Justyniana II (panowali w latach 685-695 i 705-711). Te drugie grupy Sławian również osiedliły się w granicach kalifatu: w północnej Syrii (w pobliżu miast Antiochii i Kyrrhos). Od VIII wieku nowe grupy Słowian pojawiają się na terytorium kalifatu, zasiedlony przez ostatniego Omajjada Kalifa Marvana ibn Muhammada (lub Marvana II, panującego 744-750); Ci Sławianie są znani z osiedlania się w północnej Syrii, Cylicji (Cylicji), Commagene, Armenii lub północnej Mezopotamii i Gruzji. Ale nadal pozostali Sławianie po stronie bizantyńskiej; Arabscy ​​pisarze wspominają o pewnym Hisn as-Saqaliba (Twierdza Sławian) znajdującym się na drodze prowadzącej z Tarsu do „Cilician Gates”.

Źródła arabskie wspominają także o osadnikach i osadach sławiańskich na Sycylii która była we władaniu arabskim. Jeden z nich, zwany Sclafani, jest wymieniony pod rokiem 939. Kolejny przykład to Harat as-Saqaliba – dzielnica sławiańska, zamieszkana przez mieszkańców Palermo położona w pobliżu portu miasta, w stolicy emirów Sycylii. Pochodzenie tych Sławian jest kwestionowane; wg sprzecznych informacji wracają one aż do 535 r., kiedy generał bizantyjski Belizariusz prawdopodobnie opuścił sławiański garnizon w mieście, lub do X wieku, kiedy Fatymidzi podbili Sycylię, pozostawiając tam także garnizon słowiański. 

Włoski historyk Amari prawdopodobnie przyszedł z najbardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem ich pochodzenia; zwraca uwagę, że Abu’l Fida’y, arabski historyk i geograf z 1300 roku, stwierdza, że ​​w roku 928/9 u wybrzeży Maghrebu i Sycylii pojawiła się sławiańska piracka flota składająca się z 30 statków, które razem z Arabami splądrowały Kalabrię, Korsykę i Sardynię. 

Po pewnym czasie ci bardzo sławiańscy piraci postanowili na stałe osiedlić się w dzielnicy Palermo, która została nazwana ich imieniem. Byli to z pewnością południowosławiańscy piraci z wybrzeża Adriatyku, którzy byli bardzo aktywnymi łazikami morskimi w omawianym okresie. Nie możemy być pewni, jak wielu Sławian się tam osiedliło, ale sądząc po tym, że Constantine Porfirogenetus (Porphirogenetus) oszacował, że duży statek  (sagena) południowych (bałkańskich) Chorwatów zawierał około 40 mężczyzn, a używanie tej liczby jako ogólnego odniesienia, pomnożone przez 30 statków, powinno dać nam około 1 200 ludzi. 

O tych Sławianach Sycylijskich wspomina Ibn Hauqal, arabski geograf i podróżnik z drugiej połowy X wieku, a także Yaqut, który wspomina także inną dzielnicę Palermo, która nazywa się „Dzielnica meczetu sławiańskiego”. Trzeba też dodać, że całkowita liczba Sławian, którzy osiedlili się w Palermo, była prawdopodobnie większa niż ta obliczona powyżej, ponieważ powinniśmy ww Sławian z „Dzielnicy meczetu sławiańskiego”, Ostatecznie Sławianie Sycylijscy stają się całkowicie zasymilowani;tzw. Shari ‚al-Qadi „Ulica Sędziego”.

Sławiańscy piraci na Morzu Śródziemnym nie byli rzadkością w X wieku. Ibn Hauqal wspomina słowiańskich piratów plądrujących wybrzeże muzułmańskiej Hiszpanii i al-Masudiego, który wspomina, że ​​przeciwko mieszkańcom Al-Andalus(muzułmańska Hiszpania) walczą oni dzielnie z Dżalaliqą (Galicjanami), Ifranją (Franków), Nukabardem (Lombardami) i Saqalibą(Sławianie). 

Wiemy również, że Sławianie składający się z Chorwatów i Dalmatyńczyków walczyli w flocie bizantyńskiej operującej na Adriatyku i Morzu Jońskim, jak to miało miejsce w wyprawie do Bari w połowie IX wieku przeciwko Arabom, którzy próbowali założyć tam przyczółek. 

Działalność sławiańska na morzach południowych rozpoczyna się dość wcześnie; już w 526 flota sławiańska atakuje Konstantynopol od strony morza, w 626 lekkie sławiańskie łodzie pojawiają się na Morzu Czarnym podczas walki po stronie Awarów przeciwko flance bizantyńskiej, w VII wieku sławiańscy piraci pojawiają się zarówno na Morzu Adriatyckim, jak i na Morzu Egejskim. 

Lekkie sławiańskie statki kontrolują północne wybrzeża Morza Egejskiego w drugiej połowie VII wieku, atakując bizantyńskie statki transportujące żywność z Salonik do Konstantynopola; nawet oblegali Saloniki od morza, największego bizantyjskiego portu na Morzu Egejskim, Sławianie spustoszyli również Cyklady. 

W 623 wielu sławiańskich piratów atakuje Kretę (mniej więcej w tym czasie w zachodniej części którego osiedlili się Sławianie) i Azji Mniejszej, a w 642 Apulii (ta ostatnia prawdopodobnie przez Sławian z Dalmacji, gdzie sławiańska sztuka morska rozwinęła się bardzo wcześnie). 

Przymierze sławiańskich piratów z Arabami, o których wspominał Abu’l-Fida’y, nie było bynajmniej pierwszym tego rodzaju; Constantine Porphirogenetus donosi, że za panowania cesarza Nicopherus w 805 lub 807 o Sławianach którzy zaatakowali miasto Patras w Peleponessus wraz z „Saracenami i Afrykanami”. 

Sławianie żyjący na wybrzeżu Adriatyku również wykazywali morskie zapędy; przez okres co najmniej około 50 lat w okresie 900’s Republika Wenecka została zredukowana do statusu ludzi płacących haracz sławiańskim piratom z wybrzeża Adriatyku. 

Chorwaci i Neretvani walczyli najczęściej przeciwko Wenecjanom; jeden wenecjanin Doge jest znany z tego, że zginął w bitwie przeciwko tym drugim. Sławiańskie najazdy na Włochy również odbyły się drogą lądową; były to naloty narzucone na północną część królestwa Lombardii lub militarne interwencje na prośbę niektórych lombardzkich frakcji biorących udział w wojnach domowych. 

Na przykład Arnefrit, syn zmarłego Lupusa, księcia Friulii, uciekł do Słoweńców (znany również w tym czasie jako Garotanie, Horutanie lub Karantanie z Garoty).” Garotan oznaczałby „mieszkańców ziem z jaskiniami” – bardzo dokładny opis, ponieważ w południowej Austrii i Słowenii, gdzie mieszkali w tym czasie, znajdują się liczne jaskinie) po tym, jak król Lombard Grimoald odmówił udzielenia mu księstwa zmarłego ojca. Powrócił do Friulia z armią sławiańską, ale szybko zginął w starciu z Longobardami. Niedługo po tym Sławianie ponownie zaatakowali Friulia, ale zostali pokonani. 

W 701 atakują pasterzy friulskich; Podjęty pościg Lombardów nie może ich złapać. Zaledwie kilka dni później, gdy nowe słoweńskie oddziały wkroczą do Friulii, książę Fergulf wraz z kwiatem friuliańskiej szlachty zaatakuje ich, ale zostaje zabity wraz z większością swoich żołnierzy podczas szturmu na obóz Sławian na wzgórzu . 

Podczas panowania króla Liutpranda (panującego 712-744) książę Pemmo próbował wyrzucić sławiański oddział z Friulii, ale został zmuszony do zaprzestania walk i zawarcia pokoju. Podobnie jak na Sycylii, Krecie i gdzie indziej, Sławianie czasami łączyli napady z trwałym osadnictwem; w tym czasie w północno-wschodnich Włoszech pojawia się kilka sławiańskich enklaw. Jak widać, w tym wieku Sławianie byli aktywnymi najeźdźcami zarówno na lądzie, jak i na morzu.

Wreszcie powinniśmy wspomnieć o Sławianach, którzy przybyli do muzułmańskiej Hiszpanii. Można je podzielić na dwie grupy: jedna składała się z niewolników pochodzenia sławiańskiego, którzy zostali uznani za cenny towar tam, a inni byli sławiańskimi wojownikami, którzy dobrowolnie stali się najemnikami w służbie arabskich władców Hiszpanii; to ostatnie musiało być z pewnością przyciągane przez bajeczne bogactwo Al-Andalus .

Sławiańscy niewolnicy sprzedani muzułmańskiej Hiszpanii obejmowali kobiece konkubiny dla haremów bogatych Arabów, którzy byli szczególnie cenieni za jasną karnację i blond włosy, oraz mężczyźn, często sprowadzanych jako młodzi chłopcy, którzy albo zostali urzędnikami państwowymi, pałacowymi pracownikami, eunuchami w wyżej wymienione haremy, lub, w przypadku fizycznie najsilniejszych – zasilali oddziały elitarnych gwardii sławiańskich, które służyły jako gwardia preatoryjska, której żołnierze cieszyli się szczególnymi przywilejami, władców arabskich Hiszpanii. 

Trzeba dodać, że część niewolników sławiańskich, którzy przybyli do Hiszpanii, została później przeniesiona do innych miejsc w świecie muzułmańskim, takich jak Afryka Północna, a nawet Bliski Wschód; w tym pierwszym potwierdzono również istnienie gwardii sławiańskiej (patrz poniżej o Gwardii słowiańskiej w Nukur).

Według Ibn Hauqal sławiańscy niewolnicy zostali sprowadzeni do muzułmańskiej Hiszpanii przez Galicję, Francję, Królestwo Lombardów i Kalabrię na południu Włoch. Dla Galicji najprawdopodobniej zostały one przywiezione drogą morską przez duńskich i / lub nawet słowiańskich kupców polabskich. 

Choć wielu historyków z pewnością uzna to za pierwsze z takich czynów, nie można całkowicie wykluczyć zaangażowania sławiańskich kupców. Sławianie połabscy byli bardzo utalentowanymi żeglarzami i budowniczymi łodzi; polabskie miasto Vineta było jednym z największych i najbogatszych centrów handlowych we współczesnej Europie. Słowianie połabscy wydaje się że zwłaszcza Wieleci, założyli własną enklawę w rejonie Utrechtu i osiedlili się w części Anglii, najwyraźniej jako duńscy sprzymierzeńcy; Sławianie polscy i pomorscy znani są z tego, że osiedlili się nawet na nordyckiej Islandii, a także szeroko w północno-wschodniej Sławiańszczyźnie. 

Wreszcie możemy dodać, że średniowieczna północno-rosyjska Republika Nowogrodzka, której ludność w dużym stopniu wywodziła się od Słowińców polabsko-pomorskich, obecnie bardzo pomijany temat, prowadziła także dobrze prosperujący handel; w 1134 r. nowogrodzka flota handlowa odwiedza Danię. 

Handlarze ruscy pojawiają się także w Bagdadzie w 846 roku, gdzie wymagają usług lokalnych sławiańskich tłumaczy. Sławianie mieli także swój aktywny udział w tworzeniu słynnej niemieckiej Hanzy;  wiele jej miast członkowskich było znanych jako Wendisch (słowiańskie), w tym Lubeck, pierwotnie sławiańskie miasto Lubeka, które było jednym z członków założycieli ligi, a także de facto stolica, w której hanzeatyckie sądy odbywały się wraz z radami zarządzającymi znanymi jako Hansetage .

W przypadku zarówno Frankia (Francia), jak i Lombard Kingdom, jasne jest, że sławiańscy niewolnicy musieli być więźniami wojennymi pojmanymi przez Franków i Lombardów w ich wojnach przeciwko Sławianom, a także niewolnikami, którzy zostali kupieni przez Żydów i katolików handlarze niewolników w zachodnich sektorach sławiańskich; wiadomo, że w tym czasie Praga była ważnym ośrodkiem handlu niewolnikami. 

W miejscowości Frankia istniały dwa główne ośrodki handlu niewolnikami: centrum w Verdun było kontrolowane przez katolickich kupców, w Lyonie ich żydowskie odpowiedniki. 

Główne drogi lądowe przez Frankię prowadziły przez Niemcy, Mogunce, Verdun i Lyon, do Hiszpanii. Niewolnicy sławiańscy sprowadzeni z Kalabrii byli najprawdopodobniej pochodzenia południowosławiańskiego; znowu niektórzy z nich mogli być lombardzkimi i weneckimi jeńcami wojennymi, podczas gdy niektórzy z nich mogli zostać przywiezieni przez sławiańskich piratów, którzy czasami polowali również na innych Sławian. 

W niektórych przypadkach Arabowie mogli ominąć filię pośrednią, chwytając niewolników lub zatrudniając najemników pochodzenia bałkańskiego; w 868 r. arabska flota atakuje Ragusę (Dubrownik). 

Według pewnej włoskiej kroniki Wenecjanie byli w rzeczywistości zaangażowani w handel sławiańskimi niewolnikami, jeńcami wojennymi, których schwytali podczas swoich licznych wojen przeciwko sławiańskim piratom, których toczyło się w początkowej historii republiki. 

Sławianie byli również w pewnym stopniu zaangażowani w zniewolenie i handel nie-Sławian (Norsemenów, Franków / Niemców, Awarów, Lombardów, Bizantyjczyków, Wołochów, Antów i innych) i innych Sławian. To ostatnie nie jest wcale niemożliwe, ponieważ w tym czasie wojny między plemionami sławiańskimi są niczym niezwykłym. 

W odniesieniu do Sławian, którzy przybyli do muzułmańskiej Hiszpanii na własny rachunek, aby służyć jako najemnicy w armiach hiszpańskich władców arabskich, wiemy, że bardziej przedsiębiorczy Sławianie zarówno z Bałkanów, jak i południowych wybrzeży Bałtyku mogli dotrzeć do Hiszpanii bez większych trudności; Morze Śródziemne jest w dużym stopniu morzem śródlądowym, z dużą ilością wybrzeży i wysp, dzięki którym żegluga jest o wiele łatwiejsza niż w przypadku otwartego oceanu. 

Sławianie z Bałtyku mieli trudniejszą drogę do osiągnięcia, ale mogli łatwo zatrzymać się przy różnych sławiańskich „Danelawach” ustanowionych na Morzu Północnym, jednym z takich w dzisiejszym obszarze Utrechtu w Holandii (założonym przez Vieletów), a które Thomas Ebendorfer określa jako Provincia Veletaborum(Prowincja Vielet), a także wiele innych w Anglii, gdzie osadnictwo słowiańskie w czasach wikingów było zaskakująco szerokie. 

Wygląda na to, że Duńczycy szeroko wykorzystali Sławian jako najemników i osadników w niektórych częściach Anglii; cnoty wojskowe Sławian są wyraźnie bardzo doceniane przez tych najbardziej przerażających ze wszystkich Mędrców. Nic dziwnego, że przez Danię, a także w mniejszym stopniu od Szwecji i Norwegii, kraje te przeżywała furię Sławian na własnej skórze.

Sławianie przybyli do muzułmańskiej Hiszpanii dość wcześnie; już w 762 r. pewien arabski dyplomata o imieniu Abd ar-Rahman al-Fihri, który przybył ze Wschodu w celu agitacji w imieniu Abbasydów, miał przydomek ” as-Saqlabi”(Sławianin), ponieważ był wysoki, miał kasztanowe włosy i niebieskie oczy. 

Było też wielu Sławian na dworze Omayyad Emira Cordoba al-Hakam I (796-822). Sławianie w muzułmańskiej Hiszpanii szybko osiągnęli ważną pozycję w strukturze społecznej, a wielu z nich odegrało ważną rolę w jej polityce w późniejszej przyszłości. 

Ci „hiszpańscy” Sławianie znaleźli potężnego patrona w osobie Abd ar-Rahmana III (panował 912-961, od 929 jako kalif), jeden z najwybitniejszych monarchów z hiszpańskiej linii dynastii Omajjadów. Muzułmańska Hiszpania zawdzięcza temu władcy reformę w swojej administracji, ekspansji do Maghrebu (Maghreb), stworzeniu silnej marynarki wojennej, rozszerzeniu i zabezpieczeniu granic na granicy kastylijskiej i leoneńskiej, z przeważnie udanymi i niszczącymi (dla państw północnych katolickich) kampaniami wojskowymi,

„Abd ar-Rahman III szybko rozpoznał wysoką wartość Sławian, ich odwagę, lojalność oraz ich pracowitość. Zorganizował elitarną gwardię pretoriańską, odpowiednio zwaną Strażą sławiańską, która oprócz ochrony jego osoby, miała również za zadanie utrzymywanie w ryzach niesfornej, dziedzicznej arabskiej arystokracji i anarchicznych plemion berberyjskich, które często wywołały bunty przeciwko dominacji arabskiej.

Gwardia sławiańska znana była z tego, że była ślepo posłuszna kalifowi i była również jedną z najsilniejszych i najbardziej zdyscyplinowanych jednostek wojskowych swoich czasów. Warto zauważyć, że zgodnie z przepisami muzułmańskimi, wszyscy nie-muzułmanie, którzy żyli pod panowaniem muzułmańskim, nie mogli nosić broni, ale ten sam zakaz nie dotyczył nie-muzułmanów, którzy przybyli spoza muzułmańskich domen (dar al-Islampo arabsku). 

Liczba Sławian w służbie kalifa Al-Andalus szybko wzrastała; wg al-Maqqari, arabskiego historyka z XVII wieku, w samejCordobie (Cordova) osiąga 3 750, następnie wznosi się do 6 087, a pod koniec panowania „Abd ar-Rahman III” wynosi 13 750.

Wielu z tych Sławian przybyło do Hiszpanii jako młodzi chłopcy, a takie osoby łatwo stały się muzułmanami; wykazali wielkie przywiązanie i lojalność wobec swojego władcy, który nie szczędził im przywilejów i awansów. 

Już w 939 r. Abd ar-Rahman III mianuje sławianina o imieniu Naja na dowódcę swojej armii w wojnie przeciwko Królestwu Leonowi. Wielu innych Sławian również osiągnęło ważne stanowiska w służbie wojskowej i cywilnej kalifatu hiszpańskiego. Ten stan trwa nadal za panowania „Abd ar-Rahman”

Pojawiły się fałszywe sugestie dotyczące tego, czy Sławianie muzułmańskiej Hiszpanii byli naprawdę Sławianami. Jasne skojarzenie arabskiego imienia Sławian z prawdziwymi Sławianami zostało już wspomniane na początku. 

Następnie omówiono także sposoby, w jakie Sławianie przybyli do Maurów w Hiszpanii z ich ojczyzny. Do tego należy dodać również hiszpańskie źródła arabskie, które jasno stwierdzają, że członkowie gwardii sławiańskiej pierwotnie składali się wyłącznie z mężczyzn rasy sławiańskiej, a dopiero później niektórzy Leone, Frankowie i Longobardowie mogli do niej dołączyć. Co więcej, te ostatnie pojawiają się nie tylko później, ale nie można było ich przyjmować w większej liczbie, ponieważ byłoby to bardzo niebezpieczne dla muzułmanów. 

Sprawa słynnego rycerza kastylijskiego El Cid, z części Okres Taifa demonstruje to całkiem wyraźnie. Posiadanie prawdziwych Sławian jako wszystkich lub przynajmniej większości oddziałów gwardii sławiańskich wygodnie uniknęło takiego nieistotnego ryzyka. 

Co ciekawe, El Cid nigdy nie był przez muzułmańskich pracodawców określany jako „Sławianin”, mimo że Sławianie wciąż są wymieniani przez arabskie źródła jako muzułmańskie w Hiszpani aż do XII wieku. 

W końcu żołnierze gwardii sławiańskiej znani są z tego, że mieli przydomek „milczący”, ponieważ nie mogli mówić ani po arabsku, ani po polsku; brak biegłości w tej ostatniej na pewno nie miałby miejsca w przypadku Leone, Franków i Longobardów – wszyscy pochodzili z regionów romańskojęzycznych.

Na początku XI wieku muzułmańska Hiszpania doświadcza okresu politycznych zawirowań i rozdrobnienia, które rozpoczyna się około 1010 wraz z upadkiem władzy centralnej; powstaje próżnia siły i następuje walka o sukcesję. Od 1013 do 1031 r., kiedy Rada Kordoby oficjalnie zniosła urząd kalifa, sześciu Omajjadów i trzech członków pół-berberyjskiej dynastii zajmowało to stanowisko, w każdym przypadku przez krótki czas; nikt nie miał prawdziwej mocy prawdziwego kalifa, a jedynie sprawowali władzę w Kordobie w Taifie . 

Między 1011 a 1013 rokiem muzułmańskim Hiszpania rozpada się na około 30 stanów w erze anarchii znanej jako fitna; niektóre z nich są chwytane i rządzone przez Sławian. 

Władcy tych państw, którzy zostali założeni na ruinach kalifatu w Cordoban, byli znani po arabsku jako muluk at-tawa’if (Party Kings) lub reyes de taifa (a stamtąd Taifa/Okres) po hiszpańsku, ponieważ często były wspierane przez różne strony, które wyrzeźbiły swoje własne królestwa w muzułmańskiej Hiszpanii. 

Stan ten utrzymuje się do początku lat 1090-tych, kiedy muzułmańska Hiszpania zostaje ponownie zjednoczona przez Almorawidów. 

Na przykład pewien Sławianin o imieniu Hayran, który był przywódcą partii słowiańskiej w stolicy Kordoby i wiernym naśladowcą kalifa Hiszama II (panował w latach 976-1009 i 1010-1013), był także gubernatorem prowincji Almeria gdzie ostatecznie powstało państwo rządzone przez Sławian. 

W tym samym czasie inny sławianin o imieniu Vadih był gubernatorem północnej prowincji przygranicznej kalifatu Kordoby. 

W początkowej części Taifa / Okres pewien Sławianin był księciem Jaen, Baeza i Calatrava. W niektórych przypadkach nawet same nazwiska owych sławiańskich władców określają je jako Sławian; na pewno było tak w przypadku Khayrah al-Saqlabi, sławiańskiego władcy Taify w Dżativie i Labib al-Saqlabi, sławiańskiego władcy Tortosy.

Zdecydowana większość tych państw Taifa była niewielka. W niektórych przypadkach bardzo małe, składające się z miasta lub miasta i niewielkiego obszaru wokół niego. Było tylko kilka większych, takich jak Badajoz czy Toledo, ale wszystkie były wyjątkowo zaludnione. Niektóre z najmniejszych państw nie były w stanie dostarczyć armii większych niż kilkaset żołnierzy. 

Wszystkie państwa rządzone przez Sławian były średniej wielkości w porównaniu do innych Taifówstany; zawsze znajdowali się na wschodnim wybrzeżu Hiszpanii, gdzie, na dużej części wybrzeża, gęstość zaludnienia była stosunkowo wysoka, i dlatego musimy stwierdzić, że rdzenni mieszkańcy, którym rządzili, również byli stosunkowo liczni. Ludność, która tam mieszkała, wraz z południową Hiszpanią, która w tym czasie znalazła się pod panowaniem Berberów, należała do najbardziej różnorodnych rasowo w całej Iberii, co mogło ułatwić przejęcie władzy przez Sławian (i Berberów) w obszary, na których ustanowili swoje odpowiednie państwa. Sławianie odnaleźli bardziej trwałe państwa w Almerii, Denia-Balearach (w okresie 1015-1016 nawet krótko rozciągniętym na Sardynię), Murcji, Tortosie i Walencji; w początkowej fazie Taifa Okres rządzili także  w Jaen, Baeza i Calatrava (wspomnianym powyżej sławiańskim księciem), podczas gdy w kresowa prowincja Badajoz początkowo trzymała sławiańskie imie Sabur.

W stanie Taifa w Sewilli Sławianie nigdy nie przejęli władzy, ale mimo to w jej służbie mogły być jakieś wojska sławiańskie; niektórzy zachodni naukowcy spekulują, że faktycznie byli katolickimi najemnikami z północy, ale jest to zarówno mało prawdopodobne, jak i bezpodstawne. Sewilla była jednym z najbardziej ekspansjonistycznych sukcesów państw Taifa i być może te sławiańskie oddziały miały wpływ na te sukcesy.

Państwa rządzone przez Sławian ustanowione w Hiszpanii podczas były nieco podobne do tych ustanowionych przez Berberów, ponieważ oba zostały założone przez obce elity wojskowe najwyraźniej dążące do własnych interesów i bez większego zainteresowania rdzennych mieszkańców (to w rzeczywistości własne twierdzenie Wassersteina, przykłady przynajmniej części sławiańscy władcy pokazują, że przynajmniej w niektórych przypadkach było odwrotnie); często były również rozdarte wewnętrznymi sprzeczkami, miały bardzo mieszane społeczności tubylców i nie chciały ani importować dodatkowych członków własnej rasy, aby zwiększyć ich liczbę. 

Ta ostatnia była ważnym tematem dla Sławian, którzy byli szczególnie nieliczni (według „guesstimate” Wassersteina, być może nie więcej niż około 15 000 na szczycie ich liczbowej obecności w mauretańskiej Hiszpanii, lub o wielkości jednego współczesnego miasta na wschodnim wybrzeżu Hiszpanii, gdzie powstały bardziej trwałe państwa słowiańskie). 

Fakt, że niewielka część Sławian w muzułmańskiej Hiszpanii została przekształcona w eunuchów, którzy mają być odpowiedzialni za harem bogatych Arabów, również nie pomogła, choć z pewnością nie tak było w przypadku wielu z nich, jak niektórzy historycy złośliwie spróbuj zasugerować. Można zauważyć, że eunuchowie nie tworzą dobrych żołnierzy, zwłaszcza elitarnych. 

Poza tym wiadomo, że mudżasz, sławiański władca Denia-Balearów, spłodził dzieci, a my wciąż słyszymy o Sławianach w muzułmańskiej Hiszpanii aż do XII wieku, lub długo po tym, jak cały przywóz sławiańskich niewolników do tego kraju całkowicie ustał wraz z upadkiem kalifatu w okresie 1010-1013;Stany Taifa ) znane jako fitna . 

Dlatego należy stwierdzić, że ci „późniejsi” Sławianie (ci wymienieni pod koniec XI i XII wieku) urodzili się w Hiszpanii co najmniej częściowo sławiańskiego pochodzenia. Niezwykle wysoka częstotliwość jasnowłosych osób wśród Walencji jest z pewnością spuścizną dziedzictwa sławiańskiego w tym mieście i okolicach, i to właśnie w tym miejscu ustanowiono jedno z państw rządzonych przez Słowian.

Najbardziej skutecznym sławiańskim władcą państw Taifa był Mudżaid al-Amiri władca Denia (później Denia-Baleary), syn chrześcijanina (większość Sławiańszczyzny była w tym czasie chrześcijańska), aczkolwiek pobożny muzułmanin ; był także jednym z najbardziej błyskotliwych spośród wszystkich władców Taifa w ogóle. Ustanowił swój stan w Denii w 1011 r., w momencie ataku fitny , który zobaczył upadek centralnej władzy Kordoby i jednoczesne pojawienie się Taifastany. Wykorzystując moc marynarki swojego maleńkiego państwa, a być może także zatrudniając słowiańskich piratów – zwerbowanych najemników, wkrótce rozszerzył swój autorytet na Baleary. 

Pokonał nawet w całości lub w części Sardynię w 1015 r., kiedy najechał na nią flotą 120 statków przewożących 1 000 kawalerzystów. Ale w następnym roku połączona siła genueńczyków z pisanami wyrzuciła go z Sardynii, powodując znaczne straty, w tym schwytanie żon i córek. 

Genueńczycy byli w tym czasie główną potęgą morską i kupiecką na Morzu Śródziemnym; wydaje się, że obawiali się, że Sardynia stanie się główną bazą wypadową dla wypraw korsarzy muzułmańskich na jej terytorium, podczas gdy Pizańczycy byli może bardziej zainteresowani ochroną swoich interesów handlowych. 

Mujahid był również znaczącym patronem nauk; w swojej stolicy założył szkołę koraniczną, która stała się sławna w całym świecie muzułmańskim, a także przyciągnął wielu uczonych do swojego dworu. Madina Mayurqa (Palma na Majorce) była sceną scholastycznej kontrowersji między Ibn Hazmem i al-Baji, dwoma najwybitniejszymi współczesnymi intelektualistami andaluzyjskimi, które odbyły się publicznie, ukazując wysoki poziom kultury rozwiniętej na Balearach w tym okresie słowiańskiej reguły. 

Denia, zgodnie z dokumentami Kairskiego geniza, stała się w tym czasie jednym z najważniejszych portów na Półwyspie Iberyjskim, na równi z Almerią i Sewillą (ta pierwsza była również pod władzą sławiańską) i miała bezpośrednie powiązania z Egiptem. 

Sławiańscy władcy Denia-Balearów utrzymywali także stosunki dyplomatyczne z hrabstwami Barcelony. Jego genialna postawa stanu jest bardzo ewidentna z tego, że jego panowanie było okresem spokoju i dobrobytu dla jego królestwa. 

Mudżaid również rządziłTaifa w Walencji w okresie 1017-1021 (w latach 1017-1019 rządził tam wspólnie z Labib al-Saqlabi, sławiańskim władcą Tortosy). 

Mudżaid, który zmarł w 1045 r., Został zastąpiony przez tron ​​jego syna „Ali, który przed przejęciem władzy musiał stawić czoła swojemu bratu. 

W 1076 r. Zostaje zmuszony przez swojego szwagra, władcę Saragossy (Zaragozza), do wymiany Denia na posiadłość w jej kraju.

Kolejnym znakomitym sławiańskim taifawładcą był Khayran; panował nad Orihuelą, Murcją i Almerią. 

W tym ostatnim ustanowił swoją stolicę, wzmacniając i upiększając miasto a także budując nowe budynki i system wody bieżącej. 

Khayran sprawił, że jego brat Zuhayr był gubernatorem Murcji i to on zastąpił go na tronie. Po jego sukcesji Zuhayr rozszerzył swoją domenę z Almerii aż do Cordoby i Toledo, a także nad Jativą i Baezą; kontynuował także politykę generalną swojego brata. Mimo to doznał poważnych komplikacji w walce z Badis z Granady i został zabity w bitwie w 1038 roku.

Wiadomość o jego przedwczesnym zgonie spowodowała ogromną inkarnację w Almerii, gdzie wkrótce został zastąpiony przez Abd al-‚Aziza z Walencji, który przybył na prośbę mieszkańców Almerii.

Ale nie wszyscy sławiańscy władcy Taifa wydają się być tak samo oświeceni jak mudżahedini; 11 wieku historyk Ibn Hayyan napisał wzmiankę w której oskarża dwie pierwsze sławiańskie TAIFA władców Walencji, w latach 1011-1017, o które zmniejszyły swoje przedmioty do niedoli przez ich nakazów, i zmuszając ich do porzucenia ich wioski i obszary wiejskie w celu przystosowania ich i przekształcenia w ich prywatne gospodarstwa, czasami przyjmując pierwotnych właścicieli z powrotem, aczkolwiek teraz tylko jako lokatorzy na ziemiach, które kiedyś posiadali.

Ślady obecności sławiańskiej w Hiszpanii można znaleźć nawet w jej nazwach; na przykład jedna z dzielnic należących do prowincji Shantarin (Santarem) jest określana przez średniowiecznych arabskich geografów jako Saqlab (sławiańska). 

Niestety, teraz nie wiemy, gdzie dokładnie znajdowała się ta dzielnica, choć jest prawdopodobne, że współczesne miasto Ceclavin na dolnym Rio Tajo (rzeka Tag), niedaleko granicy z Portugalią (w dzisiejszej hiszpańskiej prowincji Extremadura ) jest w rzeczywistości zepsuciem romańskim arabskiego Seqlabiyin(Sławianie). 

Inne wyjaśnienie nazwy tego miejsca zostało przedstawione przez Charmoy; wg niego Saqlab był w rzeczywistości arabską korupcją Scalabisa, pierwotną nazwą Santarem. 

Dwie główne wady tej hipotezy to fakt, że Saqlab dosłownie tłumaczy się jako „słowiański”, a wiele nazw miejsc w całej Europie znane jest z imienia określonej narodowości, która tam mieszkała, a także, że Arabowie nie mieli powodów do myląco skorumpowanych Scalabis w ich imieniu dla Sławian, jeśli nie żyli tam Sławianie. Co więcej, niektóre ludowe tradycje i święta spotykane w dzisiejszej Hiszpanii wydają się podobne do tych, które można spotkać u niektórych Sławian. 

Można zauważyć, że plemię Vandalów jest określane jako „Slaveni lub Sloveni (ten temat z pewnością zasługuje na więcej badań). 

W rzeczywistości niektórzy polscy historycy dość dawno temu utworzyli związek pomiędzy starożytnymi Sławianami a Vandalami i Suevi. 

Należy podkreślić, że bardzo arabska nazwa Hiszpanii ( al-Andalus) pochodzi od imienia Vandali; w związku z tym Arabom całkiem spodobało się przywieźć do tego regionu więcej SłAwian (Wendów lub Vendów – Vendelów – Vandali). 

Nie powinniśmy zapominać o tym że rządząca rodzina Wizygotów (z której m.in. wypędzono Alarica) była znana jako Balti (lub Balthi); to dość ciekawe imię, ponieważ Goci i Balts żyli blisko siebie przez jakiś czas. 

Ponieważ znane są starożytne ludy, które zaprosiły cudzoziemców, aby rządzili nimi w czasie nierozstrzygniętych sporów o sukcesję (plemiona germańskie zaprosiły celtyckich książąt, wschodni Sławianie zaprosili Rurika) wydaje się, że ci Balt (h) i mogli pierwotnie być książęcą rodziną Bałtów którzy zostali zaproszeni przez Gotów do rządzenia nimi. 

Można również wskazać na niezwykle sławiańsko brzmiące nazwy znalezione wśród starożytnych Gotów (jest to błędnie zaprzeczane przez germańskich propagandystów); szczególnie te z przyrostkiem -miłym, bardzo powszechnym w wielu słowiańskich nazwach, ale prawie niesłyszanym wśród germańskich. Ciekawostką jest visigocka nazwa Witiza, która być może wywodzi się z słowiańskiego słowavitez , który, wbrew niektórym fałszywym twierdzeniom, ma autentyczne pochodzenie sławiańskie i nie ma żadnego związku ze słowem „wiking” (i wydaje się, że nawet ten drugi może być również pochodzenia sławiańskiego). 

Sławianie i Goci również żyli blisko siebie przez jakiś czas; te ostatnie służyły do ​​uformowania większości lub całej populacji znacznej części dzisiejszej Polski, zwłaszcza w jej północno-środkowej, północno-wschodniej i wschodniej części, od delty Wisły na północy do Zamojszczyzny na południu. 

Na marginesie można zauważyć, że Goci sami pochodzili z Iranu (Alan lub Osset) a może właśnie takie tradycje wywodziły się od ludzi o późniejszym sławiańskim pochodzeniu; od Sławian, którzy przybyli i pozostali w muzułmańskiej Hiszpanii. 

Co więcej, w języku hiszpańskim mogą być pewne słowa pochodzenia sławiańskiego; na przykład hiszpańskie słowo „i” jest prawie identyczne z słowiańskimi odpowiednikami (po polsku: i , hiszpański: y ), podobnie jak słowo „oko” (polskie: oko , hiszpański: ojo ).

Trzeba tu dodać, że Sławianie w muzułmańskiej Hiszpanii nie odgrywali nieistotnej roli w życiu naukowym i kulturalnym, które w X i XI wieku było na bardzo wysokim poziomie w porównaniu z resztą świata. Szybko też zdobyli dużo bogactwa. Źródła arabskie stwierdzają, że wielu Słowian posiadało pałace, ziemie i niewolników, brali również aktywny udział w życiu intelektualnym muzułmańskiej Hiszpanii. 

W ostatnich latach kalifatu w Cordobanie było tak wielu pisarzy, poetów i bibliofilów pochodzenia sławiańskiego, że pojawiła się potrzeba napisania osobnej monografii poświęconej im właśnie, a napisanej przez pewnego sławianina imieniem Habib as-Siqlabi.

Między berberyjskimi i sławiańskimi elementami armii kalifatycznej istniało wiele wrogości. Al-Mansur (Al-Manzor) sprowadził dużą liczbę zarówno „nowych” Berberów i Sławian, aby wzmocnić swoje armie w jego licznych niszczących kampaniach przeciwko katolickim państwom na północy, i wydaje się, że pomiędzy dwoma nowo przybyłymi zawrzała ostra konkurencja. 

Być może antagonizmy te zaczęły się jeszcze przed tym czasem. Berberowie, którzy stanowili większość zwykłych wojsk armii kalifatu, musieli z pewnością odczuwać urazę na preferencyjne traktowanie i uprzywilejowany status, jaki Sławianie otrzymywali od kalifów i od arabskich władców w ogóle. 

W początkowej części Taifaokres odnotowano pewne wybuchy nienawiści ze strony Berberów wobec Sławian, np. po tym, jak berberyjska frakcja zajęła Taifęstan Kordoby, żyjący tam Słowianie zostali szybko zmuszeni do opuszczenia go i szukania schronienia w sławiańskich państwach rządzonych na wschodnim wybrzeżu (w tym przypadku najprawdopodobniej Almeria i Murcia, ponieważ te dwa były najbliższe); w ten sposób wyludniając Kordobę od Sławian, ale jednocześnie wzmacniając lokalny element słowiański w państwach już pod panowaniem Sławian. 

Być może nie wszystkim Sławianom się udało, pewien średniowieczny arabski pisarz wspomina o tradycji, zgodnie z którą niektórzy Sławianie, po lokalnej wojnie domowej, zostali rzuceni do jaskini w pobliżu osady Cabra, położonej w pobliżu Kordoby, być może to wydarzenie przyspieszyło sławiański exodus z Kordoby. 

Co zaskakujące, Berberowie i Sławianie byli pod wieloma względami do siebie podobni; obaj dominowali w wojsku i administracji, wielu z wojowników nie mogło mówić po arabsku,al-Andalus , często nie osiedlali się na ziemi, silnie zachowywali swoją odrębną tożsamość rasową, a przynajmniej do początku okresu Taifa wielu nie zostało zurbanizowanych, mimo że obozowali w okolicach miast.

W końcu wyraźna tożsamość rasowa muzułmańskich Sławian zaczęła słabnąć. Proces ten był już w toku w okresie Taifa ale nawet później Sławianie nadal odgrywali ważną rolę w lokalnych sprawach i są o nich wspominani aż do XII wieku włącznie. 

Dopiero w XIII wieku wszystkie wzmianki o ich obecności zniknęły z zapisków; w tym czasie zostali całkowicie zasymilowani przez miejscową ludność, której wiara następnie podzieliła się, trwała polityczna jedność al-Andalusjest wykorzystywany przez katolickie państwa północnej Iberii; pod koniec X wieku byli oni wasalami muzułmanów, ale w połowie XI wieku domagali się uznania od niektórych małostkowych państw muzułmańskich. 

Jest to dość oczywiste z tekstu dwóch traktatów między Muktademirem Saragossy i Sancho „el de Penalen” z Pampeluny odpowiednio z 1069 i 1073 roku. Nawiasem mówiąc, oba teatry były napisane tylko po łacinie, co pokazuje, że dominacja kulturowa często idzie w parze z dominacją polityczną. 

Co więcej, podpis Al-Muqtadira na traktacie i jego potwierdzenie, że rozumie jego treść, są w dość połamanym języku arabskim, co pokazuje, że zdominowane kultury często tracą czystość i / lub płynność językową, jak miało to miejsce w wielu regionach podbitych przez Rzymian.

W 1085 Toledo zostaje stracone. Najsilniejszy muzułmański władca w Hiszpanii, al-Mu’tamid, władca Sewilli,który był kastylijskim wasalem, próbuje zaradzić sytuacji, zapraszając berberyjskich Almorawidów, którzy w 1086 r. zdecydowanie pokonali króla Kastylii w Zallaqa koło Badajoz. 

Zwycięstwo to zakończyło wasalstwo muzułmanów,  ale państwa katolickie zaczęły odnawiać swe inwazje, i w 1088 r. Almorawidowie zostali poproszeni o powrót. Robią to w 1090 r., a następnie ponownie zjednoczyć muzułmańską Hiszpanię, wziąć Badajoz w 1094 r., Walencję w 1102 r. i Saragossę w 1110 r. Almoravidowie rządzili, dopóki nie zostali obaleni w wyniku rebelii w 1144-1145 r., A następnie zastąpieni przez rywala – Berberskaą dynastie znana jako Almohads. 

Znaleźliśmy także gwardię sławiańską w Maghrebie (północno-zachodnia Afryka), gdzie niewolnicy pochodzenia sławiańskiego często odgrywali rolę analogiczną do roli ich odpowiedników w Hiszpanii. 

Na przykład na dworze małego, ale ważnego państwa Arabo-Berber, zwanego Nukur, które znajdowało się w obszarze dzisiejszej pogranicza algiersko-marokańskiego, istniała również elitarna Gwardia sławiańska. 

Z opisu al-Bekriego dowiadujemy się, że Gwardia Sławiańska była filarem poparcia dla lokalnej dynastii rządzącej i cieszyła się uprzywilejowanym traktowaniem przyznanym jej przez emirów. 

Ta sytuacja utrzymywała się do początku XI wieku. gdy Sławianie, korzystając z trudnej sytuacji wewnętrznej, jakiej doświadczył Nukur, zażądali od współczesnego sułtana Sa’ida ibn Saliha formalnego zniesienia statusu niewolników (który miał wówczas charakter czysto nominalny), odrzucił ich prośbę. 

Następnie, przy wsparciu innych członków panującej dynastii zbuntowali się i dopiero po wezwaniu całej ludności państwa do wojny z nimi, zostali pokonani. 

Po tym niepowodzeniu Sławianie wycofali się do pobliskich gór, gdzie utworzyli ufortyfikowany obóz w pewnej osadzie, nazwanej im imieniem Qaryat as-Saqaliba (Wioska Sławian).

Mniej więcej w tym czasie Sławianie znajdują się również gdzie indziej w świecie muzułmańskim; częste są ich wzmianki o obecności w Iraku (jedno z arabskich źródeł wspomina nawet, że około 800 roku Bagdad był „zalany Sławianami” i było wielu niewolników pochodzenia wschodniasłowiańskiego w Khorezm (Chiva) w Azji Środkowej, skąd niektórzy nawet udali się na ziemie jeszcze dalej na południe i wschód; początkowo były kupowane lub złapane przez Chazarów, Wołgę Bułgarów i Węgrów, a następnie sprzedane Chorezmom, którzy w tym czasie mieli rozległe kontakty handlowe z Europą Wschodnią. 

Znowu niektórzy udają się na bardzo ważne stanowiska. Podczas panowania ostatniego kalifa z dynastii Omayyadów, Marwan II (panujący 744-750), pewien Saqlab, który był maula(uwolniony niewolnik) był szambelanem kalifa ( hajib ). Według relacji Ibn as-Sajir, ale spisanej przez Abu’l-Yaqzana, niektórzy rozgoryczeni wysokiej rangi sławiańscy urzędnicy sądowi uczestniczyli również w wojnie domowej, która miała miejsce na kalifacie Abbasydów od lutego 865 do stycznia 866 wraz z kilkoma Turkami i Ferghanerami wypuszczono z więzienia al-Mu’tazz, kuzyna kalifa al-Musta’ina, który panował od 862 roku i ogłosił go nowym kalifem. Po wojnie domowej trwającej prawie rok abdykował al-Musta’in. Co dziwne, zdekonspirowany monarcha był sam w połowie Slavic. Al-Mas’udi również opisuje te same wydarzenia, ale nie wspomina o Sławianach.

Znaleźliśmy także Gwardia Sławiańska gdzie indziej: na Sycylii lokalny Emir Ibrahim ibn Ahmad stanowił silną i zdyscyplinowaną armię z niewolników pochodzenia sławiańskiego w drugiej połowie 9. wieku, na dworze egipskich Fatymidów znajdowała się także pewna książęca jednostka strażnicza kalifa, w skład której oprócz sławiańskich, wchodzili książęta z Maghrebu, Jemenu, Nubii, Etiopii, Gruzji, Turkiestanu, Deylem (w północnej Persji), a nawet Delhi w Indiach. 

Również w służbie Fatimidów, choćby z Ifriqiya (lub Ifrikiya, dzisiejszej Tunezji i Trypolisu / północno-zachodniej Libii), był pewien Sławianin o imieniu Mas’ud, który w 924/5 zaatakował i zdobył zamek Świętego Mikołaja Agata na Sycylii; w następnych latach wypuścił trzy dodatkowe ekspedycje przeciwko posiadłości emira wyspy.

Działalność sławiańska w tym regionie nie zakończyła się; później wybitny przywódca Normanów, książę Robert Guiscard, miał gwardię przyboczną zlożoną z 60 -ciu bardzo lojalnych słowiańskich najemników, a w 1078 roku hrabia Roger ucieka przed śmiercią w zasadzce dokonanej przez nieokreślonych sławiańskich najeźdźców gdzieś w okolicach Taorminy.

16.02.2019

---

BibliografiaArtykuły i książki

JW Bowker, The Oxford Dictionary of World Religions , Oxford University Press, Oxford – Nowy Jork, 1997.

ER Dupuy i TN Dupuy, The Harper Encyclopedia of Military History; Od 3500 pne do współczesności , Harper Collins, 4. edycja, Nowy Jork, 1993.

Encyklopedia Popularna PWN , Panstwowe Wydawnictwo Naukowe, 16 edycja, Warszawa, 1988.

Atlas Historyczny Polski , pod redakcją Władysława Czaplińskiego i Tadeusza Ładogorskiego, Panstwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych im. Eugeniusza Romera, 7. edycja, Wrocław, 1987.

Atlas Historyczny Swiata , redaktor naczelny: Jozef Wolski, Panstwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych im. Eugeniusza Romera, II edycja, Wrocław, 1986.

Relja Novakovic, Balticki Sloveni u Beogradu i Srbiji , Narodna Knjiga , Beograd, 1985.

David Wasserstein, Powstanie i upadek Królów Partii; Polityka i społeczeństwo w islamskiej Hiszpanii 1002-1086 , Princeton University Press, Princeton NJ, 1985.

The Cambridge Illustrated History of the Middle Ages, 950-1250 , wol. 2, pod redakcją Roberta Fossiera (w tłumaczeniu Stuart Airlie i Robyn Marsack), Cambridge University Press, 1st English edition, Cambridge, 1997 (c 1982).

Ireneusz Grajewski i Józef Wojcicki, Maly Leksykon Morski , Wydawnictwo MON, Warszawa, 1981.

Dzieje Polski , pod red. Jerzego Topolskiego, Panstwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, 1978.

W. Montgomery Watt, The Majesty That Is Islam; The Islamic World 661-1100 , Sidgwick & Jackson, 2nd edition, London, 1976 (c 1974).

Jan Read, Maurowie w Hiszpanii i Portugalii , Faber i Faber, Londyn, 1974.

Anwar G. Chejne, muzułmańska Hiszpania, jego historia i kultura , The University of Minnesota Press, Minneapolis, 1974.

Jon Johannesson (w tłumaczeniu Haraldur Bessason), Historia dawnej islandzkiej Wspólnoty Narodów; Islendinga Saga , University of Manitoba Press, 1974.

Gabriel Jackson, The Making of Medieval Spain , Thames and Hudson, Londyn, 1972.

Taduesz Lewicki, Żrodla Arabskie do Dziejów Slowianszczyzny , Vol. 2 (Część 1), Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław – Warszawa – Kraków, 1969.

Jerzy Nalepa, Slowianszczyzna Północno-Zachodnia; Podstawy Jej Jedności i Jej Rozpad , Panstwowe Wydawnictwo Naukowe, Poznań, 1968.

Stephan i Nandy Ronart, Concise Encyclopaedia of Arabic Civilization , wol. 2 ( The Arab West ), Frederick A. Praeger Publishers Inc., Nowy Jork, 1966.

Boris A. Rybakov (w tłumaczeniu John Weir), Wczesne wieki rosyjskiej historii , Wydawcy postępów, Moskwa, 1965.

Henryk Lowmianski, Poczatki Polski; Z Dziejow Slowian w I Tysiacleciu ne , Vols. 1-3, Panstwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, 1963-1967.

G. Vernadski, Problemy eposów osetyjskich i rosyjskich , „American Slavic and East European Review”, wol. 18, 1959.

D. Dzanty i G. Verndaski, Osetyjska opowieść o Iry Dadzie i Mścisławiu , „Journal of American Folklore”, t. 69, 1956.

Tadeusz Lewicki, Żrodla Arabskie do Dziejów Slowianszczyzny , Vol. 1, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław – Kraków, 1956.

Tadeusz Lewicki, Osadnictwo Slowianskie i Niewolnicy Slowianci w Krajach Muzulmańskich , „Przeglad Historyczny”, XLIII, 1952.

Kazimierz Wachowski, Slowianszczyzna Zachodnia , Instytut Zachodni, II edycja, Poznań, 1950 (r. 1906).

Thomas William Shore, Pochodzenie anglosaskiej rasy; Studium Osadnictwa Anglii i plemiennego pochodzenia Starych Anglików , redagowane (pośmiertnie) przez jego synów: TW Shore i LE Shore, Kennikat Press, 2. wydanie, Port Washington NY, 1971 (c 1905).

Stanley Lane-Poole (przy współpracy Arthura Gilmana), Maurów w Hiszpanii , Khayats, 2. wydanie, Bejrut, 1967 (c 1886).

Strony internetowe„Forum Veneti I”, Carantha . Dostępny on-line na stronie http://www.niagara.com/~jezovnik/forum_veneti_part_i.htm

„Forum Veneti II”, Carantha . Dostępny on-line na stronie http://www.niagara.com/~jezovnik/forum_veneti_part_ii.htm

CI Gable, „Piraci dalmatyńscy”, Wirtualna Historia Wenecji , 1998-2000. Dostępny on-line na stronie http://www.boglewood.com/timeline/pirates.html

CI Gable, „Wenecja nabywa [części] Dalmacji”, Wirtualna Historia Wenecji , 1998 r. Dostępny on-line na stronie http://www.boglewood.com/timeline/dalmatia.html

„Słowianie wśród norsemenów w Ameryce i Islandii”, Polski Ruch Oporu , 17 stycznia 2002 r. Dostępny on-line na stronie http://wolnapolska.boom.ru/index-Wyzdraw.html

„Aryjczycy”, Iran, historia, kraj i ludzie , 1999-2004. Dostępny on-line na stronie http://www.sanibrite.ca/iran/index.asp

„Era Pre-Avesta: 850 pne – 728 pne”, IPC , 16 sierpnia 2001 r. Dostępny on-line na stronie http://hometown.aol.com/ahreemanxii/page3.html

Jesus de Castro, „Taifa de Valencia – Regulos Eslavos”, Jesus de Castro , 1998-2004. Dostępny on-line na stronie http://www.geocities.com/Athens/Atlantis/2572/TaifaValencia.htm

Geoffrey Malaterra, „The Deeds of Count Roger z Kalabrii i Sycylii oraz księcia Roberta Guiscarda, jego brat”, Leeds Medieval History Texts in Translation , ???? 2003. Dostępne on-line na stronie http://www.leeds.ac.uk/history/weblearning/MedievalHistoryTextCentre/Malaterra%201.doc i http://www.leeds.ac.uk/history/weblearning/MedievalHistoryTextCentre/Malaterra%203 .doc.

Ta książka to „Pochodzenie rasy anglosaskiej; studium osiedlenia Anglii i plemiennego pochodzenia ludu staroangielskiego” – Thomas William Shore
https://www.wikiwand.com/en/Thomas_William_Shore
wydana rok po śmierci Autora przez jego synów w 1906 roku a więc ponad 100 lat temu…

Thomas William Shore był honorowym sekretarzem London and Middlesex – archeologicznego klubu w Londynie, honorowym sekretarzem klubu Hampshire i Stowarzyszenia Archeologicznego.
Autor przedstawił szczegółową analizę „Anglo Saxonów” i pokazał, że zarówno Angles, jak i Saxons byli po prostu terminami używanymi dla złożonych federacji południowobałtyckich – germańskich, nordyckich i zachodniosłowiańskich plemion.
Opisał późną epokę Antyku i wczesnośredniowieczną północną i środkową Europę jako tygiel, w którym powstały przyszłe narody Franków, Anglów, Sasów, Duńczyków, Szwedów a także państwa takie jak Polska, Czechy czy Ruś, sugeruje że niektóre z federacji plemiennych były o mieszanym germańsko / sławiańskim pochodzeniu etnicznym, podał dużo toponimów sławiańskich na brytyjskiej ziemi i wyjaśnił ich genezę, na końcu rozdziału ciekawy „smaczek” o sygnecie / pierścieniu wojownika z Pomorza z V wieku, porobiłem odstępy żeby te 19 stron się dobrze czytało a nie „groch z kapustą”.

Sławiańskie Vandale, Wendy, Rugianie czy Wieleci przewijają się tak naprawdę przez całą książkę która ma 395 stron w pdf i warto ją przeczytać, a treścią tego artykułu będzie rozdział pod tytułem RUGIANS, WENDS I TRIBAL SLAVONIC SETTLERS, który ma 19 stron (str. 84 – 102) w całości poświęcony naszym Przodkom, zawiera kilka ciekawych wątków które rozbijają w puch tzw teorię allochtoniczną, na końcu skopiowałem też potężną bibliografię z której korzystał Shore która ma w przypadku tylko tego rozdziału 57 pozycji, moje przypisy są w nawiasie z inicjałami KVB, pod co ciekawszymi wątkami wkleiłem kilka skanów tych słów po angielsku ze stron książki, na dole pod bibliografią 8 źródeł i PDF-y.

Polecam książkę jako lekturę obowiązkową dla każdego, kto chce zrozumieć wczesnośredniowieczny Bałtyk oraz jego związki z Wyspami Brytyjskimi i Irlandią. Naprawdę otworzy oczy tym co nie znają tematu zbyt dobrze.

Zapraszam do lektury 😉

Origin of the Anglo-Saxon Race/Chapter 6

 

ŹRÓDEŁKA :

1) ROZDZIAŁ 6 KSIĄŻKI Z OPCJĄ TŁUMACZENIA
https://en.wikisource.org/wiki/Origin_of_the_Anglo-Saxon_Race/Chapter_6

2) WIKISOURCE JAK WYŻEJ, KSIĄŻKA Z TRANSATOREM ALE BEZ OKOŁO 120 OSTATNICH STRON
https://en.wikisource.org/wiki/Origin_of_the_Anglo-Saxon_Race

3) ROZDZIAŁ 6 JAKO ARTYKUŁ ALE NA DOLE MOŻNA COFNĄĆ DO 1, JEST CAŁA KSIĄŻKA
https://www.wilcuma.org.uk/who-are-the-anglo-saxons/rugians-wends-tribal-slavonic-settlers/

4) TAKI PDF
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3a/Shore_T._W._-_Origin_of_the_Anglo-Saxon_Race.pdf

5) TU INNY
https://ia802306.us.archive.org/12/items/originofanglosax00shoriala/originofanglosax00shoriala.pdf

6) MASZYNOPIS Z OPCJĄ TŁUMACZENIA
https://archive.org/stream/originofanglosax00shoruoft/originofanglosax00shoruoft_djvu.txt

7) NORMALNY FORMAT W JĘZYKU ANGIELSKIM Z PRZERZUCANIEM STRON
https://archive.org/details/originofanglosax00shoruoft/page/n8

8) DUŻY ARTYKUŁ O KSIĄŻCE
http://oldeuropeanculture.blogspot.com/2014/03/the-origin-of-anglo-saxon-race.html

Kamil Vandal 
9.02.2018

KRÓTKA HISTORIA KSIĄŻKI
Mauro Orbini (1560 albo 1563 – 1610 albo 1614) – różne daty znalazłem zarówno urodzenia jak i śmierci, był chorwackim historykiem i pisarzem.
Twórca monumentalnego dzieła „Królestwo Sławian”, tytuł oryginalny : Kraljevstvo Slavena (Il Regno de gli Slavi, 1601) które znacząco wpłynęło na rozwój sławiańskiej historiografii i ideologii.
https://www.wikiwand.com/pl/Mauro_Orbini

Orbini urodził się w miejscowości Ragusa (dziś Dubrownik), ówczesnej stolicy Republiki Raguzy – wolnej sławiańskiej republiki kupieckiej, w ważnym ośrodku handlowym i gospodarczym na wschodnim wybrzeżu Adriatyku.
https://www.wikiwand.com/en/Republic_of_Ragusa

Rodzina Orbiniego pochodziła z Kotoru (obecnie Czarnogóra), po wstąpieniu do zakonu benedyktynów w wieku 15 lat Mavro Orbini przebywał kolejno w klasztorach na wyspie Mljet, następnie w Ston oraz na Węgrzech, gdzie przez pewien czas piastował godność opata klasztoru w Bač (obecnie Serbia). 

Dubrownik to z pewnością jedno z piękniejszych miejsc w Europie ❤

Jak większość dalmackich humanistów rensansowych, Orbini znajdował się pod silnym wpływem ideologii panslawistycznej, której jednym z głównych teoretyków był Vinko Pribojević.
W opozycji do tego jak wiadomo stał Rzym który był i dalej jest antysławiański.
Mieszkańcy Dubrownika chcieli być politycznie wolni i czuli się jak Sławianie, i również mnisi nawet jeśli byli Włochami, w taki sposób manifestowali swoją wolność. Takie było polityczne znaczenie książki Orbiniego.

3 krótkie cytaty z książki jako przesłanie, główna jej myśl i zachęta do przeczytania książki :

” Vandale, Goci , Ostrogoci, Wizygoci, Gepidowie, Getty, Alani, Verli lub Heruli, Quadi, Dacy, Marcomanni, Trakowie i Ilirowie, którzy wszyscy należą do tego samego ludu słowiańskiego i mówią tym samym językiem.

„Macedończycy nie byli Grekami … Macedończycy mówią językiem słowiańskim”

„… nad Bałtykiem żyją sławiańscy ludzie zwani Venedi”

IDĄC PO ŚLADACH PO KTÓRYCH SZEDŁ MAVRO ORBINI

Dalmatyńczyk podał imponującą listę źródeł  i zamieścił w książce cytaty z ponad 300 dzieł z których korzystał ale nie podał wszystkich bo nie mógł.
W 1593 jego wróg Giambatista Orsati – przewodniczący kongregacji w Mljet nakazał przekazać go Inkwizycji.
Orbini został uniewinniony przez wstawiennictwo arcybiskupa Ragusy (dziś Dubrovnik) Aurelio Novarino który umieścił go w klasztorze benedyktynów.
http://www.girodivite.it/Il-regno-degli-Slavi.html

W 1597 Papież Klemens VIII uczynił go opatem w klasztorze Bać daleko od Dubrownika i kończy książkę bez przeszkód.
Przypomnę jakie to były czasy – w 1600 r Giordano Bruno został spalony na stosie jako heretyk.
W 1600 Orbini osiadł w Pesaro i dzięki opiece bogatego patrona Marino uzyskał dostęp do rozległej bibiloteki księcia Franciszka i Marii II della Rovere i w 1601 r ukazuje się KRÓLESTWO SŁAWIAN po włosku.
Ważnym źródłem z którego korzystał Orbini a które zataił była napisana przez Vinko Pribojevica w 1532 książka „De origine successibusque Slavorum (Pochodzenie i Chwała Sławian)

Pribojević urodził się na wyspie Hvar w Dalmacji Weneckiej (dziś Chorwacja ) ale nie uważał się za Chorwata, ale za Sławianina mówiącego językiem Wenecjan.
https://www.wikiwand.com/en/Vinko_Pribojević

Jest 70 stronicowy pdf książki Pribojevića w języku angielskim, nie wiem czy to jest całość ale nic innego nie znalazłem
https://archive.org/details/VinkoPribojeviAndTheGloryOfTheSlavs

Książka Pribojevica powstała na podstawie jego przemówienia w Wenecji w 1525 r., które wywarło głębokie wrażenie na Wenecjanach i kilkakrotnie opublikowali je po łacinie i włosku.
Pribojevic napisał historię Sławian od niepamiętnych czasów do współczesnych, włączając w to historie różnych starożytnych ludów, takich jak Trakowie, Macedończycy, Goci, Vandale, Sarmaci, Gepidowie i Ilirowie, z których wszyscy byli wg niego Sławianami, ten pogląd powtórzył po latach Orbini.

Autor zignorował migrację Sławian na Bałkany w VI wieku uważając ją za mocno przesadzoną i sfabrykowaną i utrzymywał pogląd o ciągłości etnicznej Sławian w regionie oraz połączył to z dziedzictwem starożytnych Ilirów.
Aby udowodnić sławiańskość Macedończyków, Pribojevic wykazał że ich język nie jest taki sam jak Greków.
Wykorzystał anegdotę znalezioną w Historii Aleksandra Wielkiego autorstwa Quintusa Curtiusa Rufusa, tu podobizna Aleksandra, wygląda niczym prawdziwy „południowiec” (sarkazm) 😉

Zgodnie z tą anegdotą kiedy żołnierz Philotas został postawiony przed sądem przed armią macedońską (której znaczna część była Grekami), Aleksander zapytał go:
Filotasie, Macedończycy będą cię sądzić, czy użyjesz swojego języka ojczystego przed nimi?
Filotas odpowiedział, że nie, ponieważ nie wszyscy będą w stanie go zrozumieć.
Wniosek, jaki Pribojević wyciągnał z tego opowiadania jest taki, że Philotas postanowił nie mówić w ojczystym języku macedońskim, bo był on inny niż język całej armii (grecki) więc Macedończycy i Grecy nie mówili tym samym językiem i nie można ich uważać za ten sam lud.
To wg niego dowodzi, że Macedończycy zawsze mówili językiem sławiańskim i są Sławianami.

Książka została wydana po włosku w 1595 roku w Wenecji i Kościół zaraz po wydaniu a więc jeszcze przed ukazaniem się pracy Orbiniego nakazał spalić wszystkie egzemplarze, zachował się podobno jeden i to już inna historia i na tej pozycji wzorował się Orbini, tu macedońskie forum i więcej szczegółów
http://www.macedoniantruth.org/forum/showthread.php?t=1156

W 1722 roku, na osobiste polecenie Piotra I, część książki Orbiniego została przetłumaczona na język rosyjski i te książkę będziemy sobie czytać 😉
Kopia książki jest przechowywana w Wydziale Rzadkich Książek Federacji Rosyjskiej, na dole podam wszystkie możliwe pdf-y które mam i link do źródeł z których korzystał Autor.
Wszystkie podtytuły są ode mnie żeby oddzielić wątki tematycznie, te które uważałem za mało interesujące lub nic nowego nie wnoszące pominę z tym że napiszę co konkretnie pominąłem, a reszta to tłumaczenie zgodne z polską gramatyką więc czasami nie jest one „słowo w słowo” ale z tym samym sensem treści, a tu jeszcze podam kilka linków do postaci na które powoływał się Mavro Orbini a których dzieła nie zostały nigdy przetłumaczone na język polski i dla wielu Sławian w Polsce są to postacie anonimowe aczkolwiek znane też zainteresowanym conajmniej ze słyszenia, ale skoro nie ma tak wielu tłumaczeń średniowiecznych autorów to pokazuje w jak wielkich oparach ciemnoty wciąż żyjemy a mamy 2019 rok, ci ludzie z tego co sprawdziłem też wspierali tzw „opcję vandalską” w temacie Sławian :

ALBERT KRANTZ
https://www.wikiwand.com/en/Albert_Krantz

OLAUS MAGNUS
https://www.wikiwand.com/pl/Olaus_Magnus

JAN DUBRAVIUS
http://www.wikiwand.com/en/Jan_Dubravius

FLAVIO BIONDO
https://www.wikiwand.com/pl/Flavio_Biondo

WOLFGANG LAZIUS
https://www.wikiwand.com/pl/Wolfgang_Lazius

JOHANNES AVENTINUS
https://www.wikiwand.com/en/Johannes_Aventinus

PIER FRANCESCO GIAMBULLARI
https://www.wikiwand.com/it/Pier_Francesco_Giambullari

SIEGMUND von HERBERSTEIN
https://www.wikiwand.com/pl/Siegmund_von_Herberstein

PETER SUFFRID
Mam o nim tylko cytat z jego rzekomej książki „Origins of the Frisians”którym posłużył się również Orbini :
” Wszyscy historycy Wielkiej Brytanii mają wspólną opinię, że Brutus, który nazwał Brytanię (zwaną wcześniej Albionem) swoim własnym imieniem, wypędził z tej wyspy gigantów zwanych Słowianami”

Na końcu części 1 ciekawa tabelka ze słowniczkiem, ja przeczytałem narazie jakąś 1/3 książki i dla mnie jest to rewelacja a pozatym Orbini podaje źródła które wyżej wymieniłem i inne a które są praktycznie nie znane szeroko i „nie oklepane” więc jest przy czym „grzebać” i czego szukać po sieci, rosyjski pdf podzielony jest na 20 części więc będą numeracje rozdziałów od 1 do 20, no to zaczynamy czytać Mavro Orbiniego 😉

ROZDZIAŁ 1

WSTĘP OD TŁUMACZA, FRAGMENT  :

Podążając za wskazówkami swego serca, Orbini postanowił podjąć wyzwanie czasu i poświęcił całe życie na stworzenie encyklopedii całego słowiańskiego rodu, gdzie, zgodnie z „klasycznymi” narodami, opisane zostanie jego pochodzenie, wyczyny i historie rządzących dynastii, zjednoczonych przez wspólną ideę dumy z ich słowiańskiego pochodzenia. 
Przeszukał wszystkie dostępne mu monastyczne i prywatne biblioteki, znajdując znaczną ilość materiałów do książki. Dużym ułatwieniem w tym dziele były archiwa włoskich bibliotek, w szczególności słynna biblioteka księcia Urbińskiego, jeden z największych zbiorów książkowych swoich czasów. 
W specjalnie zbudowanym budynku Orbini miał do dyspozycji ponad 600 łacińskich, 160 greckich i 80 żydowskich tytułów, zebranych pod koniec XV wieku przez księcia Federigo dei Montefeltro, założyciela biblioteki, utrzymanych w doskonałym stanie.
Podróż Orbini do Włoch została hojnie opłacona przez słynnego mecenasa sztuki, dubrownickiego zesłańca Marina Bobalewicza, którego los jest ściśle związany z tworzeniem książki. 
Ta pochwała Sławian pod sztandarem „Iliryjskiej idei” miała bardzo specyficzne znaczenie polityczne: papież Klemens VIII przygotowywał sojusz wojskowy przeciwko Imperium Osmańskiemu, którego celem było wyzwolenie Bałkanów. 
Jedna z twierdz wojennych, planowanej  na 1595 r wojny z Turkami czyli Dubrownik miał potężną flotę. 
W nadziei na sukces, odrodzeni potomkowie starożytnych klanów i starożytne herby wróciły do ​​gry. 

Jednak plany te nie miały się spełnić …

Gorliwość Orbiniego zwróciła się przeciwko niemu.
Autor starając się nie przegapić żadnych cennych odniesień ws Sławian, zawarł w swoim dziele setki cytatów z ponad 300 dzieł, wśród nich znalazły się prace autorów, którzy przystąpili do Reformacji. 
W erze rosnącej wrzawy katolickiej, reakcja Koscioła nie trwała długo, 2 lata po opublikowaniu „Królestwo Sławiańskie” pojawiło się w Indeksie książek zakazanych i na długi czas spadło z oczu wykształconej Europy.

DON MAVRO ORBINI DO CZYTELNIKÓW

Sławiańskie plemię nie miało szczęścia. 
Od samego początku nieustannie prowadził wojny, dopuszczając się aktów godnych wiecznej pamięci, nie dbając jednocześnie o to, by ktoś je wydrukował na papierze. 
Niewielu historyków wspomina Sławian, a te odniesienia są bardziej związane z rywalami,  z którymi walczyli a nie z intencją, by w jakiś sposób gloryfikować Sławian. 

Sławianie walczyli z prawie wszystkimi plemionami świata,  zaatakowali Persię,  rządził w Azji i Afryce, walczyli z Egipcjanami (czy to jest aluzja do tzw Ludów Morza? – mój przypis), a Aleksander Wielki (wymieniany tu w kontekście bycia Sławianinem – mój przypis) podbił Grecję, Macedonię i Illyrię, wziął Morawy, Śląsk, Czechy, Polskę i ziemie nad Bałtykiem.
Sławianie najechali na Włochy, gdzie przez długi czas angażowali się w starcia z Rzymianami, niekiedy ponosząc klęskę, czasami mszcząc się na Rzymianach z wielkim poświęceniem.
Po podbiciu Imperium Rzymskiego w końcu zajęli wiele prowincji, zniszczyli miasto Rzym, czyniąc cesarzy rzymskich ich wasalami, czego żadne inne plemię na świecie nie mogło zrobić. 
Chwycili Francję, założyli królestwa w Hiszpanii, a szlachetne rody powstały z ich krwi. 
Jednak rzymscy historycy nie są tak hojni z uwielbieniem barbarzyńców, jak ich nazywają, dlatego kierując się poczuciem obowiązku, jaki odczuwam dla mojego sławiańskiego Rodu, napisałem to dzieło, aby pokazać pochodzenie i rozprzestrzenienie się dominacji sławiańskiej.

Plemię, z którego wywodzi się wiele potężnych narodów w starożytności, takich jak Sławianie Wandali, Burgundowie, Goci, Ostrogoci, Wizygoci, Gepidy, Getae, Alani, Verla lub Heruli, Awary, Skirras, Guerras, Melanchowie, Bastarna, Peucyny, Dacy, Szwedzi Normanowie, Fenowie lub Finowie, Uncranes, Marcomanni, Quady, Trakowie i Ilirowie. 
Były też Wendy, czyli Genety, które zajmowały wybrzeże Morza Bałtyckiego i były podzielone na wiele plemion, mianowicie: Pomorzan, Wilków, Rany, Warnavów, Wadiszów, Polabów, Wahr, Glinian, Dolensów, Ratarów, Rujans przed Ranami, Heruli, Lyubushan, Volinian, Stodoryan, Brezhan i wiele innych, które można znaleźć u Helmolda.
Wszyscy oni należeli do tego samego plemienia sławiańskiego, co zobaczymy później. 
Aby doprowadzić moją pracę do perfekcji, nic nie zaniedbałem: kilka razy podróżowałem po Włoszech, aby przeglądać biblioteki w poszukiwaniu niezbędnych książek, z których większość znalazłem w bibliotece w Pesaro, u najjaśniejszego księcia Urbinskiego. 
Biblioteka ta, moim zdaniem, jest najobszerniejszą i najpiękniejszą ze wszystkich bibliotek, podczas gdy wspomniany suweren zachował wszystkie dzieła z największą starannością.
Ten władca udoskonalał wiedzę w różnych dziedzinach nauki, na doświadczeniu w sprawach wojskowych, na rozsądku, na znajomości religii i innych niezliczonych zasługach, które go zdobią, jest znacznie wyższy niż wielkość własnego przeznaczenia.
Tak więc, po zebraniu wszystkich najważniejszych rzeczy, które zostały rozproszone w różnych książkach, chciałem opublikować wszystkie te informacje dla chwały wszystkich Sławian, których proszę za te owoce moich prac o pamięć dla Przodków za dowód ich wielkości.
A jeśli ktoś zacznie bluźnić wbrew mojej pracy złośliwością i wrogością, waszym obowiązkiem jest rozsądne wymaganie na nim odpowiedniego zachowania i szacunku.
W międzyczasie, proszę was, byście przyjęli z czystym sercem, moi dobroczynni czytelnicy, dam wam teraz prezent. Zebrałem listę autorów, z których korzystałem aby każdy mógł łatwo zobaczyć, jak wspaniałe i sławne było to plemię sławiańskie.
(Tu Orbini prezentuje liste i nazwiska a ja poprostu wrzucę link z tą listą źródeł)
http://chronologia.org/en/seven5/annex1.html

ROZDZIAŁ 2

POCHODZENIE SLAVÓW I DYSTRYBUCJA ICH RZĄDÓW

Orbini rozwodzi się trochę w temacie biblijnego pochodzenia Sławian co byłą nagminne w tamtych czasach, a potem przeprowadza wywód w temacie kolebki Sławian w Skandynawii (Thule) więc to sobie odpuszczę, kończy już to o czym napisałem przed chwilą i zaczyna nowy wątek: 

Tak więc, kiedy potomkowie Jafeta pomnożyli się tak bardzo, że Wielka Skandynawia nie mogła ich powstrzymać, opuścili ją (zgodnie z opisem Metodego Męczennika, opata Prumskiego w jego Kronice, Jordanesa w Getice, Pavla Diacona i Franciszka Irenicusa (I, 46), a po opuszczeniu dużej liczby gniazd ojcowskich podbił całą europejską Sarmację, która (wg Ptolemeusza) od wschodu ogranicza się do Jeziora Meotus (Morze Azowskie) i Tany (Donu), od zachodu przez Wisłę, od północy przez Sarmatyzm i od południa przez Karpaty.
Pierwszy exodus Sławian ze Skandynawii miał miejsce, jak pisze Albert Krantz w II rozdziale „Szwecji”, za czasów Gofoiiela, żydowskiego sędziego, przed erą królów.
Stało się to w roku 3790 od stworzenia świata i 1460 lat przed przyjściem Chrystusa.
W określonym czasie Goci wyszli ze Skandynawii, a pod imieniem są też jako Słowianie, zgodnie z tym, co można odczytać w Vidukind Wagryansky (Bonifacy apostoł Niemiec) w pierwszej książce „Niemcy” i u Irenikusa (I, 8), ponieważ jak pokaże później Sławianie i Goci to jedno plemię.

Tak więc, pokonując całą Sarmację swoją potęgą, plemię sławiańskie podzieliło się na kilka mniejszych plemion i otrzymało różne imiona.
Jak pisze Jan Dubravicus w „Historii Czech” , nazywano ich Wends, Slavs, Antes, Werls lub Heruls, Alans lub Massagets, Hyrras, Skirras, Orbs, Eminemles, Dacians, Swedes, Fens lub Finns, Prussians, Vandals, Burgunds, Goths, Ostrogoths, Wizygoths, Getae, Marcomanni, Quady, Awary, Bastarny, Roxolani, Russy i Moskali, Polacy, Czesi, Ślązacy i Bułgarzy.

Wszystkie te narody były z tego samego sławiańskiego plemienia, które nawet dzisiaj jak pisze David Hitreus w „Saksonii”, Pavel Ioviy w „Prawach księstwa moskiewskiego”, Georg Werner i Lawrence Suriy bardziej niż wszyscy inni, ponieważ Sławianie przez plemię i język nie są tylko ci, którzy mieszkają w Dalmacji, Ilirii, Istrii i Karpatach, ale także wiele innych największych i najpotężniejszych narodów: Bułgarzy, Rashany, Serbowie, Bośniacy, Chorwaci, Piatigorsk, czyli żyjący w 5 górach, Rosjanie, Podole, Moskale i Czerkasy, a także Pomorzanie i Wendy aż do rzeki Łaby, plemiona: łużyckie, kaszubskie, morawskie, polskie, litewskie, śląskie i czeskie.
Krótko mówiąc, język sławiański słychać od Morza Kaspijskiego do Saksonii, od Morza Adriatyckiego po Germańskie, a we wszystkich tych granicach żyje plemię sławiańskie.

Żyjący w Sarmacji Sławianie okazali się odważni, wojowniczy i zawsze chętni do sławy.
Pomponius Mela pisał, że ich wg pradawnego zwyczaju nigdy nie pozostawali w jednym miejscu, i zależnie od wygody pastwisk lub wrogów, kiedy byli ścigani lub byli stłoczeni, zmieniali swoje położenie i transportowali swój majątek, żyjąc stale w namiotach, wojowniczy, wolni i nieugięci.
Nawet w czasach Cezara Augusta, jak pisze Strabo, Venedi lub Sarmaci żyli razem z Trakami, a później podbili prawie całą Europę, większość Azji i Afryki.
Ponieważ jak pisze Aleksander Gvagnini w „Sarmacji”, jeśli przyjrzysz się uważnie temu sławiańskiemu plemieniu, niemożliwe jest znalezienie bardziej wojowniczego plemienia w historii.
Łatwo bowiem znosili zimno, mróz, upał i wszelkie inne trudności aby gloryfikować i uwieczniać swoje imię, i niewiele dbali o własne życie, odsłaniając je na tysiąc niebezpieczeństw, pozostali nieustraszeni.

Wojowniczy Sarmaci nigdy nie byli rządzeni przez Cesarstwo Rzymskie w przeszłości, co więcej, w czasie cesarza Maksymina, przekraczając Istres, najechali Ilirię, Panonię i Mezję i splądrowali wszystko, nie pozostawiając kamienia na kamieniu (wg Awentina ).
Wielokrotnie atakowali także rzymskie kohorty, powodując wiele problemów. 
Imperium Rzymskie zawsze powstrzymywało się od wojen z Sarmatami, wierząc, że jest wystarczające, aby odeprzeć ich od limesów, a porzucą wtedy swój gniew.
Vidukind Vagriysky, wraz z innymi autorami, opisał wojny, w których starożytni Sarmaci walczyli i czynami doskonale wytłumaczyli swoją legendę.
Wróćmy jednak do historii wszystkich Sławian, którzy w czasie pobytu w Sarmacji, przyjęli dla siebie to szczególne imię które znaczy „chwała”.
Nazwa pochodzi od Venedi – ludnego plemienia Sarmatów, jak to Alan Jordan zeznaje w swojej „Getice”. Pisze:

„Między nimi leży Dacia, która niczym korona jest osłonięta wysokimi Alpami. Na ich lewym zboczu skierowanym na północ, począwszy od górnego biegu Wisły, duża populacja Wendów (Vinidi) znajdowała się na rozległych przestrzeniach. 
Chociaż ich nazwy różnią się teraz w zależności od różnych szczepów i miejscowości, są one głównie nazywane Chwałami lub Ante. 
Slavy do Dniestru na wschodzie, a na północ do ujścia Wisły.
Anty, najsilniejsze z tych, którzy żyją w kierunku Morza Pontyjskiego, rozciągają się od Dniestru do Dniepru. Między tymi rzekami jest wiele dni drogi.”

Nieco dalej pisze:

„Wendy, pochodzą z tego samego rdzenia, są teraz znane trzema imionami: Wendy, Antes, Slavs; które, z Bożym przyzwoleniem za nasze grzechy, szerzą się wszędzie. „

Vidukind Dutch w II książce „Venedov” i Yeremey Russian w „Chronicles of Muscovy” piszą, że Sławianie, nawet podczas ich pobytu w Sarmacji, widząc, że w ciągłych wojnach toczonych z różnymi narodami, zawsze towarzyszyło im zwycięstwo, wzięli powyższą nazwa Slavów, pod którą później zgodnie z tym, co Brytyjczycy napisali, wyposażywszy potężną flotę na Morzu Weneckim, zaatakował Anglię, a będąc wysokiego bardzo wzrostu uważano ich za gigantów.

Peter Suffried z Leovardiis mówi to samo w książce I, The Origins of Friezes:

„Wszyscy historycy, którzy pisali o historii Brytanii, zgodzili się, że Brutus, który nazwał Wielką Brytanię, dawniej nazywaną Albion, pod własnym nazwiskiem, wypędził gigantów z tej wyspy, nazywani Słowianami.”

Ci ostatni, jak widać z „Holenderskiej Kroniki”, wypędzeni z tych ziem i szukający nowej rezydencji, przybyli do brzegów Dolnej Saksonii, obecnie zwanej Fryzją, ale nie znaleźli nikogo, zstąpili na ziemię, ale wkrótce zostali zepchnięci na swoje okręty przez miejscowych, którzy niespodziewanie zaatakowali ich. Wsiedli na statki i poszli dalej na zachód, aż weszli do ujścia rzeki Mozy (Mosa) i zatrzymali się tam. Wkrótce niedaleko tego miejsca w pobliżu starożytnego Vlardinga wznieśli potężną cytadelę, nazywając ją Slavenburg. Stało się to za czasów izraelskiego króla Samuela na 900 lat przed przyjściem Chrystusa. Wszystkie sąsiadujące narody zgadzają się z tą „Historią Holandii”.

Nieco później ten sam Suffried kontynuuje:

„Wygnani Sławianie to byli Svevi. Po wydaleniu także Alanów, żyli na całej ziemi zamkniętej między rzekami Flevo i Svevo „. 

A Johann Nauckler w pokoleniu XXXI wspomina, że ​​Sławianie byli właścicielami Anglii. 
Pisze, że Brutus wydalił Sławian z Anglii, reszta Sławian była na wschodzie w Sarmacji, śmiało i odważnie opór dała Alexandrowi Wielkiemu, który próbował pozbawić ich tego co mieli od niepamiętnych czasów czyli przyrodzonej wolności.
W następnej bitwie pokonali Menedemosa, dowódcę Aleksandra, i zniszczyli 2000 piechoty i 300 macedońskich jeźdźców. 
Quint Curtius przypisuje to Scytom, powtarzając zwykły błąd innych włoskich historyków, którzy, nie znając nazwiska żadnego z ludzi, jednak Johann Aventin w książce I on the Bavars wyraźnie pokazuje, że byli to Sławianie.

Pisze tak: „Przybyło do Aleksandra Wielkiego poselstwo ze wschodniej Germanii, których historycy nazywali Sarmatami i Scytami, a my Wenedami, a nazywają się obecnie Sławianie. Pokonawszy armię Aleksandra w bitwie, wysłali do niego 20 posłów. Po wpuszczeniu ich do namiotu zaproszono ich, by usiedli, i patrzyli na króla, prawdopodobnie przyzwyczajeni do oceny siły ducha na wysokości człowieka, niepozorny wygląd króla wydawał się zupełnie nie reagować na jego sławę. Scytowie, w przeciwieństwie do reszty barbarzyńców, mają umysł nie gruby i nie obcy kulturze. Mówi się, że mądrość jest również dostępna dla niektórych z nich, w jakim stopniu może być w plemieniu które nie rozstawało się z bronią. 
Tak więc, jak mówią, jeden z nich, najstarszy, powiedział:

„Jeśli bogowie chcieli, aby rozmiar twojego ciała był równy chciwości, nie zmieściłbyś się na całej ziemi. Jedną ręką dotknąłbyś wschodniego, drugą zachodniego Oceanu, i po osiągnięciu takich granic chciałbyś wiedzieć, gdzie jest centrum boskiego światła. Nawet chcesz tego, czego nie możesz uchwycić. Z Europy spieszysz się do Azji, z Azji do Europy, jeśli uda ci się podbić całą ludzkość, poprowadzisz wojnę z lasami, zwierzętami, śniegiem i rzekami. Czy nie wiesz, że duże drzewa rosną przez długi czas ale można je wyrwać z korzeniami w ciągu godziny? Głupiec to ten, kto patrzy na ich owoce, nie mierząc ich wzrostu. Spójrz, jakby próbując wspiąć się na szczyt, nie spadłeś wraz z gałęziami, za które mógłbyś złapać. Nawet lew czasami służy jako pokarm dla małych ptaków; rdza spożywa żelazo. Nie ma nic tak silnego, czemu nie zagroziłoby nawet małe niebezpieczeństwo ze strony słabej istoty. Gdzie mamy wrogość wobec ciebie? 
Nigdy nie postawiliśmy stopy na waszej ziemi. Czy wiesz, gdzie przyszedłeś? 
Nie jest właściwe, abyś znał nas, bo żyjemy wśród tak rozległych lasów. 

(skoro w lasach to musieli być Sławianie / Wenedowie / Vandale a nie Scyci którzy żyli na stepie, jest tu zamieszanie, raz pisze Scyci, za chwile niżej że pokonali Scytów – mój przypis)

Nie możemy nikomu służyć i nie chcemy dowodzić. Nasze dary są wam wysyłane, abyście znali Scytów: parę wołów, pług, strzały, włócznię i miskę. Używamy tego zarówno w komunikacji z przyjaciółmi, jak i przeciwko wrogom. Owoce uzyskane przez pracę byków, sprowadzamy do przyjaciół, razem z nimi wlewamy wino od bogów z kielicha. Ze strzałami trafiamy wrogów z daleka i z włóczni z ​​bliska. Więc pokonaliśmy króla Scytii, a następnie króla Medów, a także Persję. Przed nami była droga do Egiptu. Wy chwalicie się, że przybyliście tutaj, by ścigać zbójców, a ty sam okradasz wszystkie plemiona, do których się przyłączyliście. Zdobyłeś Lidię (Libię?), Soria (Syrię), okupowałeś Persję, Bactrian pod twoją władzą, chcesz udać się do Indii; do naszych owiec wyciągasz swoje chciwe i nienasycone ręce. Dlaczego potrzebujesz bogactwa, które tylko zwiększa twój głód? 
Byliście pierwsi spośród wszystkich, którzy doświadczyli go od sytości; im więcej masz, tym chętniej dążysz do tego, czego nie masz. Czy nie pamiętasz, jak długo byłeś zajęty Bactrianami (Bassi)? Sogdianie ponownie rozpoczęli wojnę. 
Twoja wojna rodzi się ze zwycięstw. I chociaż jesteś uważany za największego i najpotężniejszego, nikt jednak nie może tolerować obcego mistrza. Spróbuj iść do Tanu (Don), a przekonasz się, jak szeroko się rozprzestrzenia. Scytowie nigdy Cię nie wyprzedzą. Nasze ubóstwo będzie szybsze niż wasze wojska, niosąc ze sobą łupy skradzione z tak wielu narodów. Ale kiedy myślisz, że jesteśmy daleko, zobaczysz nas w swoim obozie. Równie szybko obaj ścigamy i uciekamy. 
Kochamy miejsca bardziej opuszczone i nieuprawiane niż miasta i obfite majątki. 
Dlatego trzymaj swoje szczęście mocno, może się wymknąć i nie możesz go trzymać wbrew swojej woli. Z biegiem czasu lepiej zrozumiesz zalety tą poradę niż teraz. 
Ułóż uzdę na swoim szczęściu, łatwiej sobie z tym poradzisz. 
Mówi się nam, że szczęście nie ma nóg, ale tylko ręce z piórami: rozciągające się dłonie, nie pozwalają dotykać piór. W końcu, jeśli jesteś bogiem, sam powinieneś zapewnić dobre uczynki śmiertelnika i nie odbierać im dobra. Jeśli jesteś mężczyzną, pamiętaj, że zawsze zostajesz z nimi. Najsilniejsza przyjaźń jest pomiędzy równymi, a tylko ci, którzy nie są mierzeni siłą, są uznawani za równych. Ci, których pokonałeś, nie wierzysz, że są twoimi przyjaciółmi, ponieważ nie może być przyjaźni między panem a niewolnikiem; prawa do wojny pozostają w czasie pokoju. Nie myśl, że Scytowie poświadczają swoją pozycję przysięgą: ich przysięgą jest utrzymywanie lojalności. Ten środek ostrożności jest zwyczajem Greków, którzy podpisują traktaty i miłość wzywają bogów. Ten, kto nie szanuje ludzi, zwodzi bogów. I nie potrzebujesz przyjaciela, w którego lojalność możesz wątpić. W nas na pewno znajdziesz strażników Azji i Europy. Dotykamy Baktrii, gdzie Tana (Don) ją oddziela, a poza Taną zamieszkujemy ziemię aż do Tracji; i mówi się, że Macedonia graniczy z trackimi wzgórzami i górami. ” 

Tak mówił barbarzyńca. Król, przecząc im, odpowiedział, że chce spróbować szczęścia, któremu kiedyś ufał, i skorzysta z rad tych, którzy namawiali go do tego, i aby nic nie robił bez namysłu.
Potem wraz ze swoją armią w bitwach ze wspomnianymi Sławianami, Aleksander poniósł znaczne straty, zadając drobne obrażenia wrogowi. 
Faktem jest, że Sławianie, widząc, że armia Aleksandra, wyposażona we wszelkiego rodzaju broń, zaczęła ich tłumić, podążając za ich zwyczajami, wycofali się w głąb Sarmacji.
To wojownicze plemię sławiańskie nigdy nie było w spoczynku. 
Dążąc do wielkich osiągnięć, postanowili opuścić stepy w Sarmacji. 

Wychodząc z niej podzielili się na 2 części.

{mój przypis – to idealnie pasuje do moje koncepcji czyli GETAE / GOCI / SCYCI (na południe od Dunaju)  i VENEDAE / VANDALE/SARMACI (na północ od Dunaju) }

Jedna z nich wyruszyła na północ i zajęła wybrzeże Bałtyku, jak pisze David Hitreus w Saksonii (III):

„Morze Bałtyckie zaczyna się od ujścia rzeki Trave, portu Lubeck i rozciąga się między Niemcami, Prusami, Inflantami, Rosją i naprzeciw. wybrzeże Danii, Gotlandii (Gothia) i Finlandii aż do Vyborg. Ludy, które Niemcy nazywają Vendami (Vuenden) to z pochodzenia Sławianie, a nasi Vandale zajmują całe wybrzeżu Bałtyku.” 

Johann Aventin (IV) mówi:

„Ziemie sąsiadujące z południowym brzegiem Morza Bałtyckiego są zamieszkiwane przez gwałtownych ludzi, a mianowicie Esta (Estów / Prusów – mój przypis) i inne plemiona sławiańskie”. 

Ptolemeusz (III, 5) pisze: „Liczne ludy Venedi zamieszkują większość Sarmacji w Zatoce Venedów.”

Porozmawiamy o tych Sławianach Venedach albo Wendach jeszcze później.

NIŻEJ JAKO BONUSIK TABELKA ZE SŁOWNICZKIEM KTÓRA JEST GDZIEŚ W POŁOWIE KSIĄŻKI, TU JEST ŁADNIE GRAFICZNIE I MOGŁEM SKOPIOWAĆ 😉

SŁOWNIK po użyciu translatora Google

Vandal	Sławiański	Rosyjski
Ruzie	złapać	róże
Stal	krzesło	tron
Vuich	VIK	wieczne, stulecie
Pechar	Pehar	miska
Cachel	kotol	kocioł
Culich	Kulich	miska
Kamora	Komora	pokój pokój
Klach	Klak	wapno
Babcia	babcia	babcia babcia
Ptach	ptich	ptak ptaka
Czetron	cetrun	kolor cytrynowy żółty
Klynoti	Chodź	nachylenie, mają tendencję do
Kuchas	kuhac	gotuj, gotuj
Safran	ciafran	szafran
szkarłat	szkarłat	Scarlat
Scoda	scoda	obrażenia, Škoda
Plamen	Plamen	płomień

Dvuaziuo	duoiestuo	dwa
Pflaster	implastar	łapa, gips
Ścieżka	Pusty	pustelnia
pika	pika	bracie
Praca	praca	praca, praca
Milikno	mleko	mleko
Okruzij	Okręgi	Jelita
Young	Young	młodzi młodzi
Volk	Vuk	wilk
Ciocia	TETA	ciotka
Kurvua	Krwawy	nieprzyzwoita kobieta
Strach	Strach	strach
Długopis	Pero	pióro
Dynia	digna	arbuz, melon
Plygo	wtyczki	światło
Pakole	pachole	kochanie
Czerzi	Centire	cztery
Piet	jęk	pięć
Korzen	corien	root
Razlog	raslog	powód
Colo	Colo	koło, koło
Łopata	Łopata	łopata
Ttah	TMA	ciemność
Tepli	ciepły	ciepły
Buty	biecve	wąż
Grom	Grom	grzmot
Prosach	prosiak	żebrak
Brod	brod	brod
Tuti	tucchi	krok
Mayti	myti	do mycia
Klatiti	klatiti	pociągnij w dół
Upuść	Upuść	drapać

Pithi	Korba	pić
Lagithi	laditi	szczekać
Kreta	Kreta	schronienie
Schergiti	siati	seya
Zalogi	Równowaga	zasadzka
Kości	Kości	kość
Tobole	tobolaz	torbę tobolety
Masdra	mesgra	jelita, jelita
chłopiec	chłopiec	walka
Hruscha	Kruscha	gruszka
Całkowicie	gra słów	pełny
Olobo	olouo	ołów, cyna
Lepsze	liepsci	piękniejszy, lepszy
Prut	Prut	pręt
Muy	MI	ja
Tisyrz	tkanka	tysiąc
Dyeliti	dieliti	udostępniać
Vuoliti	wybierz	do wyboru
Wołaj	zaprosić	zadzwonić
Teczouati	Taczouati	tańczyć
dol	dol	dol dol
Zhuchar	zuchar	cukier
Mincze	minza	jedna moneta
Miss	mysc	mysz
Leć	Leć	latać
Tanecz	tanaz	taniec
Truchy	truhauo	smutny
Saumar	Crawler	sterownik mchu
zagubiony	pragnienie	światło, mistrzostwo
grób	grób	grób, trumna
Smitti	uśmiechnij się	śmiać się
Vunach	vnuch	wnuk

Gnysti	gnyesdo	gniazdo
Sechyra	sechyra	topór
Wysłane	usiądź	usiąść
Teneta	tonoti	pułapka
Tenchny	tanczący	szczupła
Vuideti	patrz	zobaczyć
Vudovuecz	vdovaz	wdowa
Vuyno	vyno	wino
Vncza	vncia	jedna uncja
Desna	Desna	właściwa żywica
Mare	Mare	klacz
Krug	Krug	okrąg
Lisa	zakładki	łysy
Golubo	Golub	dove
Klicz	Kgliuc	klucz
Zumby	zęby	zęby
Potokh	Stream	przepływ
Kastan	Costagn	kasztan
Czysti	czysty	czysty
Koczka	Koleś	kot
Bull	voglia	będzie
Góra	las	góra
Vuasate	vesati	krawat, dzianina
Svuager	suak	bajanak
Lotter	Lothar	dobrze
Gladkhi	gladKi	gładki
Lechchy	lachscij	łatwe
Levu	LAV	lew
Libo	gliubau	Kocham cię
Buchvuize	buchviza	książka, list
Vvedro	ciepło	wiadro z pogodną pogodą
Ssilhan	Lihan	pełzanie

Mez	Mac	miecz
Mistrz	Mestar	mistrzyni
muł	Mlyn	młyn
Siostro	Siostro	siostro
Maluasy	maluasia	malvazia
Dyl	Dil	udostępnij
Pearl	perła	perła, perła
Pavu	Peacock	pawie, pawie
Miedź	Miedź	miedź
Artykuły	Artykuły	wstać, aby wstać
Mogu	mogu	Mogę
Stuol	stuol	tabela
Suuynie	sugna	świnia
Tele	łydka	cielę, łydka
Ziena	Kobieta	żona
Chvaly	huala	pochwała
Kila	Kila	przepuklina, kil
Zima	zima	mroźna zima
Śledź	sliedouati	śledzić
Piti	piti	pytaj, tortury
Matiti	słodzić	walczyć
Grzmot	Posypać	wyostrzyć, zdewaluować
Chcesz	htiti	Chcę
Snych	Snig	śnieg
Novuy	Nouy	nowy
Nagy	Nago	nagi
Vuoda	woda	woda
Ztrewiewicz	trzcina	buty, szaszłyki
Dar	Dar	prezent
Klap	hlap	niewolnik
Słodko	żebrać	pływać
Praczovuati	prazouati	weź dzieci

Splash	pluskać	tańczyć
Mark up	drukuj	Tłumię
Koblach	Kłobuck	czapka, kaptur
Ogon	Platon	okładki
Postdye	usłyszy	po
Zapytaj mnie	zapytaj	zapytać
Ty umierasz	misje	dziób
Cadou	Kuda	bagażnik ogonowy
Boditi	kości	popping
Schornia	scorgne	buty
Vualiti	vuagliati	grać
Usiadł	Siodło	siedzenie
Miasto	siati	seya
Vuiter	vietar	wiatr
Oferta	ubóstwo	kłopoty
Placz	kwadratowy	obszar
Kuchinie	kuhinia	w kuchni
Lyd	Gliudi	ludzie
Mus	muza	mąż
Poczvuati	wiedzieć	do odpoczynku
Svuanti	Świeci	St.
Wielkanoc	pasty	pasterz
Tribuch	tarbuch	brzuszne macicy
Sobota	Sobota	Sobota
Pot	nieprzejrzysty	skłonny
Powód	Powód	powód
Dum	do domu	dom
przeciąganie	przeciąganie	niski las
Pochoy	pochoy	pokój
Navucho	nauchyer	ster
Truba	tubgua	tuba
Navavu	statek	czynsze

SŁOWNIK bez użycia translatora Google

РЕЧНИК

вандал	славянски	руски
Ruzie	уловка	рози
Stal	стол	трон
Vuich	ВИК	вечен, век
Pechar	Пехар	купа
Cachel	cotol	котел
Culich	Kulich	купа
Kamora	Камара	стая стая
Klach	Klak	вар
Баба	баба	баба баба
Ptach	ptich	птица птица
Czetron	cetrun	лимоненожълт цвят
Klynoti	Klonuti	наклон, са склонни да
Kuchas	kuhac	готвя, готвя
Safran	ciafran	шафран
ален	ален	Scarlat
Scoda	scoda	вреда, Шкода
Пламен	Пламен	пламъкът

Dvuaziuo	duoiestuo	две
Pflaster	implastar	лапа, гипс
Пъст	Пусто	ермитаж
пикльо	пикльо	брат
Работа	работа	работа, работа
Milikno	mlieko	мляко
Okruzij	Kruzy	вътрешностите
Mlady	Млад	млади млади
Volk	Вук	вълкът
Teta	TETA	леля
Kurvua	Кърва	неприлична жена
Strach	Страх	страхът
Pero	Перо	перо
Dynia	digna	диня, пъпеш
Plygo	pluchia	светлина
Pakole	pachole	бебе
Czerzi	Цетири	четири
Piet	галя	пет
Korzen	korien	корена
Разлог	raslog	причината
Коло	Коло	колело, колело
Lopata	Lopata	лопата
Ттах	ТМА	тъмнина
Tepli	топло	топло
Boty	biecve	маркуч
Grom	Grom	гръм
Prosach	prosiak	просяк
Брод	брод	брод
Тути	tucchi	стъпало
Mayti	myti	да се измие
Klatiti	klatiti	дръпнете надолу
Dropati	darpati	да се надраска

Pithi	Пити	да пиеш
Lagithi	laiati	да лае
Крити	Крити	приют
Schergiti	siati	сея
Zalogi	zaloghi	засада
Кост	Кост	костта
Tobole	tobolaz	торба tobolets
Masdra	mesgra	червата, червата
момче	момче	борбата
Hruscha	Kruscha	круша
Plin	игра на думи	пълен
Olobo	olouo	олово, калай
Lepsi	liepsci	по-красив, по-добър
Прут	Прут	прът
Muy	МВР	мой
Tisyrz	tissuchia	хиляда
Dyeliti	dieliti	да споделяте
Vuoliti	volieti	да изберат
Zvuati	zvati	да се обадя
Teczouati	Taczouati	да танцуваш
дол	дол	долина дол
Zhuchar	zuchar	захар
Mincze	minza	една монета
Мис	mysc	мишката
Муха	Муха	муха
Tanecz	tanaz	танц
Truhy	truhauo	тъжен
Saumar	Крамар	мъх шофьор
загубен	suetlost	светлина, господарство
гроб	гроб	гроб, ковчег
Smitti	smiati	да се смея
Vunach	vnuch	внук

Gnysti	gnyesdo	гнездо
Sechyra	sechyra	полюсната брадва
Sediate	sedieti	да седне
Teneta	tonoti	клопка
Tenchny	tanchy	тънък
Vuideti	vidieti	да видиш
Vudovuecz	vdovaz	вдовец
Vuyno	vyno	виното
Vncza	vncia	един унция
Десна	Десна	дясна смола
Kobyla	Kobyla	кобила
Круг	Круг	кръг
Lisy	plisy	плешив
Golubo	Golub	гълъб
Klicz	Kgliuc	ключът
Zumby	zuby	зъби
Potokh	Поток	потока
Kastan	costagn	кестен
Czysti	cisti	чист
Koczka	Мачка	котката
Vule	voglia	ще
Hora	гора	планината
Vuasate	vesati	вратовръзка, плетени
Svuager	suak	баджанак
Лотер	Лотар	добре
Gladkhi	gladKi	гладък
Lechchy	lachscij	лесно
Леву	LAV	лъвът
Либо	gliubau	обичам
Buchvuize	buchviza	книга, писмо
Vvedro	vedro	ясно време, кофа
Ssilhan	lihan	кривоглед

Mez	Mac	мечът
Mistr	mestar	майсторски учител
муле	Млин	мелницата
Сестра	Сестра	сестра
Maluasy	maluasia	малвазия
Dyl	Dil	дял
Perla	перла	перла, перла
Pavu	Паун	паун, паун
Мед	Мед	мед
Стати	Стати	да се изправи, за да стане
Mogu	mogu	Аз мога
Stuol	stuol	таблицата
Suuynie	suigna	прасе
Tele	теле	теле, теле
Ziena	Zena	съпругата
Chvaly	huala	възхвала
Kila	Kila	херния, кила
Zima	зима	студена зима
Sledovuati	sliedouati	да следват
Pitati	pitati	питайте, измъчвайте
Matiti	mlatiti	бия
Strossati	strossati	заточват, омаловажавам
Chtiti	htiti	искам да
Snych	snig	снега
Novuy	Nouy	нов
Наги	Наго	гол
Vuoda	вода	вода
Ztrevuicz	zrevic	обувки, шишчета
Дар	Дар	подарък
Klap	hlap	роб
Plauiti	plauiti	да плуваш
Praczovuati	prazouati	вземете деца

Plesati	plesati	да танцуваш
Tlaiziti	tlaciti	потискам
Koblach	Klobuck	шапка, качулка
Plachta	Платон	кавър дъски
Postdye	poslye	след
Prositi	prositi	да попитам
Miziati	misciati	пикая
Кадъ	Kuda	опашката багажника
Boditi	bosti	пукане
Schornia	scorgne	ботуши
Vualiti	vuagliati	да играеш
Sedil	Sedlo	седалката
Сити	siati	сея
Vuiter	vietar	вятъра
Bieda	bieda	беда
Placz	площад	област
Kuchinie	kuhinia	в кухнята
Lyd	Gliudi	хората
Mus	муза	съпруг
Poczvuati	pociuati	за почивка
Svuanti	Свети	Св.
Pasti	пасти	овчар
Tribuch	tarbuch	коремната утроба
Собота	Събота	събота
Opuchh	opach	наклонен
Rozum	Разум	причина
Dum	дом	къщата
влача	влача	ниска гора
Pochoy	pochoy	мир
Navuchyer	nauchyer	кормчия
Truba	trubgua	тръба
Navavu	navo	наеми

KONIEC CZĘŚCI 1, CIĄG DALSZY NASTĄPI…

 

Kamil Vandal

4.02.2019

Wrzucę wszystkie przekłady które mam w PDF, korzystałem z linku 2 a tabelka ze słowniczkiem jest z linku nr 4

1) Info i rosyjski pdf z 2010
http://tvoyhram.ru/stati/st96.html

2) Ten sam rosyjski pdf ale z translatorem, główne moje źródło 
http://tvoyhram.ru/stati/st96str1.html

3) Chowacki pdf, Zagrzeb 1999 – można przełączyć na maszynopis i mamy translator
https://archive.org/details/KraljevstvoSlavenaMavroOrbini

4) Rosyjski albo bułgarski pdf
http://ailback.ru/19_96557_gromkie-zayavleniya-mavro-orbini-raznesshie-v-puh-i-prah-traditsionnuyu-istoriyu-srednih-vekov-i-segodnya-prodolzhayut-shokirovat-vidavshih-vidi-istorikov.html

5) Wydanie elektroniczne Belgrad 2016  a więc język serbski
https://www.ivantic.info/Ostale_knjiige/istorija/Orbini_Kraljevstvo%20Slovena.pdf

6) Wersja elektroniczna z roku 1722 rosyjska
https://dlib.rsl.ru/viewer/01003341482#?page=1

7) Lista źródeł Orbiniego, wyżej też podałem
http://chronologia.org/en/seven5/annex1.html

8) BELGRAD 1968
http://www.macedoniantruth.org/wp-content/uploads/2009/04/Mavro_Orbin-Kraljevstvo_Slovena.pdf

9) Tu tez BELGRAD 1968 ale inny
https://istorijabl.weebly.com/uploads/9/8/3/5/9835868/mavro_orbini_kraljevstvo_slavena.pdf

9) PDF książki PRIBOJEVICA 71 stron
https://ia802303.us.archive.org/3/items/VinkoPribojeviAndTheGloryOfTheSlavs/pribojevic_thesis.pdf

10) Wersja książki Pribojevica z przełączaniem stron, można skorzystać z opcji „pełny tekst” pod książką po prawej stronie i mamy maszynopis z translatorem
https://archive.org/details/VinkoPribojeviAndTheGloryOfTheSlavs